Written by
R.Zomawia

Ngaimawh tur a va tam em...

Han hawi vel ila, mit tikham em em hmuh tur a awm reng a, chapo tak, hawisang vah mai, dan kualkhung chhunga awm tih inhre miah lo, ka thei ber emaw tia sawrkar ta mahni ta anga hmang hmiah hmiahte ho chet dan hmuh mawlh hi hreawm ka ti ṭhin.

VIP ligh lawm em em mai, VIP light chhi pha meuh lo, chhit phak dan kawng zawng phette hi officer lian inti zingah hian kan ther fur hian ka ring ṭhin. Aizawl khawpui motor tawt em em kara VIP light chhi ṭhenkhat, hmanhmawh awm em ema chep tak kara rawn inzep te, motor ṭha dawng pha inti chinte an hmanhmawh emaw 'hmawh lo pawh nise, midang aia chak taka tlan tum reng maiho te hian sawrkar tana hna ropui thawh chhuah ai mahin anmahni inlak len hi an uar duh hmel ngawtin ka hre ṭhin. Han intih ropui hi a lo nuam viau a nia nge?!

Sawrkar motor dawng, mahni ta anga hmangho hi: Mizoram sawrkar pawhin thuchhuah a nei tawh a, chu chu sawrkar motor hmanga naupang sikul hruai chungchang a ni. Sawrkar motor kawlten an fate sikul hruai nan an hmang ṭhin tih a chian avanga thuchhuah hi rawn awm a ni. Sawrkar motora hruai tawh lo tura tihna leh man an nih chuan na taka hremna lekkawh a nih tur thu a ni. Ngun takin ngaihtuah ta ila, sawrkarin a hnathawk liante motor kawl thei chin tur fel takin a bithliah vek a, motor a kawl tir a ni, thlakhata an motor tui tur pawh a bithliah bawk. Motor hi eng vanga kawltir nge an nih tih chuan an office kal leh haw hruaina atan te, office thil pawimawh lo awm chang apianga awlsam taka an hman turin a ti a, driver pawh a pe. Sawrkar tana hna pawimawh, mawhphurhna lian chelh an nih avangin motor an dawng a, chu motor chu sawrkar hna thawhna atan chuah hman tur tih hi a kawltu officer-te hian an hre chiang ngawt ang.

Sawrkarin dan mumal tak han siam
ṭhin mahse, dan tihlawhtlingtu turten an palzam mai mai ṭhin chuan danin awmzia a nei tlem hle tihna a ni. Mizoram bik han sawi ta ila, officer motor kawl pha chin tam zawk hi chuan anmahni tan, an chhungkua tan an hmang hnem hle tih kan hria. Zak miah lo leh inthlahrunna awm miah lova an hmang par par ngam hi chu mit a khap duh khawp mai. Ṭhenkhat ngampa zualte phei chuan huan kal nan sawrkar motor an hmang a, bazaar nan an hmang bawk a, sikul naupang haw tur hruai turin an driver ten an nghak ṭhap bawk ṭhin. Driver ten chawlh mumal nei thei lek lova sawrkar holiday-a nileng zak zaka an pute bula duty, an pu fate, nupuite veng reng renga zan tlai tak tak thleng chhawr, motor hmangho hi an thawhna sawrkar an hmangaih miah lo em ni aw? tih tur a ni. Thu chhuah hranpa ngai lovin dan hi zawm mai se ṭha tur.

Motor kawl hnaa tlai ṭhinte hi: Eirukna kan sawi ṭhin a, tuna kan sawrkar pawh hian eirukna a zung chawpa phawi a, kar chhuah vek a tum ber a ni. Eirukna tia kan hriat lar tak pakhat chu ‘sum’ a ni. Hausak phah pawh eiru thei chinah chuan sawi tur an tam ngei ang le. Hei lo pawh hi eirukna tam tak a awm ang. A hun taka thleng ngai reng reng lo officer, motor kawl ve si hi sawi tur leh hmuh tur zuk tam viau a mawle.

Sawrkarin motor kawl pha chin a tihte hi chu mawhphurhna sang tak nei an ni tawh ṭhin a, an hnuaia thawkte aiin hah pawh an hah tur a ni. An hnuaia thawkte nen an inkhaikhin tur a ni lo. Hlawh sang apiang mawhphurhna a sang a, chutiang bawkin sawrkarin a hun taka an thlen a, tlai a ngaih chang pawha tlai thei tur, a hun taka haw thei turin motor a pe a ni. Pawimawh awm taka motor chhunga
ṭhut a, tlan vut vut a ni lo. Officer theuleu, officer tlai reng, officer chhawr tlak loh tia midangin an sawi chuan a zahthlak.

