Tu nge kan nih tih i hre ṭhin ang u
Tirhkoh Paula chuan, “Krista hnenah khenbehin ka awm ta; nimahsela ka nung a ni; keimah erawh chu ka ni tawh lo. Krista chu keimahah a nung zawk a ni; tin, tunah tisaa ka nung hi rinnaa nung ka ni – Pathian Fapa, mi hmangaiha ka aia inpetu rinnaah chuan,” tiin Kristian leh tirhkoh a nih hnuah chuan hmâna a nun pangai anga nung tawh lovin, amaha nung tawh Krista chuan a ngaihtuahna te, a thusawi te, a nun leh a thiltih te thununin, amah Krista anna lamah a hruai tawh zawk ṭhinzia testimomy ropui tak a sawi (Galatia 2:20). A tawi zawngin sawi ila, Tirhkoh Paula khan tu nge a nih tih a theihnghilh ngai lo; a nihna hre rengin hmun tin, hun tin leh a thil tihna apiangah Kristian leh tirhkoh a nihna nena inmawia awm a tum tlat a ni.
Keini pawh hi Tirhkoh Paula chuan, “A kohna che u phua awm tûrin, kei, Lalpa avanga mi tâng hian ka ngên a che u,” tiin min fuih a (Eph. 4:3). Amah anga Krista zuitu leh Krista rawngbawltu ni tura koh kan nihna nena inphua awm tûrin min ngen chiam a ni. A awmzia chu, Kristian kan nihna te, kohhran upa ka nihna te, pastor ka nihna te, missionary kan nihna leh thuhriltu, etc. kan nihnate hi hmun tin, hun tin leh kan thil tihna apiangah hre reng a, kan nihna nena inphúa awm zel tûrin mawhphurhna kan nei a; chu kan mawhphurhna chu hlen tura ngen kan ni. Heta ‘ngen’ tih hi puitling ṭawngkam a ni a, hlen ngei tura beisei a ni.
He thu ziaktu hian hmun tin, hun tin leh ka thil tihna apiangah Kristian leh pastor ka nihna theihnghilh loh ka tum ṭhin a. Chumi kawng ka zawhnaah chuan thil ropui ni lêm lo ka testimomy tlemtê han sawi ve ila; chhiartute ngaih loh lam a ni lo vang chu maw.
Motor khalha accident lian tham lo ka tawh changte hian a thiam zawk ka nih pawhin tu nge ka nih tih hriain, Lal Isua hmingin ka ngaidam hlawm ṭhin a, nakin zelah erawh chuan fimkhur tawh turin ka chah tel hlawm ṭhin. Ka motor repair man pawh keimahin ka chawi mai ṭhin a; kan nuin, “I ngaihdamnate hi kan chhungkaw tan a man a to ṭhin mang e,” tiin fiamthu titakin min fiam ṭhin. Ka nihna hre renga tangka sum ngainat loh ka tum a, sumah rinawma inphal ka tum a ni. Ka mawhphurhnate a hun taka hlen ka tum a, ka hlen theih loh turah chuan mawhphurhna lak loh ka thlang zawk ṭhin. Zuk leh hmuam tih loh ka thlang a, thusawiah fimkhur ka tum a; office, committee, seminar leh social media-ah te emotional (thinrim) loh ka tum a, ṭhenawm khawvengte nen inngeih taka lenho ka duh a ni.
Chutianga ka nihna hriat reng ka tum chung pawhin a chang erawh chuan ka nihna theihnghilhin, ka nihna nena inphua ka awm theih loh cháng a awm ṭhin. Vawi khat chu Maruti Eeco van khalhin Siaha aṭangin Aizawl lam kan pan a. Ṭawipui kan pelh hnu niin ka hria, Lunglei lam aṭanga rawn kal Assam Rifles truck lianpui nen kan intâwk a. Kawng sir lam deuhah dingin ka kian a, ani pawh side rawn la vein a rawn kal a. Mahse, kawng lai lama a rawn tlan luh hma deuh avangin a truck hnung lamin kan motor (van) hnung lam kawngkhar a hrût a, kan van chu hnung tawlh zawngin feet eng emaw zat a hnâwl a, van hnung lam kawngkhar a tichhe vek ta a ni. Truck erawh chu engtin mah a awm lo. Hindi ka thiam loh avangin ka motor chuang ve kan naute nen an inhnial ta a, a tirah chuan keima thiam loh angin min puh a. Mahse, kan naute’n a nihna dik tak an sawi hnuah chuan ama thiam loh a nihzia a pawm thei ta a. A repair man zat tur hisapin cheng sing nga chawi turin kan ti ta a.
Ngaihdam min dil a; mahse, ka ngaidam duh lo. An hotupa major-in ngaihdam a dilpui hnuah pawh ka ngaidam thei chuang lo. Repair-na atana sum sen tur a tamzia ngaihtuahnain ka nihna min theihnghilhtir ta a ni. A tawpah chuan titauin, “Cheng khat mah min pe suh u,” ka ti a. Major-in, “Driver hi contract-a rawih a ni a, sipai dan ang chuan a chawitu tur ber chu accident tawktu, hlawh tlemte nei driver hi a ni a, khawngaih la, repair-naa i chawi tur tlem azawng tala a tihzângkhai zawk nan sing khat leh sang nga hi pawmsak hram rawh,” a tih leh avangin, sing khat leh sang nga chu ka la ta a. Aizawlah ka repair-tir a, motor hnung lam kawngkhar chu a thar hlaka thlak a ngaih avangin Guwahati lamah an chah a, repair man leh senso dangte nen sing li aia tam ka seng.
