Written by
- Remsanga
Mission Veng, Elim

Kohhran siamṭhat a ngai Sunday Sikulah

Tunlai hian darthlalang hmaah Kohhran a ding ti i la kan sawi sual awm lo e. Chu darthlalangah chuan inhmu ngêi turin a lang a, mah se vanduai thlak takin a bula ding ve sawrkar zawk a hmu. A ‘mita khanchhuk’ hmu loin’ a bula ding ‘mita hmawlhte’ a hmu a ni.

Mipui thinlungah Kohhran hian eng chen chiahin nge thu a sawi? Kohhran hlauhna avangin a langin Kohhran duh zawngin kan ṭawng a, Kohhran erawhin kan thinlung a nei si lo. A ruka ngaihdan dik tak kan tih lan theihnaah zu zawrh thlawp leh thunun duh party mipuiin kan vote tling a. Kohhran erawh inenfiah loin mipui rilru dik tak hai langtu Sawrkar a dem. Hetiang hi em ni Kohhran awm dan tur?

Kohhran member ni vek tho mipuite hian Kohhran duh dan hi zawm mai ṭhin se kan duh takzet a nih chuan Kohhran zirtir dan kal hmang ṭhenkhat hi kan siam ṭhat a ngai ang.

Siam ṭha dawn ta se, siam ṭhat tur zinga pawimawh ber chu Sunday Sikul zirlaibu a nih hmel. Beginners aṭanga puitling thlengin a kal hmang hi siam ṭhat a ngai. Naupang lamah hriatna tizau zawngin, hmun hming emaw mihring hming kan in zawt a. Puitling lamah pawh hriatna tizau bakah inhnial ti chakawm thei sawiho tur thupui kan siam ṭhin. History kan zir a ni ber e. Inthawina ngainâ - thuawihna tlachham. Kristian nun dan tur dik pawha nung thei loin a, hriatna tizau zirlaibu kan zir ṭhin hi chu a zia lo deuh a ni.

Hetiang inzirtirna hi a ṭhat ve tho avangin ngaihthah tur a ni chuang lo. Mahse chu aia ṭha zawk Lal Isua’n dik taka nun dan tur min zirtir kha ngai pawimawh ber chungin zirlaibu hi i siam ṭha ang u. Kristian nun dik tak nei thei tur leh ngaihdan kristian tak nei thei turin Sunday sikul zirlaibu aṭangin awmze nei zawkin in zirtir i la. Chi anga nungin naupan lai aṭangin i tuh zawk ang u.

Mizoram hi zu la khapna hmunah kan siam duh a nih chuan zirlaibuah a ṭhat lohna kha chuan tir mai tur. Beginners aṭanga Puitling thlengin zirlaibuah chuang se la, MLTP Act hi kan la hman a rinawm. Sawrkar dem tur a ni lo. Zu ai maha kan la buaina tur same-sex marriage ṭhat loh dan leh dik loh dan te hi zirlaibu tinah a chuan a ngai. Kohhran mawhphurhna a ni. Nakinah chuan Democracy-te, liberty an tih, zalênnate hi kristianna aiin kan la dah pawimawh zawk dawn. Kristian in zirtirnaa a innghah loh erawh chuan a nghet dawn lo. Kum za tam ngaihtuah a ngai. Mitin thinlungah chi anga tuh a hun. Tunah hian naupang aṭanga puitlingin kan zir phawt chuan nakina thil lian leh harsa tur chu a lo awlsam dawn a ni.

Beginners aṭanga puitling thlenga kan zirlaibu hi chu kristian fel takina a zir belh tur ni awmin a lang. Keini Kristian fel lote hi chuan nun dik thiamna tur Sunday sikul zirlai bu, thawhṭan aṭanga hman nghal theih tur kan mamawh. Chutiang zirlaibu atan chuan entirna pakhat han pe ta i la. Bung khatnaah Mi Khawngaihna: Ṭawngkamah tih kan zir a nih chuan kan ṭawngkam te chu “khawngaihna tel chia al” a nih turzia kan zir ang. Kan ṭawng duh dan a kristian si lo a, ṭawng dan tur kan zir a ngai a ni.

Kristian ṭha tak Benjamin Franklin-a, American pa ropui berte zinga mi pawhin ze ṭha hrang hrang sawm pathum, kar tin a pakhat zela a zir ṭhinah pawh ṭawng dan tur heti hian a zir, “I tan leh midang tana hlawk lo tur sawi suh: ho mai mai a titina kalsan rawh.” A dang sawm pahnihte nen zir chhawkin kum khatah kâr li ṭheuh a zir hman a. Kristian nun ṭha leh dik tak a neih duh vangin chutiang chuan kum tin a ti ṭhin.

Sunday sikul exam-naah te hian, khawi bung leh chang nge, tia in zawt ber loin kan ngaihdan a lan theihna tur zawhna danglam bik, chhân ngei ngei ngai pahnih khat tal awm belh thei se. Chu chu a tawk loh leh, Kohhran chuan committee dinin emaw a awmsa hmang ṭangkaiin a bial chhunga kohhran mipui ngaihdan ‘poll’ la ṭhin se. Chutiang aṭang chuan mipui rilru a hriat theih ang a, hmalak zel dan tur pawh a hriat theih dawn a ni.

Khawvel tawpah chuan statistics-in awmzia a nei vak lo ang. Nun dan tur min zirtir anga kan nun leh nun loh a pawimawh zawk ang. Chuvang chuan Kohhran hian awmze nei zawk leh nghet zawkin mitin thinlunga zung kaih tum se. Sunday Sikul zirlaibu tichak lehzual turin a siamṭhat pawh hreh lo hram se. Kohhran tan!