Written by
- Zomawia Khiangte

Thil ṭha tih i ning lovang u

Barack Obama chuan, “Beiseina reng nei tawh lo tana thil tih tur ṭha ber chu thawh kan a, thil ṭha eng emaw tak va tih ve hi a ni. I nuna thil ṭha a lo thlen hun tur samdala theipui nghahin nghak ngawt suh; kal chhuak la, thil ṭha va ti la, khawvel hi beisena pe turin thawk rawh; chutichuan i nunah beiseina thlifim chu a lo tleh lut heuh heuh dawn a ni,” tiin a sawi a, a dikin a ropui hle a ni.

Gordon B. Hinckley pawhin, “I chau ngawih ngawih a nih chuan a damdawi ṭha ber chu nang aia la chau lehzualte phurrit chhawk zangkhai tura beih hi a ni. Khawvela thil mak tak mai pakhat chu hei hi a ni - midangte rawngbawlsaktu hian a rawngbawlsaka te ai mahin hlawkna a tel tam zawk fo, tih hi,” tiin a sawi ve bawk.

Inpawng nekna leh mahni hmasialna khawvelah hian mi hlim thei leh lungawi ber berte chu midang nek chak leh mahni hmasial thiam takte ni lovin, midangte hmasial thiam takte hi an ni fo. Chung mite chu a ni miin thinlung taka an ngaihsan rawn chu an ni. Mahni tana thil ṭha hre thei riau aiin midangte tana thil ṭha hre thei riau mai mi te; ṭanpui ngaite au aw beng hupsan tlat ṭhin mi aiin an aw zawi te pawh hre thei riau mai te; duh chuan dinhmun ṭhaa ding thei reng, mah se ding ve thei lote chhawmdawl duh vanga dinhmun ṭha kalsan ṭhinte hi a ni a tak taka khawvel mite ngaihsanna dawhkan sanga ding ṭhinte chu ni.

Khawvelin ‘misual’ tia a hnawl terrorist-te takngial pawhin an kut tuar nunau hliam tuarte bawihsawm a, eitur lo petu chu an kap zui chiam ngai meuh lo!

Mizoten kan chhuan em em ‘tlawmngaihna’ hi a ropui ngawt mai. Mi tlawmngai chuan a ṭha apiang midang tan a kian a, a chhia apiang lungawi takin amahin a pumbil ṭhin. He zia hi a ropui­in i chhawm nung zel ang u.

Midang ṭanpuitu pawlte

Khawvel pum huapin thlir ta ila. Hnam dang zingah pawh mi tlawmngai hi an lo tam khawp mai. He tlawmngaihna hian a tlangpuiin mi chhumchhia leh retheite a bitum chat chat zel a ni. Khawvelah hian mahni hlawkna pakhat mah tel lova mi rethei leh chhumchhia, ṭanpui ngaite ṭanpui ṭhin pawl (Non-profit Organisation) 100 chuang teh meuh an awm a, chung zinga a ṭha zual nia an sawi 10 chauh lo tarlang ila:

1. Feeding America: Anni hian America ram chhung bika rethei maktaduai 25 te tan an thawk tawp mai a ni.

2. Project Bread: Anni hian Massachusetts-a mi re­theite tan eitur an sem nasa hle.

3. Kiva: Anni hi ram retheia chengten eizawnna tluan­tling bul an ṭan theih nana sum an puk theih dan tur buaipuisaktute an ni.

4. One: Africa rama re­theihna leh chumi avanga natna lo hluar ṭhin do pawl an ni. Mi maktaduai 2 vel zettin financial support an pe mek.

5. Oxfam: Oxfam Inter­national hi ram 13 te in­zawmkhawm pawl niin mi retheiten leirem an rah ve theih nan leh an dikna chanvo an sawichhuah ve theih nana ṭanpuitu an ni.

