Written by
C. ZATHUAMA

Thu mak ka sawi nin theih loh chu!

State rethei ber ni siin, sum kan ren lohzia thu hi - a mah Sentawta thukhawchang ang deuhin, ‘ṭhiante u a tlaran zawng hlirin aw,' a ti e an tih angin, kan Sawrkar ropui tak hian a tlaran zawnga chet a tum ta mai em ni? Dihmunzawl PHE building hlui ṭhiah nan nuai 63 an sanction tih te kha chu tuna ka sawi tur nena khaikhin chuan nep te a ni.

Ka sawi duh chu hei hi a ni. Cheng nuai 3000/- zeta senso tlem zawkna tur, mipui pawhin an chhawr ṭangkai zawkna tur lama kawng kal tir duh lo a, kawng siam hautak leh senso sang lutuk tur lama kawng kal tir an tum avangin Zawlpui khua in, kawng
ṭha zawk tur leh senso tlem zawk tur lam a kal tir tura an ngenna CM hnena an thehlut a. CM-in a lo bengkhawn duh lem loh chungchang hi sawi ka tum a ni.

Lengte aṭanga World Bank road lo kal a, Tlabung kawng Phairuang kaia chhuak phei tura kawg zawn hian, Kau lui ruam ram ṭha hi a rawn paltlang dawn a, a lawmawm hle rualin, thil ṭha duh tan chuan ngaihmawh loh theih loh thil a awm tlat.

Bolia veng aṭanga pengin lui kanin Kau lui thlang lamah kalin Kau lui kan lehin De lui PWD leihlawn dawhnaah a pawh phei leh a. He mi inkar hi 17km vel a ni. A bik takin Bolia veng aṭanga 12km vel Babusih lui inkar hi ka sawi chian tum ber lai chu a ni. Hemi 12km inkarah hian (Kau lui) major bridge 3 dawh ngai a awm a, medium bridge 5 heng - Hnunte lui, Saithah lui, Thelret lui, Thelret luilian leh Babusih-ah te dawh a ngai. Tin, slab culvert siam ngai hi 10 vel a awm bawk. Heng te hi helam kawng siam ti hautaktu leh senso tisangtu tur, nakin thlenga a enkawlna hna senso titamtu an ni dawn.

Aizawl leh Lunglei inkar 160km chhungah lei pahnih Tlawng lei leh Vanva lei a awm chauh a, 12km chhung leka lei dawh ngai 8 leh slab culvert 10 zet siam ngai awmna lam a, kawng kal tir tum tlat hi a dawn tawi thlak hle a ni. A pumpelhna ṭha zawk a awm reng si a - i han khaikhin teh ang.

Kau lui thlang lama kal tir

a ṭhat lohna dangte

1. Mimal ram a khat thla vek a, W.R.C leh Rubber hmun te paltlang a ngai dawn. Thlanmual hmun te paltlang tur a awm a, compensation man hi a sang lutuk dawn.

2. Kau lui hi lui dam tak a ni a, a kam hi zawlrai ṭha tak a ni hlawm. Fur tui len lai hian a invawr sang thei hle a, kawng kalna tur hi Kau lui aṭanga a hlat loh avangin a chim theihna lai a tam. Hei hian lei dawh leh kawng laih pawh hi a ti hautak viau dawn.

Kan sawrkar hian lei dawh hi a la tlin lo hle. Buichali, Zamuang kai te leh Darzo kai lei te kan dawh zo hlei thei lo a, kan ti chim chamchi mai lehnghal. Tin, Kau kam lei hi a dup hlawm hle a, abudment foundation tih thuk a ngai hle dawn a ni. Hengte avang hian Zawlpui mipuite hian kawng puitling ṭha tak an nei lo ang tih hi an hlau viau bawk a ni.

World Bank hian dawh puitlin sak thei tehreng pawh nise kumkhuain an enkawl dawn si lo. Kan kuta an hlan ni a la awm ang a, a enkawl zui hi kan tlin ang em, tunah pawh lei 28 repair ngai kan nei a, hei pawh hi sum indaih loh avangin kan ti hlei thei lo a ni si a. Misual an lo awm ve zel a, dynamite kg khat leka bomb chhiat theih mai tur nghah lutuk te hi security thuah a him lo a, pumpelh a ṭha hle bawk a ni.

Zawlpui khuain kal tir tura an ngenna lam hi i han zir ve teh ang. Kau lui chhak lam ve thung.

1. Lei dawh tur major bridge a awm ve lo.

2. Medium bridge pathum, P.W.D dawh sa a awm.

3. A kawng thui zawng hi thlang lam nen a inchen vel - a thui chuang lo. A kawng grade pawh duhthusama siam theih tur a ni.

4. Culvert siam tur hi 4 vel chauh a awm.

5. P.W.D kawng 7km vel siam ṭhat a, rin nghal mai tur a awm bawk a, hei hian compensation leh senso a titlem thei ang.

6. A chhawr ṭangkaitu tur mihring awmna lam a ni a, cultivated land pawh a zau zawk daih. A leilung a hulhar zawk a, kawng pawh a tlo zawk dawn.

Kawng zawngtute chhuanlam

1. Khaw paltlang hi an hreh a, Zawlpui, Pangtlang leh Putlungasih te hi paltlang ngaia an hriat vang a ni. Pangtlang leh Putlungasih hi a hnai zawk a, hel theih a ni. Zawlpui erawh hel a har a, tlem te chu sut a ngai dawn a, mahse compensate man tam tur a awm lo ang.

2. A kawng a hla zawk an ti a, hei hi P.W.D kawng kual lam aṭanga an chhut vang a ni. A pumpelh (short-cut) kalna remchang an hre lo a ni mai thei.

3. Ram ruak a la tam a, compensation thuah pawh Kau lui thlang lam ai chuan a tlem zawk a rinawm.

Heng kan han tarlan aṭang hian a senso tur hi cheng nuai 3000/- zetin a in tam hleih dawn a ni tih hi a chhut theih. Hetiang a nih avang hian kawng rawn zawngtute pawh hi, chhaklam hi enchhin ve teh u tiin Zawlpui khua chuan thurawn an pe a. Anni chuan ‘kan hotute kan han rawn ang e’, an ti a, engmah hmalakna an nei ta chuang lo niin Zawlpui khua chuan an sawi.

Hetianga Kau lui thlang lama kal tir an tum luih tlat chhan hi vantlang ngaihdan tlangpuiah chuan Zoram hri vei ṭha lo tak compensation tin zawn vang a nih rin a ni. Tunah hian a thei fate chuan ram an lei leh awk awk tawh. Tin, he lama ram neiho hian an ruahmanna hi kal tlang pui ngei se tiin an nawr bawk.

Kan sum duh lutuk hian ram hmasawnna tur project tam tak kan puitlin tir thei lo fo a, a pawi tak zet a ni.

‘Tangka sum ngainat hi sual tinreng bul a ni’ I Timo 6:10 .

‘Mi duham chu milem betu a ni’

Eph 5:5

- C. ZATHUAMA