SYNOD LEH INRENCHEM
Synod inkhawmpui tih zângkhai hi hman aṭanga sawi tawh a ni a, mahse, zângkhai lam a pan hleithei lo. Mizorama inkhawmpui sang ber leh lian ber hi a ropui thei ang bera dawngsawngtu nih châkin leh, kohhran ropuizia tarlanna ni pah fawmin, Synod inkhawmpui thlengtute’n an thleng thei zel hrih a. Chutih laiin, Synod inkhawmpui thleng thei kohhran erawh an tlem viau a, a thleng thei chhunah an kual an kual mai a nih hi! Aizawl khaw pawnah an thleng ngai dawn lo a nih hmel. District capital dang tan a thîkawm thuai ang em?
Synod inkhawmpui tihzangkhai hian ken tel a neih pakhat chu, inkhawmpui changkanna leh ropuina tihhniam det anga ngaih theih thil awm hi a ni. Kum hmasa lama thil ropui leh hautak an lo tih tawh kha tih zel an duh a, a aia changkang leh ropui an ngaihtuah chhuah belh zel bawk a tih theih ang. Kohhran hruaitute’n tih tak zet leh thinrim dawn khawpin an la khap ngai lo a ni ang, a changkang tual tual. Synod inkhawmpui hi tihautak lo ngam se chuan inneih sawngbawl tihhautak loh hi an kalpui ngam vat ang!
Synod inkhawmpui palai atan hian pastor dah tlem ni se, Synod sum inrenchem pawh a hlawhtling thei nghal bawk ang. A chhan chu, pastor hmun hla tak taka awmte pawh inkhawmpui tura an kal a ngai a, India ram khawpuiah leh hmun hla zawkah pastor kan indah tam tial tial a, chungho inkhawmpui kalna senso chu sang tak a ni. TA/DA an bill vek a, kum tin Synod sum hi nuai tel fe a kal liam ziah a ni. Mizoram pawn pastor-te hi chu inkhawmpuiah pawimawhna bik nei lo an nih chuan palaitir lo ngam se, Synod sum inrenchem hi a kal chak deuh ang. A pastor ho ber hian an ren tlat lo ṭhin a tih theih ang em? Synod hnuaia thawk tawh lo pastor pension chena Synod palai an la ni thei bik hi chu a dikhlel hle chuan a lang.
Tuna palai kal danah hian pastor zawng zawng an palai thei a, kohhran upa zawng zawng aṭangin 30% an palai tling em? A chhut peihte’n lo chhut ta mai ila! Pastor zawng zawng aṭangin 50% palai tur ruat ni se, Synod sum kan save ṭeuh dawn tihna a ni. Mahse, inrenchem hi an ngam tak tak lo hian a lang!?
Kum tin palai ta na nâ nâ chuan inkhawmpuiah thil an sawi huai ngam a, an thusawi pawh a tlang hma nge nge ṭhin. Presbytery-ah upa zawng zawng an palai vek a, thu kal lam haw lam an man bik ang chiah hian, Synod inkhawmpuiah pastor palai ziah chuan thu leh hla an nei fumfê deuh ṭhin reng a, an thu pawh a tlang deuh nge nge ang. Chu chuan thil tam takah nghawng a nei a. Pastor rual chu an inṭan ṭhâm thei a, an lawmman leh hamṭhatna dang chungchangah thurel tur lo lut pawh ni se, a tlang awlsam bik thei tlat a ni.
Aizawl lama kohhran upa pakhat phei chuan, ‘Pastor chuan hlawh la lo pawh ni se, an hamṭhatna dawn ringawt pawh hi dam chhuahpui tham a ni,’ a ti thlâwt a. A sawi dan chuan, “Khawpui pastor pension tur emaw, post insawn tur emaw chu bial huapa thlah an ni a, bial pangngai deuh chuan a thlah nan cheng nuai nga chuang an hlan thei tlat a ni. Bial chhung kohhran hrang hrang leh fellowship-te’n an sum pek tling khawmte hi a nêp lo asin,” a ti a. A lo chhut vek ni fahmiang! Thawk rim zawk upate’n hetiang hamṭhatna hi an dawng ve lo tluk a ni. Chu bakah, Synod damdawi inah sum an sen vek laiin, pastor tana medical lama hamṭhatna chu pui tham tak a ni bawk.
