TIDIKTU NI THEI ILA

Eng emaw lai kh^n Kolkatta kal remch^n apiang hian r<kr<k zawrhna baz^r (Chor Baz^r) ah khuan pheikhawk lei hi kan ching khawp mai a. ‘Keini, rawngbawltu sum lak luh tl>m deuh t^n chuan a va remch^ng ve, pheikhawk bun thl^k kan duh ve si a’ kan ti mai a. Man tlawm deuh deuh hian thil
ṭha deuh deuh a hmuh theih ṭhin. Kha laia kal hman loh mawlh kha kan hlau ṭhin a, a ch^ng phei chuan thlen rual ruala kan tl^n d^wr d^wr chang pawh a tam mai.

A ṭhen phei chu a’n tharl^m lail>ng khawp a, a chhuat phah la huh deuh hlap te an ni a. Khawimaw lai Mandir leh puipunna hmuna mi pheikhawk phelh dah kh^wm kha r<kru tura zir chhuak rual khan an rawn keng khawm ta ṭhin a ni an ti. An sawi d^n chuan India ram khawpui hrang hrangah hian r<kr<k (pickpocketing) zirna hmun a awm nual an han tih tlat pek chu! Chuta a zirtirt< han ni t<r chuan r<kr<k lama thiamna s^ng tak neih a ngai ve ngei ang.

Mahse; ṭum khat chu Singapore a kan rawngbawltu pakhat Pastor Timothy Lee kha Kolkatta-ah a lo chhuk thla ve a,
ṭhalai programme-ah hun kan hmangho va.Kan thlen tirh lamah ni danga kan tihd^n p^ngngai ang bawkin, r<kr<k baz^rah bawk chuan kan va kal a, a tl^wm bawka duhthawh takin kan lei leh a. Kan han h^wn a, Timothy-a hnena kan leina hmun leh a man z^t te kan han hrilh chuan mak a ti ta ngang mai a. R<kr<k baz^r a awm kha mak a tih mai piah lamah, mipuiin kan d^wr ṭhin kha mak a ti hle mai a. “R<kr<k thil in d^wr tlat chuan r<kr<k chu in pawmpui (recognize/ encourage) tihna a ni lo em ni?” a ti ta mai a. A ngai serious khawp mai a, an ramah chuan chuti ang a awm loh thu leh, r<kr<k chu mipui mimirin thiamloh an chant$r ngamziate a sawi zui luam a, ka zak chem chem!

Kh^ kh^n min hneh viau mai a. T<n hn< hi chuan Bazara thil ka lei pawhin a hmun dik taka zawrh te chauh hi lei hram hram ka tum ṭhin. Inrinni zing Aizawl Baz^r a chawhmeh ka lei ve ch^ng pawhin a zawrhna hmun t<r dik tak, Baz^r chhung lama mi ngei lei ka duh ṭhin. A thuhrimah, ei leh in tur kawng dungah, leiah mipui pal nuaih nuaihna hmunah kan zuar a, silh leh fen lam chhungril lamah kan zuar hlauh hi a changkang lem lo. Mi ṭhenkhat anhnah lei t<rte’n an kea tlawh deuh thaw pah a, ‘hei hi eng zat man nge?’ an ti lai hi ka hmu fo mai.

Tin, a hmun dik taka zuartute aia a hmun lova zuartute’n an hralh thei zawk tlat hi dik lo. Kalkawngah pawh kal hleih theih lohvin kan inpho a, a zawrhna hmun t<r erawh chu a lo ruak hul z>l mai te hi a pawi ngawt mai. Kristian ram, dikna rorelna ram ni t<ra ngaih rama thil awm d^n t<r niin a lang lo. Kan hetih vang hian a zawrhna tura seat neite pawhin an seat tlansanin, pawn lamah an inpho hial
ṭhin a ni an ti.

Dik aia dik lo hlawhtlinna ram, dik loin chawimawi leh chawisan a hlawh tlatna ram kan ni tlat hi a pawi hle. A pawn lama inzuarte khian baz^r fee an chawi a ni mai thei e. Mahse; sawrkarin a tender lai leh, contract an estimate laiin kalkawng te em em khi chu a hlutnaah an chh<t telin a rinawm loh.

Rawngbawlna av^nga Portblair a kan awm ve lai khan, an baz^r leh sawrkar ro inr>l d^n kha ka ch$k ru reng ṭhin a, an itawm ka ti hl> ṭhin. Ar pum kg hnih leh a chanve v>l thleng hi kg khat man Rs. 110/- a nih lain, kg thum leh a chunglam kha chu kg khat man Rs.90/- te a ni
ṭhin. “A lianah chuan paih tur a tam a, a h^nna (taste) a tl>m a, a man a tl^wm a ngai,” an ti thei tlat. Ṭum khat pawh kan rawngbawlpui pakhat, North East mi ve b^wk khan a bike in mi motor a su palh a, hliam leh chhiatna lian tham erawh a thleng lo. Police station-ah ka han kalpui a, hmun dang aṭanga lo awm kan nih thu leh, rawngbawltu kan nih thute sawiin, a bike chu min pe k$r leh mai t<rin kan ng>n a. Chuta min chh^nna chu, “Hei hi chu Andaman a ni a, hetah chuan thil tisualtu chu kan man ṭhin, chhuah theitu leh thiam chantir theitu chu D^n a ni a, kan han man phawt ang a, D^nin a chhuah ve leh mai ang,” an ti sam >t mai a ni. Dikna an ngaina ngang mai.

Mipui mimir hian d^n hriatna kawngah te, a zawmna kawngah te hian ṭan la ila. Sawrkar leh hruaitute d^n siam leh ruahmanna te chu a kip a kawiin z^wm z>l phawt mai ila, khawtl^ng nun phung hrim hrimah dikna kengkawhin, keimah ngei hi a tidiktu t<r ka ni tih hi pawm ṭheuh ila. Mi dik awm khawmna ramah chuan hruaitute leh sawrkar chu a dik a ni s^ mai!

Tin, a hmun dik taka zuartute aia a hmun lova zuartute’n an hralh thei zawk tlat hi dik lo. Kalkawngah pawh kal hleih theih lohvin kan inpho a, a zawrhna hmun t<r erawh chu a lo ruak hul z>l mai te hi a pawi ngawt mai. ...Kan hetih vang hian a zawrhna tura seat neite pawhin an seat tlansanin, pawn lamah an inpho hial ṭhin a ni an ti.

- Rev. Jh. Za Hluna