Written by
Kamliana Lhouvum

Zing thawh hma a pawimawh

Z$ng thawh hmà hi mi taima leh taima lo hriatna a ni e an lo ti ṭhin a, a dik hmèl hlé mai. Mi taima tak, z$ng d^r 6 hnu lama tho an awm ng^i lo va. Mi hlawhtling, chh<ngten chaw ei t<ra an kaih thawh reng ngái an awm àwm kan hre lo; dam lohna av^ng leh ṭulna av^nga men rei leh thawh tl^i ang chi hi chu a awm lo thei lo.

Tún hma kan pi leh pu te kha lo neia eizawng an nih deuh vek av^ngin an tho hma thei hlawm khawp mai. A b$k takin mizo nulate thawh hun kha d^r 4:00 A.M v>l anga ngaih a ni. Z$ng d^r 5:00 v>l hi khawf$ng chah hun a ni a, d^r 6:00 A.M hi t<kṭhuan ei hun a ni bawk. Sik leh sá av^ng leh nipui, f<r, fav^ng leh thlasik azirte-in ni chhuah hunbi a hma hret emaw a tlai hret emaw pawh a ni thei ang a; amaherawhchu, a inthlauhna a tam lutuk a rinawm lo.

Hm^n l^i mizo nulate kha zan rei tak tak thlengin tlangv^lhovin an r$m ṭhin; an thawh tlai phah lo. Mizo tlangv^lte pawh an tho tlai ng^i chuang lo. T<kṭhuan ei hunah an tho a; chu chu z$ng d^r 6 v>l b^wr a ni. D^r 6:30 v>lah feh hun a lo ni leh nghal mai a, lo lam hna emaw ramv^k/ ramchhuak t<rin an inpeih leh at ṭhin.

A ni tak a, hm^n l^i leh t<n l^i hun lo kh^ikhin vak vak hi a fuh ber tehchiam lo mai thei. T<n l^iah nulate t^n hm^n l^i anga thawh hma-a z$ng tui chawi te, buh den leh feh ṭulna av^nga hma taka rawngb^wl te kha a ng^i kher tawh lo. Mipate t^n pawh, lo neia eizawng t^n lo chuan z$ng hma taka tukṭhuan ei a ngaih tawh loh av^ngin thawh hma a ṭul kher tawh lo. Kan dinhmun a va inthlau tawh tak em!

Khawvel inlumlet dan en hian; mi taima t^n leh mi hlawhtling nih tum t^n chuan z$ng tlái tak taka thawh hi thil inhmeh lo tak a ni. Sikul naupang t^n d^r 8:00 hi ṭan hun a ni a, chuti ang a nih si chuan, sikul naupang hlawhtling leh lehkha thiam ni t<rin a lo berah d^r 4:00 v>la thawh a, dark^r 2-3 tal lehkha zir a, chumi hnu-ah sikul kal t<ra insiam leh chaw ei, inbual fai chhung te n>n, d^r 7 a hawlh deuh thuak tawh ang. Lam hla-a mite leh l$rthei nei lote t^n phei chuan dark^r chanve aṭanga dark^r khat ink^r hi sikul kalna hun at^n hman a ng^i. Chuv^ngin, mi hlawhtling nih tum t^n chuan z$ng thawh tlai chu tih chi a ni lo tawp.

Sikul naupang rau rauvah pawh class 12 hnuai lam pang hi chu z$rt$rtute thuhnuai-ah an la awm av^ngin mi pangng^i tan chuan thawh hma hi a harsa lem lo mai thei; t<n l^i chhanah competition a s^n tawh av^ngin. Kan vei ber t<ra te chu college kal l^i, discipline hnuaia awm tawh lo, tleir^wlho hi an ni.

T<n lai nula leh tlangv^lte hian thawhchhuah an neih hma aṭang hauhvin mobile changk^ng tak tak, a s$ng t>l man an h<m fer fur hlawm tawh a. Zan rei tak tak thleng social media h>ng fb, whatsapp leh internet lam chite an khawih a, z$ngah tl^i tak takah an tho ta mai a; a ṭhente phei chu chhungten chaw ei t<ra an kaih thawh chawp ng^ite an ni, a zahthl^k hl> mai. K^rt^wp (weekend)-ah inkhelh en t<r a awm ṭhin av^ngin vawi hnih-khat han thawh tl^i zeuh ang chi hi chu inhriatthiam theih a ni.

A b$k takin t<n l^i nulate, zan rei tak tak thleng online a, a t<ka lehkha zir nach^ng hre tawh lo, rawngb^wl nach^ng hre tawh lo; class kal t<ra chh<ngte kaih thawh chawp ng^i chi kan awm ta z>l hi chu a zahthl^k mai ni lovin hnungtawlh z^wnga ke p>nna chi khat a ni.

S^p thufing chuan “early to bed early to rise” a lo ti a. Tin, “the early bird catches the worm” tih te an nei; hlawhtling t<ra thawh hma a ngaihzia chu a chiang mai ^wm e. “Time is money” te an lo ti ṭhin a ni. Ṭhalaite t^n phei chuan kan v^nglai hun leh kan ṭhat lai hunah te hian nu leh pa kan nih huna kan nawmsak theihna t<r ngaihtuahin taima takin hnathawk i la; kan hna chu eng pawh a ni thei, taima taka kan thawh a, rinawm taka kan thawh phawt chuan thawhrimna zawng zawngah hian hlawhtlinna a awm tih Bible-in min kawhhmuh ang hian engtik hunah emaw chuan kan la hlawhtling ng>i ang le!

Hawh u! Zing tho hma ila, hlawhtlinna lamtluang i zawh ang u.

- Kamliana Lhouvum