Written by
- Mahmuaka Chhakchhuak

BETHLEHEMA NAUPIANG KHA

Chu naupang chuan a piantirh aṭanga zahawmna a ken nghal rualin khawvel a chawk buai nghal a, a ṭawng theih hma hauhin khawchhak lam aṭangin mifingte’n chibai an rawn buk nghal a, kum a rawn tlin meuh chuan Biakbuk-ah Dan thu a zirtir thei tawh a, nu leh pate tan hnawksaka awm ngai lo ni mah se la a kawng sialtu sialsak anga a awm avang erawh chuan zawn ngaiin a awm thung a, thiam thil neih nei loin chhungkaw lamah belhbul tur ṭha nei lo mah se la huaisen takin ke a pen thung a. Chapo theihna turin mi zawng zawng tluk theih rual lohin ropuina nei mah se la amah chu Carpenter fapa mai chauh a ni a, hmangaihna la na mi tak ni mah se la hmeichhia mamawh lo tak a ni tlat thung si.

Thinlunga awm zawng zawng pawh a hmu tlang vek thei ang tih tur khawpin mitmeng fim kâkin mi a melh ṭhin a, fiamthu sawiin hun a hman hriat a ni ngai lo a, a hmel chuan fiamthu duh hmel a pu ngai hauh hek lo nain mi tinin an ngaina em em thung a, ṭawngkam uar a hmang ngai lo a, a sawi chin erawh sawi nawn ngai lo tur khawpin a fiah fai ṭha thung a, a ṭawngkam chhuak chu chi-a al, khawngaihna tel a nih tlat avangin tun thlenga pulpit tlanga sawi tam ber a la ni a, Eiru leh Uire hmangte ngei pawhin thiamchanna atana vawiin thlenga an la sawi rik fo a ni bawk. Tlanga lungpui chunga ṭhu chunga a thusawite lah chu khawvel mifingte hian an la sawi bang thei lo a nih hi. A ṭawngkam chhuak reng reng chuan sawi zui a hlawh vek mai a, thihna kross-a khai kan a nih hnua a ṭawngkam thlengin kan la sawi bang thei lo a nih hi.  

Thawmhnaw a mamawh tam lo a, a neihchhun Ṭhuiloh Kawr erawh a ha ngawrh hle thung a, khawvela a dam chhan a chiang a, a tih tur chin a chian avangin chumi tihlawhtling tur chuan asur asa pawisa loin ni tin hun a hmang a. Damchhung thilah intihbuai a tum ngai lo a, thih hnu piah lam ram a thlir tlat ṭhin avangin a hmangaihte’n damchhung thil chauh buaipui a hmuha a hriat avang chuan a mittui a tla hial a, a khawngaih tak zet zawk a ni. Kross lera a awm thlengin hmeichhia hnenah thuchah a la sawi cheu bawk a. Tlawm takin nung mah se la sulhnu tam tak a hnutchhiah thung si. Ei leh in tur lam pawh a mamawh chu a tlachawpin a nei mai a, keini'n thla khat ei tur tia kan chhehkhawl ang hi ngai a ti ve lem lo a, 'Chungleng savate hi en rawh u, buh an tuh lo a, an at hek lo a, buh inah an seng lut hek lo; nimahsela in Pa vana mi chuan a chawm si a' a ti zawk.

Nun awmzia a hria a, ṭhian tam tak nei lo mah se la ṭhiana a vawn tawh chu a thlah mai mai lo a, a ṭhiante lah chuan tlanbosan ṭhin mah se la a zawng chhuak leh hram hram ṭhin a, chuti chung chuan an hnenah lah sum leh pai lam hamṭhatna leh lawmman lam engmah pek a la tum lo mai pawh ni loin an hriat phak loh – Thih hnu piah lama hamṭhatna zawk chu an tan a buatsaih tih han hrilh chiang mah se la anni chuan hrethiam lo takin tukkhum an hiahsan mai a, chuti chung chuan sawm leh pahnih zingah chuan pakhat chauhin zuk la phatsan duh a maw le! Lungngaihna avangin a thisen chu thlantui angin far hial mah se la amah tihhlum tumtute tan chuan ngaihdamna dilsak thei turin hmangaihna a la nei thei cheu a, chutih lai reng erawh erawh chuan a unau hmeichhiate tan pawha pangchan hleihtheih loh khawpin a rawngbawlnaah chuan a inpumpek thung bawk a.  

Mi zawng zawng tana nung turin mi tin tan rawngbawlna a nei a, an natna zawng zawng phurh a la inhuam cheu bawk a, chil chhak khumin hmuhsitna tinreng tuar mah se la ngawi rengin a tuar mai a, thiamthu sawi a tum ve lo a, thah phah hial dawn mah se la a nihna chu a zep chuang hek lo. A thih dawn darkarah tak ngial pawh a kianga awmte hnenah thlamuanna thu la sawi thei tlat turin mi dang tan nun a la hmang a ni. Chu Bethlehema naupiang chu Chatuan Pa a nih tlat avangin kan tan ngei pawh hian a la danglam lo a, a la pangngai reng a ni.

Ani chuan nun pawnlang, lemchan nun nena amah zuitu a mamawh lo a, nun tak leh belchian dawl nena zuitu a thlan zawk vangin sawmte chu tam tak, thlante chu tlemte tia a sawi nghe nghe kha. Keini'n hmaikawra hmang a, thiamchanna atan leh sual thupna atana a hming kan lam rik mai mai hi a huat zawng tak a nih vangin ani chuan 'Hrehawm pawisa loa mi zui lo chu ka mi ni tlak a ni lo e' tiin a sawi a. Eiruin hremna a dawn ngai lohna leh Uire ngei pawhin inthlahrung hauh lo leh sual thupna mai atana Biakbuka a la lam ngam mai bakah Politician-te'n thiam loh an chan theih miah lohna ramah hian a hnung zui tlak tur hi kan tlemin a hre ve ngawtin a rinawm. Thinrimna berhbu leihbuak mai pawh chakawm tur khawpin vawi tam hi ngaihtuahna a hman ṭhin a rinawm zawk hial a, a khawngaihna vang liau liaua min la zuah zawkte hi a ni hial zawk mai thei e. 

A tan chuan ṭhian tur leh thurualpui tur hi kan ramah hi chuan an vang ngawtin a rinawm a, kan kawngka ngeiah rawn pen lutin ṭhian atan min sawm ṭhin mah se la keini hian chhuanlam ṭha tak tak neiin kan lo hnar ang a, a hnungzui tur hian kan la inpeih lo nasa ngeiin a rinawm bawk. Ram hruaitu ber aṭanga pahmei in chhung thleng hian hla kaihlek – 'Lalpa kan zui ngam lo a che, nangmahin kal mai rawh’ tih hla hi tui takin sa ta ṭhin zawk ila kan inhmeh tawk viau mai thei bawk e. Vanram kai tak tak tum lem lo niawm taka Kohhran rawngbawltute thleng hian Harhtharna chang ta hlawm vek ila, Zoram Khawvar kan thleng ni mai tur. 

He Bethlehema Naupiang hian kan tan awmzia rawn nei tharin kan thinlung ṭheuhah rawn piangthar nawn leh mawlh teh se.