Motor khalh lai, inkhelh lai, inthlan campaign lai leh sum chunga thuneihna neih laite hi Kristian ṭha nih a harsa ber ṭhin awm e. Chutiang chu a nih pawhin, Kristiante, a bik takin rawngbawltute chuan chhuanlam kan nei tur a ni lo. Kha accident ka tawhna hmun leh hunah khan Kristian leh pastor ka nihna hriain, “Dik lo zawk chu nangmahni in ni a, mahse, khua leh tuite kan himna tura in nunna dahkhama min vengtute in ni a, chuvangin, kan Lalpa Isua Krista hmingin ka ngaidam a che u,” lo ti thei ta ila chuan, tu nge sawi thei, driver leh sipai ho zingah khan Lal Isua hre duh leh zui duhte an awm thei asin. Mahse, Lal Isua ṭhatna lantir a, nuna chanchin ṭha hrilna chance ka liamtir ta a ni. Ka ngaihtuah letin khatih laia ka awm dan, ka thusawi dan leh pawisa ka chawitir dante khan ka thlarau nun a tilawm lo hle. An batallion headquarters lama kala pawisa pek let leh ka duh a, mahse, hun remchang ka nei thei ta lo a, ka pe let tawh chuang lo. Ka inchhîr hle a, Pathian hnenah ngaihdam ka dil a, ka nihna hre reng tura min puih turin ka ṭawngtai a ni.
Nimahsela, hun a liam a, ka nihna ka theihnghilh cháng a awm leh ṭhin. Khawpui ṭhenkhatah (Mizoram khawpui a tel lo) taxi leh rickshaw hire man ka rin aia tam min dil nia ka hriat changte hian driver-te nen inhnialin ka aw ki a san châng a awm ṭhin a. Office, committee, seminar leh social media-ahte emotional (thinrim) chang ka nei ṭhin a. Hmun dang, hun dang leh thil tihna dangahte pawh ka nihna theihnghilhin Kristian leh pastor ang lo taka thu ka sawi cháng leh thil ka tih cháng a awm ṭhin. Khang sipai motor driver leh sipai te, taxi leh rickshaw driver te, office, committee leh seminar-a ka thinrim hmuhtute leh social media-a ka emotional thuziak chhiartute kha Pathiannia ka thusawina biak inah lo inkhawm ve ta se la, ka thusawite an ei thei ang em, tihte ka ngaihtuah let leh a; ka inchhir vawng vawng ṭhin.
Ni e, Kristiante leh Lalpa Krista rawngbawltute chu hmun tin, hun tin leh kan thil tihna apiagah kan nihna hre reng ṭhin tur kan ni a, chutianga tih chu kan mawhphurhna a ni. Nimahsela, khawvela awm kan nih rih avang hian a cháng chuan tu nge kan nih tih kan theihnghilh leh ṭhin; a pawi hle. Hawh u, kan nihna theihnghilh tawh lo va, kan nihna nena inphúa awm thei turin Pathian hnenah inhlan thar leh ila, a puihna i dil ang u.
Chutichuan, politician-te’n inthlan hun leh hruaitu an nih hunah te, an office, session hall leh an zinna tea an awm dan, an chetzia leh thusawinaah te Kristian (ṭhenkhat phei chu kohhran upa) an nihnate hre rengin eiruknaa inhnamhnawih loin dâwt leh ṭawngkam mawi lote sawi lo se la, thinrimin mite àn khum lo bawk se la. Contractor-te’n an contract hnathawhnaah Kristian an nihna hre renga hlêp uchuak tur chauh ngaihtuah loin, hna ṭha leh tlote thawk ṭhin se la. Sawrkar hnathawk Kristiante’n an nihna hre rengin mipui (sawrkar) sum, hun leh an thuneihnate hmang khawlo lovin, dikna leh thawhrimnaa hna thawkin an mawhphurhna hlen se la. Pastor, kohhran upa, missionary leh thuhriltute’n thusawiah te, chêtziaah te, hmangaihnaah te, rinnaah te, thianghlimnaah te ringtute entawn tlâkin awm ila (1 Timothea 4:12). Mipui pawhin hmun tin, hun tin leh thil tihna apiangah Kristian an nihna hre rengin an nihna nena phúa dikna, rinawmna leh thawhrimna nun neih hlawm se la. Chutichuan, Kristiante’n majority kan nihna kan state hi Pathian malsawmna dawng tlak state kan nihtir thei ang a, India leh khawvela ram ṭha ber leh duhawm ber ni turin kan siam thei ang. Chanchin ṭha hrilnaa thil ti thei tak, nuna chanchin ṭha hriltute kan ni nghal bawk dawn a ni.
In taksa hi, in chhûnga awm Pathian hnên aṭanga in hmuh Thlarau Thianghlim chênna in a ni tih in hre na nge? Mahni ta pawh in ni tawh hleinêm, mana lei in ni tawh asin; chuvângin, in taksa hian Pathian chawimawi rawh u (1 Corinth 6:19-20).
- Laiu Fachhai