Presbyterian kohhranin thawktu ngheta a lak awmchhun chu pastor-te hi an ni ta mai a. Group anga awm ve thei tur hna ngheta lak an awm ta lo. Anmahni tluk pha ber tur missionary lah contract vek an ni a, pastor rual chu ṭhianho or batch khatte kum tin an inhmuh khawm theih laiin, missionary chu an thei ve lo va, an tan inhuhona tur hun ṭha a awm ve hleithei lo. Mission field-ah lah missionary rilru pu lem lo pastor an awm palh ta fo va, missionary senior, rawngbawl dan hre zawkte chu hnawk an tih deuhin an transfer thuai mai ṭhin a ni mai em? Kum tin contract ziak thar an nih avang hian pastor ṭhenkhat hian hna nghet lo chu duh duh hunah bân theih an nih thu sawiin an vau ṭhin em?
Missionary ṭhahnemngai tak tak, hun lo tak anga ngaih theihah transfer tawk si an awm ta nawk bawk. Hei hian mission field-ah baptisma changte chu pung kum tin mah se, kohhran nghet leh member nghet an pung chuang lo va. Kolkatta Mission Field, Delhi Mission Field, etc. khu an hawnna a rei tawh nen, kohhran ngêlnghet an din thei lo va. Sum lah an ei ral hum hum si a ni! An kalsan phal der si lo.
Ka han sawi tum tak chu, Synod sum inrenchemah hian a khaipa ber tur chu pastor rual hi an ni ngei ang. Mahse, anni ho hian an ren ngam tak tak tlat lo. Synod moderator atan hian kohhran upa hi engtikah nge kan neih ang aw? Synod Officers’ Meeting (OM)-ah hian kohhran upa deuh vek ni ta se, pastor lawmman sang leh hamṭhatna tam bik lawr lak hi an titlem ngam ang em? Isua ke bula inzir ṭhin tirhkohte kha Pathian thu hria leh thlarau lam rawngbawltu an ni a, dawhkan kila sum rawngbawl ai chuan ṭawngṭai leh thua rawngbawl an thlang a. An aiawha dawhkan kila rawngbawl tur upa pasarih an thlan chhuah tak kha!
Mizoramah ve zawng, Isua thu leh hla zira hre zawktu pastor rualte hian thlarau lam rawngbawl aiin sum rawngbawlin dawhkan an kil tlat a, thlarau min châwmtu turin an hman lo va. Theology kâwi khat pawh hre lo, revival speaker-te kohhranin a ruai ta mai mai ṭhin kha a ni a. Kohhran a ro ta ngawih ngawih a nih ber tawh hi! Tin, pawlchhuak kan tam phah!
Kohhran a chak lohvin kohhran upate kan dem leh ngawt ṭhin! Nilenga pastor an awm mai mai laiin, upate chuan mahni hna hah takin an thawk a, zanah mahni chhungte/fate kalsanin committee, inkhawm, etc tih a lo ngai a. Pastor rawngbawlna zawng zawng deuhthawah hian upate an inrawlh ve zel zawk a ni, a hah zawk pawh an ni fo. Mahse, lawmman leh hamṭhatna hi Synod aṭangin an dawng ve ngai lo. Synod Hospital-ah tak ngial pawh fee an chawi vek a ni. Chutah mipui tam zawkin upate kan beisei sang em em a, kohhran harhna tlakchhiatah kan mawhpuh fo. Mahse, a kungpui chu pastor-te hi an nih zawk hmel.
- Kima Mivam