ANTHURIUM FESTIVAL AIAH ANTHÛR KÛT

Mizote hian Kût chi hrang hrang kan neih zingah Chapchâr kût hian hmun chungnung ber a luah a, Mîmkût te, Páwlkût te hi hlim takin kan hmang ṭhin bawk a ni. Hei bakah hian favâng thla êng chhoah pa neinung leh awm theite'n Khuangchâwi thla arkâiden denchhenin Thangchhuah lawm nan te Khuang an châwi ṭhin a, Chawngchen te an hmang ṭhin. Zufáng tuitling nen hlim takin an zâi tlaivâr ṭhin a, nula leh tlangvalte chuan hlim takin hun an hmang ṭhin.

*Tourist hip turin intihdanglam a ngai lo*: Tourism chungcháng kan sawi ṭhin a, khualzin hîp thei turin Kût phuahchawpte pawh kan sawimawi ṭhin. Mahse kan kalphung leh kan tum dan hi a bûk ṭhelhin kan ṭhelh hlauh thung.  Khualzinte ei châk ber chu an va zinna ramte nunphung pholanna ngei leh an ei leh in lo siam ṭhin ang ei ve kha a ni. Kan hnam thil ei ang chi sawhbâwl te, bai te, tlak te, etc., hi an ei duhzawng chu a ni daih zawkin a rinawm. Kan hnam nunphung lo hmuh châka lo zin an nihna kârah nitina an ei hne hlui ṭhin Rice, Soup, etc., thiam ang anga kan lo chhawp te hian an hrawk a fah ngût lo ang tih hi chu kan mithiamte'n an lo tlangau pui ṭhin tawh bawk.

Kan intihchangkân dan te, khualzin hîp tuma lem kan chan nasatziate hi chu min nuihzat hial zawk ta vein a rinawm. Tourism hmasawnna tura kan rosum kal kualtirte hian a tak ram thleng pha lovin mi tlem tête sum siamna a lo ni ṭhin reng zawk em ni tih hi ngaihtuah tham a ni. Kût phuahchawp Anthorium Festival te, Ṭhalfavang kut, etc., kan buatsaihna zawng zawngah hian sum eng zat chiah nge kan hmanral tawh a, eng zat nge kan hmuh let ve thung? Foreigner eng zatin nge lo chhim tawh? Ngaihtuah chian a ngai. Khualzinte'n an hmuh duh zawk chu kan hnam nunphung dik tak zawk hi a ni a. Kan tlangram chhengchhe ve tak te, mualkhanṭhuam leh khâm chhawrdawhte mit titlai tham an ni a, kan Zotuithiang vawt raih te hi nunna tui ang maia vawt thiang raih an ni a, he’ng te hi ram dang mite tan chuan in a châkawm hliah hliah zawkin a rinawm zawk. Mineral water aiah ngaw hnuai luite tui luang vawt raihte hi mau tuiûm ngatin lo chhawp thei ila, Hlumbêla mi ngat te han thâltir ta zawk ila, danglam tum lovin kan nih ang ang hian lo lang mai ila a tawk viau. Intihdanglam tehchiam a ngai lo. Hei hi a ni foreigner te ram an fan chhan pakhat chu. 

*Kan hmunhlui humhalh a ngai:* Kan hmunhlui kan sawisak duh dante hian kan mize hniamzia a tilang chiang lutukte hi a runthlak a, a nature bo ṭhak khawpin kan han sawisa kual a! Kan hotu dulkiar tak takte hian motor nena an kal theih dan tâwk hisap hian ro an rel zung zung zawk tehrêng emaw ni? Ṭhasiama Seno neihnaa step han siam ngawt mai te, Chalfilh tlang ram ngaw dur pui mai tih chereu vek hnua hman ṭangkâi hleih loh Lodge hrawlpui sak ringawt mai te, Reiek tlang motor pan theiha siam tum ṭalh te, hmunhlui dang tam tak a panna kawng nuam fahrana sial zel tum tlat mai hian kan thatchhiatzia a pholang chiang hle zawk ni in a lang. A nature bo ṭhak khawp sawngbawl danglam hi artificial an ti ṭhin a, hetiang hian tourist a hip lo. Tourist tamtak hi infit tak tak, adventure lama ṭha tak tak leh infit tak tak an ni. Ram danga tourist ten an tlawh ruih ruih ṭhin hmun te hi fang ve tur chuan infit a ngai ṭhin teh a nia. Nature hi a nihna ang ang hian a mawi êm êm a, a nihna bo ṭhak khawpa chei bawlkual hian a hlutna a tibo zo vek ṭhin. Chutiang bawkin Kût kan hmang a nih pawhin kan hnam nunphung nena inkaihhnawih, pangpâr hawi zawng a nih pawhin Mizote'n hla thlenga kan lo chawivul hmingchawite hian Kût hi hman ni ṭhin zawk se, tûn ai hian a hlu zawk ngèi ang.

