Written by
B. Vanlalnghaka
MNF PARTY INTHLAN THUNAWI
Mizorama sawrkarna chelh mektu MNF party hruaitute inthlan tharna 2019 kum tawp lama neih zawh takah khan party mipui leh Mizoram mipui barakhaih zet mai thil lo thlengin an party senior leh hotu lawk, an hming han hriat mai pawha rilrua MNF party lo lang lang nghal mai, MNF party hming han lam ringawt pawha rilrua an hming lo lang ve nghal mai bawk mi pahnih, Pu R. Tlanghmingthanga leh Dr. R. Lalthangliana, an Vice President nilai te chu thehchhuah niin chu chuan Mizoram mipui mak tih a hlawh hle a, sawi neuh neuh pawh a hlawh zui viau a nih kha. Khami chungchang thlirletna kha mipui hriata han ṭheh ka tum a ni.
MNF General Headquarters hruaitute term (hun chhung) hi an Dan Bu article 66-na (Bung 14)-in a sawi dan chuan, kum thum a ni a, an inthlan hnuhnun ber chu 2014-ah neih niin; inthlan leh hun tur chu kum 2017 a ni. Amaherawhchu, Mizoram state election a hnaih avangin ‘2018 election zawh lamah inthlan mai ni se,’ tiin an khek a. Hei hi chu party dangte pawhin an tihdan phung ve tho a ni, party inthlan hi MLA inthlan dawn hnaihah an nei ngai lo.
Kum 2018 election-ah MNF chuan sawrkarna an siam ta a, an party General Headquarters hruaitute thlanna chu an buatsaih a lo ṭul ta a. An Dan Bu pawh an siam ṭha (amend) thar bawk a, an party hruaitute thlanna chungchanga an Dan Bu an siam ṭhat (amen) dan hi bihchiang phawt ila a ṭha awm e.
Party hruaitu thlan dan tur party Dan buin a sawi dan: Article 49 (i) in a sawi danin, General Headquarters hruaitu thlan turte chu - President, Sr. Vice President, Vice President (2), Treasurer (a vaiin post 5).
Article 50 (i) in a sawi danin, General Headquarters inthlan hma ni 30-ah inthlan tur hriattirna chhuah tur a ni. Article 51 (i) in a sawi danin General Headquarters hruaitu 1. President, 2. Senior Vice President, 3. Vice President (2), 4. Treasurer tur thlang theitu (eligible voters) chu Assembly Palai vote nei thei tura ruatte an ni ang.
Article 52 chuan MNF party hruaitu atan thlan theihte chu MNF member, a chenna khua/ Veng Unit Register-a hming chuang, Unit Electoral Roll-a awm te an nih thu a sawi a. Article 53 (i) chuan “Party General Headquarters-a President, Sr. Vice President, Vice President (2) leh Treasurer atan member tu pawh thlan theih a ni ang. Hemi atana candidate turte chu Nomination Committee-in ṭul a tih angin candidate a siam thei ang. Nomination Committtee turte chu - National Core Committee, PAC leh Adviser aṭangin mi 7 leh General Secretary aṭangin mi - 7 President-in a ruatte an ni ang. Nomination Commitee-in candiate a siam chuan Appendix - I Form ‘A' hmangin nomination a file ang,” tih a sawi a.
Article 53 (ii) chuan, “General Headquarters-a National Executive member leh Sub-Headquaters leh District Headquarters-a Executive Committee Member thlannaah Committee Member dinglaite chu candidate an ni nghal ang. Floor Voters ten candidate tur an siam belh thei bawk ang a, inthlan hma darkar 24 aia tlai lovah General Headquarter/ Sub-Headquarter/ District Headquarters-ah rawtna chu an theh lut tur a ni,” tih a sawi bawk.
Article 53 (iv) chuan Floor Candidate siam theih dan tur sawiin, “Voter tupawhin candidate siam theih a ni a, chutiang candidate te chuan Appendix - I Form ‘B’ hmangin nomination a file ang,” tih sawiin, article 53 (iv-a) chuan, “General Headquarters-ah hetiang candidate te chuan National Executive Member nilai hmunli a ṭhena hmun khat (1/4) aia tlem lovin an thlawp tur a ni,” tih a sawi bawk.
