Lalpa hruai rawngbawltu Rev. K. Lungmuana
Mihring hi mahni tlatna mual ṭheuhvah tawnhriat ngah bik leh thawh hlawk bik hi an awm zel a. IAS ṭheuh ṭheuh, sipai officer ṭheuh ṭheuh, pastor ṭheuh ṭheuh hi an intawng san hleih viau ṭhinin a lang. IAS hnaa sang thei ber, sawrkar laipuia cabinet secretary nih chu IAS nazawng beisei phak a ni lo va, state chief secretary hna pawh chutiang bawk a ni. Sipai officer apiangin general dinhmun an chelh pha kher lo va, chutiang bawkin reverend apiangin Synod moderator emaw, BCM general secretary hna emaw beisei vek theih a ni lo.
Chutiang mi vannei bik leh tawnhriat ngah bik mi tlemte zinga mi chu Rev. K. Lungmuana hi a ni ngei ang. Pastor-te hi mipui chung lama lêng, kan thlarau nun châwmtu tura puithu taka nemngheh an ni a. Chuvangin, keini anga duangin an chanchin lo ziak ve sek hi a inthlahrunawmna lai a awm. Kum 2018-a Rev. R. Lianbuanga chanchin ka ziak tih loh kha chu kan sakhaw pute chanchin hi ka la ziak leh ta lo va. (Rev. Dr. Vanlalnghaka chanchin tawite erawh chu kum 2017-a a chanchin ziakna lehkhabu an hawnna denchhen khan ka ziak a). Tunah hian Rev. K. Lungmuana chanchin hi ziak ṭul tihna riau ka nei leh ta a, ka heti ta a ni. A lehkhabu, ‘LALPA Min Hruaitu’ hi kan behchhan deuh ber ang. ('Behchhan' a nih chu, lehkhabu kan review dawn lam ni lovin).
He lehkhabu hi Rev. K. Lungmuana leh a nupui K. Laltlangi te inneih kum 50-na lawm ni February 11, 2025 khan hawn a ni a (tlangzarh ni lovin). He hunah hian min rawn sawm ve teh hlauh avangin kan ṭhian leh u Ngheta Sailo te nupain an Bolero tharin min rawn lam a, Synod Conference Centre chu programme ṭan hun chawhnu dar 1 hma deuhvin kan thleng chho a ni. Mi sawmte an kal ṭha ngang mai a, hall chhung kan khat hmak a. Programme sheet-a tel lo thusawi duh lah an tam, tlai dar li pel rawkin hun hman a ni a, rilṭam deuh tan chuan tuarchhel a ngai fu mai thei. Mahse, kha khan Rev. K. Lungmuana te nupa, a bik takin Rev. K. Lungmuana kan ngaihsanna a tilang zuak hle bawk si a ni. Ni e, invui nia chanchin ṭha tak tak sawi tlai khawhnu ai chuan an damlai ngeia sawi sak hi a dawngsawngtu tan pawh a hlawk a ni ('hlawk thlak' ni lovin).
Khaw nge, Rev. K. Lungmuana'n Lalpa grape huana a tawnhriat pawimawh zualte chu i han lawr den den teh ang hmiang.
Kum 1974-a BD a zir zawh hian kum 34 mi a ni tawh a, tlangval 'leng rei' te pawh a tih theih awm e. Fa lu hloh erawh a ni em lo ve. Kum 1975-ah erawh chuan a kawppui âwm mi tak nula hmelṭha leh hleitling K. Laltlangi a tawng ta a. Kum 50 zet inneiin, an la innei kham lo hle tih pawh kha mi ni khan kan hriat kha. Kum 1975-1978 thlengin pro-pastor hna a thawk phawt a, pastor bial pangngai a enkawl hmain Assembly of Presbyterian Church in NE India (APCNEI), Shillong-ah administrative secretary-a ruat a ni a, kum 1989 thleng he hna pawimawh tak hi a chelh. India hmarchhaka Presbyterian Kohhran zawng zawng enkawltu lu ber niin, India ram leh India ram pawnah a hna avangin a zin hnem hle. Kum 1989 aṭang phei chuan India ram puma Kristiante inzawmkhawmna leh rorelna National Council of Churches in India-ah a khaipa ber general secretary a ni ta luah mai a ni. Ani hi Mizote zinga hetiang hna pawimawh chelh la awm chhun ni hialin a lang. He hna hi Nagpur khawpuiah kum 1994 thleng thawkin, thil thar (innovation) tam tak a chher chhuak a, thlarau leh tih tak zetin a thawk niin a lang. Kum 16 zet Mizoram a chhuahsan hnuah kum 1995-ah Mizorama rawn let lehin, a pastor bial vawn hmasak ber tur Mission Veng Pastor Bialah an dah ta a ni. Bial chairman hna kum 1998-a a thawh laiin Bible Society of India, Aizawl Auxiliary-a president hna a chelh tel a, a daihzai khawp mai. London leh Bangalore-a a ni indawta interview hmachhawn thei a nihnate hi a mawngzânzia entirtu a ni thei bawk ang.