*Anthûr pâr pawh a mawi zawk e:* Kût phuahchawp kan hmang a nih rau rau pawhin Zâmzo Kût, Anthûr Kût ti te pawhin a hming han puttir ta zawk ila, Foreign aṭanga kan milian nu hote'n a chahluh tih hriat ngawih ngawih, Mizo leilung aṭanga tualṭo chhuak pawh ni lo hming châwitira Kût han hman rup mai te hian kan dazâtzia a pho lang a, hnam dang thil kan ngaihsan uchuakzia a lantir mai mai zawk. Mahni hnam rothil ngaihhlutna cháng hrelo, hnam dang ngaihsanna hlira kan nun kan hman chhung chuan he hnam hi a dingchhuak ngâi hek lo ang. Anthûr pár vul chuai mai hi Anthurium par ai chuan lung a kuai zawk a, vangpui hunawla sawmfang hmun han fan changa thlam kianga a lo párvul chuai ṭhin han hmuhte hian kan pi leh pu te nunhlui min suangtuahtir veng veng theitu a ni zawk.

*Rui hawklak, Model leh Zaithiamte vawklallenna kût*: Kût ni vângthla kan buatsaih rêng rêng hian ṭhalai rûi an tam thei êm êm tih hi sawi hranpa a ngai lem lo ang. Mi ṭhenkhat chunga khauh taka kan lekkawh lai hian a huho erawh hi chuan kan Dan siam te hi kan palzût hreh leh chuang hauh lo! Hetiang kût nikhuaah hian kan Zu khapna dan khauh tak takte hi kan bawhchhe ruih ruih mai ṭhin a nih hi maw! Kût hlim taka hman laia Prison Van inchhawp rup maite hi zawng hnam dangte nuih a va tiza dawn rua êm! Kan inrêlbâwl ṭhin dan leh inenkawl dan nêpzia a pholang chiang hle lawm ni?

Kût kan buatsaih reng rengah hian kan model leh zaithiamte'n hun tam zawk an hmangral ṭhin. Mipuiin hnam nunphung pholanna tur items kan nei tlem ṭhin hle. Hetianga sahâwk hut hutna kût hian tourist a hip chu sawi loh, khawtual mite tan pawh tel chakawm lohna kût a ni.  

*Ka lung min lêntu zawk chu*: Ram dang aṭanga kan chahluh pangpar chi khat Anthurium par ni lovin, Anthûr pâr te, Zâmzo pâr te, Derhken pâr te, Hnahsîn pâr te, Kumtluang par leh Chuailo par te hian ka lung min len daih zawk.  Kan sâwmfáng lo êng ṭan chhoa thlam kianga pármawi chiai mai te hian suangtuahna ramah min hruai thei hial zawk ṭhin. A hmuhnawm a, en nin an har a, lung hi an tileng veng veng ṭhin. Hetianga kan pi leh pute'n thlam hual vela an lo chin ṭhin parmawi tak takte hi boral mai tur atan chuan a uiawm hle a, kan pipute nunhlui pholang theitu chiang tak a ni bawk. 

 

*Sawrkar hian Zokhua dik tak kha din leh se*: Kan hnam nunphung pholang chiang bertu chu Zokhua, dî leh dâp ngeia sak khua ang kha a ni. Kan Traditional pholang bertu a ni bawk. Hetiang hmun tur hi mual khat hmun rem nuam tak, zau ṭha hek hawk hi buatsaih ni se. Tourism Dept. leh NGO ṭangkawpin enkawl mai se. Hetiang tur hian a hautak lutuk lo. Chumi hmunah chuan in te a lo rawih lohna turin meikhute'n an ur reng bawk ang a, a hmunhmate an tifai reng ang a, vawk leh ar te vulh theih ni phei se chu duhthusâm. Hmun ṭhenkhata Tourist Lodge hrawl pui pui, luah mang loh sakna senso pawh tling lovin Zokhua lian tak a din theih ngei ang. 

