Written by
- Rev. Biaka Chinzah

Perh kha Kraws a lo ni!

Tunlai hian khawpuiah chuan lo neih hmanga eizawng kan awm ta mang lo, ti ila a dik awm e. Tun hma kan nu leh pate hunah kha chuan khaw puma eizawnna pui ber kha lo neih (thlawhhma lak) a ni. Keini rual hote’n kan la hriat reng (kan naute pawhin an la hria ang) chu 'Lo number pawh' leh chumi hmanga a kum leh atana lo tur ram an hauh ṭhin kha a ni.

Keini khaw lamah chuan kum tin November thla tawp vel hian VC-in lo number pawh hun an siam a, chhungkaw tin pain an lo number pawh aṭanga lal dan indawtin a kum leh lo ram ṭheh tur an en ṭhin. Number ṭha pawt chuan ram ṭha leh khua aṭanga hnai bawk an thlang tlangpui ṭhin a, number ṭha lo, 80-90-na vel pawt kha chuan mi dang duh loh ramah an lungawi a ngai a, lo tur ram hauh kawngah tu mahin tibuai an awm ngai lo.

In tin pate khan mahni number lal dan milin lo tur ram an han zawng a; chutah, an duh lai ram hauh chin chhinchhiah nan a lu lamah emaw 'perh' an târ vâng ṭhin. Naupang deuh 'perh' hrethiam lo kan awm takin: thingtuai patling ke zungpui tiat vel tur an la a, a hmawr an sât keh hlek a, koki chen vela sangin an phun a, a hmâwr an sah karah chuan thingṭang feet khat vel a sei an zep (kawkalh) ṭhin a ni. Chutiang an hmuh chuan, chu lai ram chu mi dangin an hauh tawh tih an hre mai ṭhin.

Kan rama Kristian missionary-te an lo kal khan kan khawsak phung leh tih dante an rawn hmu a, mahse, kan pi pute khawsak dan kha an hmu kim vek bik lo. Hlauh avanga ramhuai hnena damna duha inthawi ṭhin kan nih kha an hria a, chu tak chu remchangah lain, ramhuai aia thil ti thei zawk Isua an rawn sawi a ni. An thusawite Pathianin mal a sawm a, Isua kan lo ring a; tunah chuan kohhran ropui tak kan lo awm ta mup mai a ni. Kan rama missionary lo chhuakte thlarau Lalpa’n ropuina pe ṭheuh rawh se.

Kan pioneer missionary-te leh an hnua lo kalte khan ‘perh’ zep ṭhin hnam kan nih kha lo hmu fuh se la, Mizote hi in pian hma daih aṭang khan Pathianin Kalvari tlangah perh zepin a lo hauh daih tawh che u, han ti se la, an pawm thiamin an va han hrethiam dawm em! Nimahsela, khati zawng khan sawi nachang an lo hre si lo. Chuti chungin tun hi kan thleng a, a lawmawm tak zet e. Kan pute perh zeh kraws kha lo hria se la an phûr dawn teh reng nen. Mizote hi Pathianin Kalvari tlangah perh zepin min lo hauh daih tawh a lo ni.

Hetiang thil leh thawnthu lam leh hnam nunphung, chanchin ṭha nena sawi zawm remchang tak awm ṭhin hi tunlai Kristian mission zirtu missiologist-te chuan 'redemptive analogy' an ti a. Keini Mizote pawh hi Pathianin pipute hun aṭangin perh zeh (kraws) hmangin min lo hauh daih tawh a lo ni.

Mizo fate hi ramthim/ramthar vei mi kan ni vek mai. Kohhran pawl hrang hrang pawhin ram dang leh hnam dangte zingah missionary kan tir a, kan la tir zel ang. Hnam hrang hrangte thawnthu, nunphung, thil tih leh khawsak ziaahte Krista chanchin ṭha an hriat thiam theihna tur remchang kan zawn a, kan zir a, kan dap thiam a pawimawh hle ang.

- Rev. Biaka Chinzah