Hemi chin aṭang hian MNF Party hruaitu inthlanna neih zawh tak kha lo thlir let ta ila:
1. Article 50-nain a sawi ang chuan inthlan tur hi inthlan hma ni 30-ah hriattirna tih chhuah tur a ni. Inthlan tur thuchhuah siam lovin tuna hruaitu tharte hi R.O in uncontest-in tlingah a puang. Inthlan tur thuchhuah hi vawiin thleng hian tihchhuah a la ni lo.
2. Dt. 22.11.2019 khan MNF President chuan Article 53 (i) na in a sawi, Nomination Committee siamna a ti chhuak a. (Vide no. MNF/Pre/Appt/2019/21 of Dt.22.11.2019) National Core Committee member, PAC member leh Adviser aṭangin mi -7, General Secretary aṭangin mi-7 te an ni a. Heng mite hi tuna an nihna chelh tura President-in a lo ruat vek tawhte an ni. Tin, Inthlan hriattirna chhuah hma a, Nomination Committee siam hi a mak hle.
3. Dt. 25.11.2019 khan President bawk hian Returning Officer leh Polling Officer ruatna a tichhuak bawk. (Vide no, MNF 1/Pre/Appt/2019/20 of 25.11.2019). He lehkhaah hian Pachhunga University College-a thawk lai (Doctorate Degree nei vek) mi 3-te chu Returning Officer leh Polling Officer atan ruat an ni.
4. Dt. 25.11.2019 vek khan President bawk hian inthlan tur chungchgangah thuchhuah hetiang hian a siam leh a. “MNF General Headquarters-a inthlanna tur a lo hun leh ta a. Chumi inthlannaa candidate turte chuan Dt.28/11/2019 (Ningani) tlai dar 3 hmain hemi atana form siam hmangin Returning Officer hnenah thehluh vek tur a ni ang. Inthlanna hun leh ni chu a remchan angin Returning Officer-in a siam ang.” (Vide no. MNF 1/Pre/Appt/2019/21 of 25.11.2019). Inthlan hun leh ni R.O-in a ruat turin a ti ta tlat mai hi a mak a, article 50 (i) a bawhchhe chiang hle.
5. Dt. 25.11.2019 bawk khan President chuan lehkha dang tichhuak lehin, “Dt.27/11/2019 (Nilaini) zing dar 11:00-ah MNF General Headquarter Elected Office Bearers-te inthlanna tura Official Candidate siam/ thlang turin C.M Residence-ah meeting a awm dawn a, chuta thlanpui tur chuan a hnuaia mite hi ruat an ni. Tlawmngai taka thawk tur leh hemi ni a meeting-ah hian inbuatsaih fel sain lokal ngei tura beisei an ni,” tiin Adviser pakhat leh G.S. pahnih-te ruat an ni.
6. Dt. 25.11.2019 vek khan President bawk hian Nomination Committee kohna a tichhuak a (Vide no. MNF 1/Pre/Appt/2019/23 of 25.11.2019) Chu chu Dt.27.11.2019 zing dar 11:00-ah Chief Minister Residence-ah koh a ni. Hnam Run-ah koh a ni lo leh ta tlat bawk! Heta thil mak tak chu president hian 25.11.2019, ni khat chhung ringawtin party inthlan tur chungchangah lehkha pali lai mai tichhuakin a lehkha ṭhenkhat phei chuan an party Dan Bu a kalh bawk. Pawlin inthlan hun leh ni leh a hmun tur a ruatfel hnuah R.O leh P.O te ruat chauh tur niawm tak a ni.
7. Dt.27.11.2019 Nomination Committee-in candidate turte chu an thlang ta ni ngei tur a ni. A tuk ni 28.11.2019 tlai dar 3:00-ah chuan Nomination Commitee-in candidate tur an thlan chhuahte chu chuhtu awm lova tlingah R.O hian a puang a niawm e. MNF pa hlun, mipuiin an hming leh MNF an hriat kawp tlat mi pahnih, an Vice President nilai mek Pu R. Tlanghmingthanga leh Dr. R. Lalthangliana te Elected O.B-ah an tel ve ta lo.
