Written by
Lalnunthara Jaucha

Anthurium Festival leh Mizo

Hmanlai chuan Mizote hian kûtpui pathum kan nei a, Chapchar Kût, Mimkût leh Pawl Kût a ni. Kum eng emaw ti aṭang khan kan Mizo kûtte hi tharthawh leh a ni hlawm a, a bikin Chapchar Kût phei chuan kan lawm uar ta hle. Chutihrual chuan zin mite hîpna tur tiin, MNF sorkar lai hian Anthurium Festival kan hmang ṭan bawk.

Mizote lawm tur kût hming-ah Anthurium tih kan han hmang a, anthurium chingtute tan chuan a lawmawm viauin a ropui viauin ka ring. He kût hi a lo thlen dawn apiangin ka rilru a tina ṭhin. Mizotena kan hriat ngai reng reng loh, kan
ṭawnga a hming pawh kan neih loh chawimawi nan Anthurium Festival kan hmang hi a tha nat thlak ka ti a, Mizo takin a tlawm thlak hlein ka hria. An hman
ṭan tirh lai khan khatihlaia rorel lai fawng chelhtu leh thusa deuhho nupuite khan anthurium hi an chîng uar hle a, chuvang chuan a hming an puttir ta niin an sawi.

Mizote hi inchawimawi kan thiam lo, inrêl chîng kan ni tih an sawi ṭhin a, Anthurium Festival pawh hi a tihdikna niin ka hria. Mizo ramah pangpar chi hrang hrang a tualṭo a, heng pangpar kan neihte hi Mizo hnam zinga Ṭiau kân hmasa pawl tak, Hmar hnam luh thlak hma aṭanga lo awm tawhte an ni. Chung, kan ram timawi a, kan luah hma aṭanga lo luah a, Mizoram lo timawitu ni ṭhinte chu ngaihthah an ni a, chung Mizo pangpar, ram dangah pawh tam lo takte ai chuan Sap hming pu pangpar hming tilarin, a hmingin kût hial kan buatsaih a nih hi.

Environment & Forest Dept. pawh hi ka duhkhawp lo hle. Mizorama hnim, thlai leh pangpar kan lakluh ṭhinte hi an khuahkhirh tâwk lo hlein ka hria. Invasive plant an nih leh nih loh te, natna put darh theih an neih leh neih lohte pawh en leh ngaihsak hauh loin an lakluhtir ka ti mai. Ram pawn aṭanga Mizorama awm ngai lo thlai leh pangpar lakluhte hi kan phalrai hle a, a zin haw remchang apiang mai hian kan lalut emaw tih mai tur a ni. Sa kah leh thing leh mau humhalh ringawt hi environment humhalhnaa kan ngai a nih chuan kan ngai sual hle ang. Shillong Par ang mai khan nakkina la hnawk tur hi a awm nual ta ve ang.

Kan hnam min ṭhen darh a, ram hrang hrang awp hnuaia min dahtute hi kan ngaisang mah mah chu a ni. Zirlaibuah chenin 'Mingo an huai ber' tia min zirtir duhtute hi pathian biakin kan be lo chauh a nih hi.

TV-a chanchinthar chhiar-tute leh fakna puangtu te, eng emaw function kaihruai-tute lah hian Mizo ṭawng lam dik loh emaw, hman dik loh emaw aiin Sap ṭawng lam dik loh leh hman dik loh kan hlau zawkte hi a pawi hle. Mizo lal ropui, Vanhnuailiana pawh ti thiam lo, Vanolel min tihsaktute
ṭawng dik taka lam leh hman tum kher a, mahni hnam ṭawng hman dik loh pawi ti miah si lote kan ni hlawm a, a mangan thlak hle. Mizo hnam hian eng chen nge a daih ang tih hriat a har ta khawp mai. Kan ramri min suasamsak a, min ṭhendarhtute
ṭawng dik taka hman hi kan ba lo, anni hian an thil tihsual avanga kan hnena thupha chawi hi an tihtur a nih hmel mah zawk.

Anthurium Festival kan hman dan hrim hrim pawh hi huau huau lawm satliah leh, chanvo neite tih loh, mi nawlpui tan chuan kal a châkawm zawk zawk lem lo. Kût kan neih kan hman dante hi a inang deuh pût mai a. Remna Ni kan hman dan pawh kha kût kan lawm dante nen a inang leh deuh reng bawk. A bak, nuam leh hlim-awm zawka hman dan tur hi kan ngaihtuah chhuak thiam lo a, chu bakah ngaihtuahna kan seng peih tak tak lo.

Mi ṭhenkhatin sum siam nan ringawt kan thlir a, hetiang hi chuan mi a hîp tak tak thei lo.

- Lalnunthara Jaucha