Hnam chhan nan zu ṭha nei ang u
Tun hnaia ZPM chhung inkhawmah Excise Minister Pu Lalnghinglova Hmar chuan Mizote’n zu chhia kan thihpui nasa lutuk avangin a mangan thu a sawi a. A senchi kan zuar ang tih lam chu a sawi lo chungin, engtin nge kan awm dawn tiin, zu chhia vanga Mizoram kan buainaah a mawhphurtu a nih ve tak vanga a mangan thu a sawi a ni.
Hmânlai chuan zu in mite hi an puam a, an mawng a dêp viau tawh hnuah pawh rei tak an dam a. Zu an nghei phei chuan an taksa a insiam ṭha lehi a, mi pangngai ang takin an hriselna pawh a ṭha leh thei a, dam hlen dawn pawh ni se an iaiawm lo hial a ni! Tunlaiah chuan an puam hman meuh tawh lo, an kawchhung a chhia a, an pum a puar a, an mit a eng a, an thi mai zel a nih hi!
Zu in lo tura mi tinte rilru hneh theih hi ni se chuan zu khap hran pawh ngai loin a rêm mai dawn a, zu zawrh pawh a ngai lo ang. Mahse, tunah chuan ram pum buaipui ngai khawpin zuin min rûn ta si a ni hi.
Zu zawrhah kher hi chuan eng party pawh ka support. A chhan chu, zu chhe khap rêm theih si loh hi tih dan ṭha zawka kan thlak ngam a ngai tawh a; zu ṭha zawrh mai hi a chinfel dan awm chhun leh mipui nawlpui duh dan pawh a ni tawh. Heti khawpa zu kan khap chung pawha zu chhia in vanga thi kan tamzia hi rilru fim taka ngaihtuah chuan, zu ṭha kan mamawhzia a lang chiang khawp mai.
Zu in loa awm thei lote’n zu chhia an in reng a, zu chhia ai chuan zu ṭha in se an dam rei zawk ang. Zu in ṭhinte hian an dam chhungin zu an in reng bik lo, sim hun an nei ṭhin. Ṭhenkhat chu an fate an lo leikâng deuh tak vanga simte an ni a, ṭhenkhat pianthar vanga in ta lo te, in duh tawh loh hrim hrim vanga in lo te an ni. A pawimawh ber chu–inlamletna hun pawh nei hman lêk loa zu chhia vanga kan thi hma lutuk ṭhin hi tihtawp a ngai a ni.
Local zu ṭha te hi siam ve ila, local zu siamtu entrepreneur-te promote nan local zu-ah chuan chhiah lak loh emaw, tax kan la a nih pawhin tlemte chauh lak ni se; zu quality erawh uluk taka vil zui reng ni se. Local zu ṭha siam dan process leh a quality control dan tur lam chu thil har a awm lo. Kum 10 dawn liam tawhah khan Phunchawng putar pakhat inkhawm tura kal ka phur a, sa zuar paha ei chawp dawr siama ei zawng kumtluan an nih thu a sawi a. Local zu ṭha neih a duhzia leh a kalpui dan tur harsat lohzia kha minute 10 chhung vel lek khan min hrilhfiah khawp mai.
Mizoramah zu hi kan tihlu leh lutuk a, kan ṭhenawm Burma leh Cachar vai mâwl ve tak takte aiin a hman dan pawh kan thiam loh phah a nih hi. Zu kan khap bur chung hian zu hi tu sorkarah pawh a tam lutuk–chu pawh zu chhia. Zu ṭha hi zuar law law ila, zu vanga thi kan tlem sawt ang. Awmze neia zu ṭha ngei zawrh hi a finthlak zawk, zu in duh lo chuan an in phah chuang lo vang. Zu in lo thei lo tan zu ṭha hi an lei phakah awm se, an dam rei phah em em ang.
In lova awm thei si lote’n zu thianghlim an in theihna tur leh an dam rei zawk theih dan tur ngaihtuah ngam hi a ṭul tak zet a. Excise Minister hi ruihhlo lama fihlim a ni a, tu ma’n zu hi in lo se tih duh bertu zinga mi a ni ngei ang. Ngaihtuahna thar dap a ngai a tih tak chhan chu–zu hi thihpui chiam chiam tawh loh ila a duh vang a ni mai. A chhan chu, zu in chu sawi loh, zu sawi mawi duh tur chi pawh a ni tlat lo.
Veng tina mitthi ratio han en ila mipa thi kan tam zawk zel. Mizo mipate zu chhia vangin kan thi zawih zawih mai a ni ber. RV leh Phunchawng zu hian min suat hnem tawh lutuk. Zu kalpui dan thar leh quality control hnuaiah zu ṭha nei ila, chhungkaw khai dingtu ber mipate kan dam rei ang a, hmeithai kan tlem sawt bawk ang. Tun dinhmunah chuan inlamletna hun pawh nei map loin kan thi phuk phuk mai a nih hi.
Zu kan kalpui dan ṭha lo vanga thihna titlem tur leh nunna chhanna atana thil ṭha zawk ngaihtuah ngam hi ram hmangaihtu dikin a tih tur a ni a, a Pathian thu viau bawk. Chuvangin, Phunchawng leh RV-a hmeithai siamna factory khu kan tihtawp vat a ngai e.
- Chda Lyzo