A chunga President lehkha tihchhuahte khi a mak dangdaiin a hmanhmawh hlawm hle mai, Returning Officer ruat aṭanga ni 3-na ah, inthlan hriattirna thu pawh chhuah hmain candidate-te chuan R.O. hnenah form hmanga nomination paper an thehluh a ngai. An Dan Bu ah inthlan tur hriattirna hi inthlan hma ni 30-ah tihchhuah tur a ni bawk si. Floor Candidate siam duh tan tan phei chuan chet ngaihna a awm miah lo.
Heng a chunga President lehkha zawng zawng hi President signed vek, Office Secretary-in a tihchhuah, Elected O.B-te, NCC/PAC member-te, GS-te, Frontal Presidents (MNSF/MNWF/MNYF)/CO/Chief Receptionist MNF-te, Sub-Hqrs. President-te a copy pek ve mai a nih hmel a, ‘an lo hriat atan’ tih a ni. Party President thu tak, Committee ngai lo khawpa thu an nei a ni hial awm e.
General Headquarters inthlan hun leh ni tur hriattirna hi chhuah nih loh avangin, Floor Voter's candidate neih tum tan engmah tih theih a ni lo va, candidate neih an duh ve dawn a nih chuan inthlan hun leh ni an hriat a ngai a, inthlan ni hma darkar 24 aia tlai lovah an floor candidate-te an hming thehluh theih dawn avangin Nomination committee-in an dropt tak nia lang, an Vice President nilai pahnih, Pu R. Tlanghmingthanga leh Dr. R. Lalthangliana te chu floor candidate-ah party mipuiin an vawrh chhuak ang tih an hlau hle ni tur a ni.
Inphiar rukna ril leh ruahmanna fel fai tak, party danpui pawh ngai pawimawh hlei thei lova ruahman a ang hle. Chuvangin, inthlan hriattirna chhuah lo va, Returning Officer-in Nomination Committee-ten candidate an siamte chu chuhtu awm lova tlinga a puang mai hi Dan Bu an keu loh vang nge, College zirtirtu, MNF party dan hre ve miah lote kha an tih tir ta mai zawk? Tin, tlinga an puan takte hian an post chu an lo pakkawm a nih pawhin, nihna an neih theihna a nih phawt chuan an Dan Bu palzût mai pawh an pawiti ta lo mai a ni thei ang em?
Hetianga post an inrem fel hnu leh OB zinga President thu leh hla, a ṭha lo lai leh pawm nahawm lo deuhte lo hruai ngil ngam ṭhin tute, sawisela veng tlat ṭhintute paih chhuaha an awm tak hnua, President-in decision a rawn siam hmasak ber nia lang, CAB chungchangah pawh zirlai pawl leh Mizo ṭhalai intelkhawm hmun hrang hranga mite, Kohhran hote leh Mizo mipuite chuan duh lovin an so ta luih luih mai, Synod meuh pawhin CAB hi duh lovin Kohhran tinah ṭawngṭai rual a rawt bawk a nih kha.
He thil, India ram puma Kristiante tana thil duhawm lo tak, MNF MP-in CAB a support na chhan hi party High Command emaw, O.B emaw tal pawhin relkhawm awm miah lovin MNF President leh Chief Minister hian ama mimala decision a siam liau liaua a nih hmel ta hle mai! Chumai a ni lo, Kohhran hote duh loh em em leh Mizote min tihchhe em emtu, Congress sawrkar zu zawrh pawh MNF in sawrkarna an chelh hlim, heng an hotu lawk pahnih, pakhat zawk pastor fapa, pakhat zawk Kohhran Upa party-a dinhmun pawimawh Vice Pesident an nih laia an tih tawp tak pawh tunah chuan tih thar tum leh a lo ni leh ta mai te hi a va mak tak em! MNF hi mimal duh dan ringawta a kal zel dawn chuan MNF hi engtin kal zel dawn chu ni maw? MNF Quo Vadis?
B. Vanlalnghaka