Tichuan, Aizawl Chhim Presbytery-ah moderator hna chelh lehin, kum 1999-ah chuan Synod moderator tura thlan a ni leh ta luah mai a. He hna hi tling takin kum 2000 chhung khan a thawk a ni. Pastor-te tawng san theih ber ber hna chu a tawng kim a ni ber mai awm e.
Khing kan han sawi thuak thuak aṭang pawh khian Rev. K. Lungmuana hi rawngbawltu namailo tak, Tirhkoh Paula ang deuhva Pathian belruat a ang ta ber awm e. Kum 2001-a kum 60 mi nia a chawlh hian a la tlangval hlein a rinawm; tunah pawh kum 84 mi a ni ang tih rin harsa khawpa la tlangval leh inchei felfai a la ni. Chutia kohhran rawngbawlna pangngai a chawlhsan hnu pawh chuan a la ṭhu tuiek mai mai lo va. All India Suday School Association-ah general secretary hna Hyderabad-ah kum 7 zet (2001-2008) inthazo takin a la thawk a ni. A lo chhuah leh chuan Greenwood Hospital-ah chaplain hna a thawk a, chu mi hnuah Pathian thu thehdarhna TV channel IMEM-ah president hna chelhin, tunah hian senior vice president a ni mek.
Nungchang leh chetzia siamṭhatna Moral Reformation a tuipui em em a, he mi chungchangah hian lehkhabu ṭha tak tak pawh a ziak tawh a. Amah hi thiamna bil talent ngah chi a lo ni a, zai leh solfa pawh mi vantlang chung lama thiam a ni leh zel a. Pa zaidam leh thuhnuairawlh mi a ni tih chu a kâwmtu apiangin an hre awm e. A Pathian thusawi pawh fiahfai leh tawi kimchang tak a ni zel a, evangelist tute emaw anga sermon bâwl phuan chiam chi a ni lo.
Kan han sakhi chul ram fan puat puat a ni a, a kim lo hle a, a inchuktuah rem hlawm lutuk lo mai thei bawk. Mahse, ka tihlan tum ber chu–Rev. K. Lungmuana hi mi namailo, pastor narân lo tak leh Pathian vuan tlat mi a nihna hi a ni a; Pathianin a chawimawi let ve a ni ber mai. Hetiang mi, mi thiam leh rawngbawltu rinawm, chanvo sang ber ber chelh thei Mizovin kan nei hi kan chhuang thiam tur a ni a, kan entawn tur pawh a ni ang.
Rev. K. Lungmuana nen hian NCCI general secretary a nih laiin Delhi-ah kum 1993 khanin kan inhre zuai tawh a, kan inhmu nawn leh ta hauh lo va. Mahse, amah chuan kum 20 hnuah pawh min lo theihnghilh hauh lo mai a. Kum 2015-a a chenna veng Mission Vengthlanga kan inben bel ve hnu pawhin min rawn tlawh chhuak a, ṭawngṭaina min neihsak hmasatute zinga mi a ni. A lehkhabu phek 188-aah khan Delhi-a kan inkawm dan tlem chu a ziah lan kha. Amah hi pa fai veng vawng, lu pial mâ reng a ni a, fiamthuin, "Rev. K. Lungmuana bula awm chu bâl riauvin kan inhria," kan ti ṭhin.
Pathianin veng zel se la, an nupain rei tak min dampui rawh se.
- P.C. Lawmkunga