Kan phu tawkin hna kan thawk ang a, sawrkar tan, kan ram tan, keimahni tan kan thawk a ni tih hi kan chiang hle tur a ni. Mipuiten dawr an duh huna lo chhuak bo leh daih theuleu officer te hi an inenfiah a ngai hle. Thuneihna hmangsual officer te hi an in enfiah a ngai e. Pawl ṭhenkhatin total bandh an huaihawt a, chawlh lo thlahlel em em, 'mahni hna pawh ka thawk hman lo' tia sawi fo sawrkar hnathawkte hian an sawrkar hnathawh hi mahni hnaah an ngai lo em ni? Mahni hna ṭheuh, rinawm tak leh ṭhahnemngai takin thawk ila, kan ram hian changkan lam a pan zel ang a, kan intodelh chho zel ang. Mahni tawka eirukna kawng hrang hrang kan dap a nih chuan hna thawk tlak kan ni lo tihna a ni.

VIP light chhit: VIP Light chhi pha intiho chuan an lo helh pawh a ni thei e. Protocol aṭanga ngun taka sawrkarin a ngaihtuah hnua VIP Light chhi pha ngatte hi chu sawi ta lo ila. VIP Light chhi pha si lo, chhit ve duh si ho hian sawrkarah VIP light chhi ve tura nawrna a awm thu te an sawi e zuk tia! Engtizia a VIP light chhit chak em em nge kan nih - intih pawimawh kan duh, traffic jam karah pawh siren han tih rik a, tlan tlang kan chak a ni ber lawm ni? Khua a lo thim a, VIP light han chhit her mup mup te kha kan chak em ni? VIP light chhi pha lo pui, a chhit tak avanga a hlutna a tam phahna tur chuang a awm lo vang. Driver pakhat chuan “Officer lian, VIP light chhi phate motor khalh ka ninna ber chu an inti pawimawh lutuk hi a ni. Traffic chep taka kara inzeh zung zungte hi a nuam lo” a ti. Kan driver-te pawh hian min lo ning ru viau thei a, min lo kham hlui thei bawk.

Sawrkar hnathawk, a te ber aṭanga a lian ber thleng hian mipuite tana thawk an ni a, an hlawh zawng zawng leh an dawn theih ang ang sawrkar aṭanga an lak ṭhin hi mipui sum a ni. Mipui rorelna-ah chuan mipuiten chhiah tam tak an pe a, chumi tling khawm chuan sawrkar hnathawkte hi hlawh pek an ni. Chutiang bawkin politician te hi kan aiawha mipuiten kan thlan lal an ni. Mipui lakah hian inchhuang thei an awm lo. Sawrkar hnathawk in duh tak an awm bawk. Ram tan ṭha taka hmasawnna tura theihtawp an chhuah hi a ropui ber zawk tur a ni - intih pawimawh viau ringawt hi a pawnlawi lutuk.

Result ṭhaa intlansiak hi...: India ram zirna hian duhthu a la sam lo hle ni tur a ni. Khawvel zirna ṭhaah pawh India a la lang pha lo. Mizoram lek phei chu kan la hniam lehzual. "Pawl X, XII result
ṭha takin kan chhuah thei hi kan lawm hle” tih ringawt hi chu a tawk lo deuh a ni! Sikul tihhmingṭhat duh luat avanga board exam ho tur a pawnga puia naupang hrual nghek te, awmze hre mang lova byheart tir vak vak te hi thiamna tak tak paw chhuaktu an ni ang em aw? Kan zir dan kalphung hi thlak danglam a ngai a ni. Sawrkar pawh hian chak takin a kalpui dawn emaw tih laiin sum harsat leh senso tam vang nge a hlawhtlinna tak tak kan la hmu lo. UPSC intihsiaknaah pawh Mizoram aṭangin pakhatmah kan lang leh ta lo. Lehkhathiam inti hle si!

Ngaimawh tur, ho te te anga lang, ho si lo hi kan ramah hian a awm ṭun a ni. Thil reng reng hi a bul thum lama kan inrem fuh phawt a ngai. Mihring rilru siamṭhat phawt a ngai a, ho te te anga lang si aṭang hian kan insiam ṭhat a ngai a ni. Pawsa fai eiruk te, dan lo anga thil tih te hi ngaimawh tur a tam lutuk, sawisen rual a ni lo. Miin dan a palzam tawh chuan a rilru siamṭhat leh a ngai ang.

- R.Zomawia