Written by
- Prof. JV Hluna.

LENGPUI AIRPORT ṬOBUL



P.C. Ministry 1978-a a rawn din ṭan lai kha chuan Mizoram aṭanga thlawhna ṭumhmun hnai ber chu Silchar – Kumbigram a ni a. Aizawl aṭanga km. 200 chuanga hla a ni. Hetih lai hian India hmarchhak state dangte chuan thlawhna lian chi Boeing 737 khualzin phur chi leh bungraw phurh theihna thlawhtheihna lian ṭum theihna airfield an nei vek tawh a; Mizoramin kan la neih ve loh avangin a rualawhthlak hle a ni. Tichuan, October 1981 kumah Pi Indira Gandhi, Prime Minister hnenah kan Chief Minister Brig. T. Sailo chuan ziakin High Power Survey and Investigation Team rawn tir turin ngenna a thehlut a. Prime Minister chuan Central Cabinet Minister for Civil Aviation Pu Kurshid Alam Khan hnenah a lo bawh zui turin a thawn nghal a. Tichuan, Chief Minister leh Pu Lalhmingthanga, Finance Minister nen chuan an bawhzui ta nghal a ni.

Central sorkar chuan expert team-te chu 1982 May-ah a rawn tir ta a. Hemi ṭum hian Pu Lalhmingthanga’n Chief Minister tirh angin expert team chu helicopter-a hruaiin hmun hrang hrang–Lengpui khaw bul ram te, Sesawng khaw bul Mualmam ram te, Paikhai Bangla bul ram te, Lungleng khaw bul ramte leh Pukpui khaw bul ramte kawhhmuhin a fanpui a. Anni’n heng hmun hrang hrang hi uluk taka thlirin an zir chiang nghal zel a. A tukah Chief Minister residence office-ah Chief Minister chairman-na hnuaiah meeting an nei zui nghal a, hetiang hian thutlukna siam a ni.

(i) Expert team chuan Lengpui khawthlang lam West Phaileng – Tuipuibari kawng aṭanga Hmunpui khaw panna kawng aṭanga hmar lam ram chu an ram en zingah a ṭha bera an hriat avangin thlawhna ṭumhmun siamna atan chuan an thlang a. Chumi hmun chu thlawhna lian Boeing 737 pawh ṭum theihna tura thlawhna ṭumhmun atan siam turin team chuan Central sorkarah recommendation an thehlut ang.

(ii) Chumi rual chuan he lai hmun leh a chhehvel ram hi detail project report siam theihna turin Mizoram sorkarin Survey of India hnenah a map a lo siamtir ang.

(iii) Airport siam hunah ram compensation pek ngai a awm loh nan Mizoram sorkarin he lai area leh a chhehvelah hian ram pass chi hrang hrang pek chhuah a titawp vek ang a, Lengpui Village Council pawhin ram a pe chhuak tur a ni lo ang.

(iv) Survey of India-in map a siam peih a, Mizoram sorkar hnena a hlan veleh Mizoram sorkarin Ministry of Civil Aviation-ah a copy pe-in detailed project report siam vek turin a hrilh ang.

Expert team chuan an report chipchiar leh recommendation chu Ministry of Civil Aviation-ah thla thum hnu velah chuan an thehlut ta a. Cabinet Minister for Civil Aviation Pu Kurshid Alam Khan ngei chuan approval (remtihna) a pe ta a ni. Hemi hnu lawk hian Pu Kurshid Alam Khan chu Tamil Nadu state Governor tura lak chhuah a ni ta a; lak chhuah a nih hmaa hetianga approval a lo pe hman hi a lawmawm lehzual a ni.

10th Finance Commission Chairman Pu K.C. Pant-a leh member dangte’n 1993-a Aizawl an tlawh lai khan Chief Minister Pu Hawla sorkara Finance Minister chu Pu Lalhmingthanga kha a ni a, Congress leh PC (MJD sorkar inṭawm a ni. Chief Minister-in an hnena a sawi duh a sawi zawh hnu-ah mi dang tan hun a pe a. Pu Hminga chuan, “Mizoram aṭanga airport hnai ber chu Silchar – Kumbigram a ni a, chu chu Aizawl aṭanga km. 200 chuanga hla a ni. Airport puitling neih hi kan mamawh ngawih ngawih a ni,” a ti a. Pu K.C. Pant-a chuan, “Chung chu FC perview a ni lo, Planning Commission-ah sawi rawh u,” a ti a. Pu Hminga chuan, “India hmarchhak state dangte chuan thlawhna lian chi Boeing 737 khualzin phur chi leh bungraw phurh theihna thlawhna lian ṭum theihna airport an nei vek tawh a, keini hi airport puitling nei lo kan ni a, special provision-in Finance Commission hian airport siamna tur fund min pe ngei turin ka ngen che a ni,” a ti tlat mai a.

Pu Hawla, CM hova an meeting zawhah Civil Hospital tlangah a hruai a, enhlatnain Lengpui thlawhna ṭumhmun siamna atana expert team-in an recommend dan leh Civil Aviation minister Pu Kurshid Alam Khan-a’n a lo approve tawhte chu a enpui a, a hrilhfiah bawk a. Pu K.C. Pant-a pawhin, “Young & competent Finance minister Lalhmingthanga kha ka hnial hneh lo a, Lengpui Airport siam bul ṭanna crore 45 ka dah ta a ni,” tiin FC Chairman a nih loh hnua Delhi-a an ina Pu Ṭhena nen chhun chaw kan eia kan titi honaah a sawi chhuak a ni. NEC-in crore 10 dang chu an pe ve leh nghal a ni awm e.

Kan tangka neih chhuna airport kan siam ngei theih nan Pu Ṭhena ministry laia an lo thlan area chhunga ram neitu hrang hrang, Aizawl pa hlirte chu tlawmngaia an ram compensation awm lova pe turin minister-te’n an in ah len chilhin an ngen a, minister pawh an insem darh a. “Tlawmngaia Zoram tana ram an pek theih chuan an kut lo thlak tawhna sangha dil a ni emaw, huan thlai leh teak leh thing an lo phun man chu ngun taka chhutin sorkarin a man an pe vek ang,” tiin thiam takin an dil a. Khalaia ram tana mahni huan enkawl lai neitute khan an donate ta vek a ni. An va fakawm em! Tunlai kawng leh hmunhma sorkarin ram hmasawn nana an mamawh hian sorkar lam leh a ram neitu apiangte hian i entawn ve ang u.

Ram lak a nih a hna thawktu tur thlan zawh a nih khan bul ṭan nan hnatlangpui koh a ni ta a. Aizawl aṭanga sorkar officer motor kawl zawng zawng hnatlangpuia kal vek tur tih order avangin motor leh mihring tam tak Lengpuiah hnatlangin an kal a. Ruahman lawk angin Chakma minister (Nirupam Chakma)-in a chek hmasa ber a nih kha. Lengpui Airport tih puitlin nana Pu Hawla hna thawh zui zel a ropuiin a fakawm ngawt mai.

Tuirial Airfield chungchang hi hun dangah kan la sawi leh dawn nia.

- Prof. JV Hluna