6. The Meals on Wheels Association of America (MOWAA): Anni hian a mamawh apiangte hnenah eitur an pe ringawt mai a ni. Tarte hnenah an pe nasa hle.

7. Jubilee USA: Anni hi kohhran leh pawl dang dang 80 aia tam inzawmkhawm pawl an ni. Asia, Africa leh Latin America rama retheite leiba nuaibo a nih theih nan leh retheite chunga thil dik lo thleng ṭhin bei lettu pawl lian an ni.

8. Mercy Corps: Anni hian khawvel ram 100 chuanga mite hnenah indo avang te, natna avangte leh thil dang dang avanga retheihna thleng ṭhin nasa takin an do a, ṭanpuina an sem hnem tawh hle.

9. The hunger site: Anni hian Internet hmang ṭangkaiin Interner-ah Website an nei a, chutah chuan khawvel pumpuia mi retheiten eitur an lo neih ve theih nan an thawk tawp mai a ni. An website hi nitin mi 220,000 zetin an tlawh ziah asin!

10. The hunger project: Retheihna umbo turin khaw­vel pum huapin an thawk a, hmeichhia leh naupang, dinhmun chhe tawpkhawka dingte tan an thawhhlawk hle a ni.

‘Mahni hmasialna khaw­vel’ miin ti ṭhin mah se, mi­dangte tana insengso pawl khawvel pum huap khawpte chanchin hriat hian min thlamuan ṭhin. Mizoramah ngei pawh midangte ṭanpui ṭhin pawl eng eng emaw a ding hlawm bawk a. Kohhran leh mimal dinte a ni tlangpui. Hetiang lam kawngah hian hei aia zau mah hian i pen sauh sauh teh ang u. Pawl azawngah chuan din belh pawi lo pawl tak a ni. Kan zingah retheihna leh tlakchhamna a awm reng ang. Chu retheihna tuartute chhawmdawl hna erawh chu a duh apiang tan a thawh theih reng a ni.

Kawng pakhat

Pawl awm tawh sate i zawm ve thei a, zawm kher lo pawhin an hnenah thilpek i pe thei. Pawisa pek a remchang kher lo pawh a ni thei. Midang tan malsawmna nih i duh a, a ngaihna i hre chiah lo a ni thei. Heti hian ti chhin teh- I room-ah va lut la, i pheikhawk, i chappal, i kekawr, i kawr, i puan leh i lukhum adt. zingah khan i hluihlawn tawh, i inbel ngai lutuk tawh loh, paih em atan chuan i ui deuh si a awm nual ang, a tam duh khawp a nia. Chung chu lakhawm la, i chhungte pawh an ta ṭheuh lakhawm ve turin sawm la.

Chung chu ipah phui takin khungkhawm la. Khawpuia cheng i nih chuan thingtlang lam sumo i duhna apiangah YMA president or VC pre­sident address-in thawn tawp mai rawh. Bag pawnah i phone number (i duh chuan i hming pawh) ziak la. Sumo driver hnenah a mamawh apiangte lak atana i thawn a ni tih hrilh la, chu zawng chu a tawk mai. Ni hnih thum hnuah an rawn phone let leh ngei ngei ang che. I thawmhnaw, i inbel duh tawh mang lohte kha a mamawh tan chuan hlu tak a ni. A bik takin district capital-a chhungkaw pangngai leh thingtlang khaw ṭhenkhata a rethei pawlte dinhmun chu rin phak bakin a inthlau mek a ni. Tichuan, mi tan malsawmna i ni ngei ngei ang. Tih nawn tih nawn pawh i chak ngawt ang. Hetiang hian pawlho emaw ṭhianho pawhin a tih chi viau a ni.

Midang ṭanpui duhna rilru pu-a ṭanpui ṭhintu chu tumahin an haw tak tak thei lo. Mahni in hmangaih aiin midangte hmangaih an tamna hmun apiangah muanna leh hlimna a ṭiak ṭhin. Midangte tana thil ṭha tih i ning lovang u.