He hmunah hian Kût chi hrang hrang, Chapchâr kût te, Mîm kût te, Pâwl kût te bakah Khuangchawi, Chawngchen, adt. thlengin buatsaih ṭhin ni se, kan Culture hi a pholang chiang hle zawk lo maw? Kum khat chhung hian hetiang hun hi kan buatsaih fo a nih chuan he Zokhua hi a vul reng ang a, a hnûm reng bawk ang. Tin, Tourist (Foreigner) ten an lo tlawh hun apianga culture lo pho lang thei turin Items nei tur awm reng se la, Thlanvawng thlêng phêkah emaw, Changêl hnah ngêi mai te'n chawhluite lo kîlpui se la. Hetianga kan kalpui a nih reng chuan hmanlai kan pi leh pute'n an chenchilh khua ang maiin a hnûm reng mai dawn a ni. Tuna kan Zokhua han din lem te hi chu khawram an chang zo ta tih ang mai an ni e. Enkawltu an awm ṭha lova, meikhua ur lah a ni ngai hek lo. Hetiang hian Di-in hi a tlo thei ngai lo. Ram changkânga Park vel an enkawl ang mai hian awmze nei takin khual chhia leh ṭha englai pawha dawngsawng turin inpeih reng ni se la, kum rei a vei hmain mipui hîptu ber a ni hial zawk ang.

Kan kût hmanna reng rengah a tak thei ang berin Mizo nunhlui pholang thei ila, kan thawnthu hrang hrang lemchan (drama) changtu awm ṭhin bawk ila. Hetiang hmunah hian a hman hmanin items nei lovin full time workers ang chi kan neih thiam a pawimawh. Tourist hîp tam ramte hian full time-a items show tur an nei vek a, hetiang hawi zawnga kan inherrem thiam hi a pawimawh zel ang.

Kutni vângthlaa Fashion show kan uar êm êm te hi item ropui a ni lo. He'ng te hi chu TV lamah Victoria Secrect te an lo inthehṭhil zantin a ni lawm ni? Kan ti rau rau a nih pawhin Hmârám te, Ngotekherh te, Mizo thuam famkim kan chawilar a ngai zawk. Kan kut buatsaih hi zan lamah pawh chhunzawm ni thei se la, hmânlai Khuangchawi zâna hun an hman ang te kha entir theih ni se la a duhawm ngawt ang. Hmun ṭhenkhatah tlangval lungléng zual lo zâi veng veng tawkte awm bawk se la. Hlimhlawpna ringawt rilrua kan put erawh chuan kan kût hmanchhan kha a phawkchhuak zo dawn lo a, tourist-te nuih a tiza viau ta ve ang. Night Club-a lâm hulh hulh lamte chu an hnehsawh zawng tak mai a nia. Intihhlimna satliah mai maiah an ngaih lohna turin kan culture pholang thei ang berin kût hi hman theih zel ni se a duhawm zawk hle. 

Kan nunphung thlir hian kawng tam takah Tourist hip ruih ruih hi kan tlin chiah em tih erawh ngaihtuah a ngai. Inkharkhip tam lutukna hmunah leh zalen lohna hmunah Tourist te an tlangnel ngai lo. Zan lamah dawr kan khar ṭhup a, zing lamah kan hawng har leh em em bawk a, ram dang angin zalenna a zau lo em em bawk. Khualzinte'n an mamawh pakhat chu Zu a ni leh bawk. Khap tam lutukna leh inkhuahkhirh tamna lutuk ramah hian khualzin hip ruih ruih tur chuan inbeisei lo law law zawk ila kan tifuh phian zawk mai thei. Kan kawngte lah chhût ngun a ngai. Khuar hêlna lama khurûm dai thut thut ngaihna kawngah hian khualzin tan kal a chakawm zek zek lo bawk ang. Kan kalna ram tura pawimawh ber leh kan thlir ber pakhat chu kawng a ṭha em tih hi a ni.

Ṭhál favang kût te kan hmang a, Anthurium Festival te, he'ng kan hman dan rêng rêng hi intihhlimna satliahah a chang chho mék zawk niin a lang. Kût kan hman dan leh kan lo kalpui ṭhin dan hian azir loh vang nge rûi sahawkna hmun turah kan ngai tlat niin a lang. Tuna kan rawlthar leh tleirawlte hian Kût a nihna aia a hlimhlawpna tem châk vang hian an kal nasa bawk a, humsual dáite pawh an awm nual ta ve ang. Kan kut buatsaihna hmun hi zuruite sahawkna hmun a nih ṭhin vang hian Chhungkua nunaute tan tel a chakawm ṭhin loh a ni.

Kût hming puttir a nih rêng rêng hian hnam hrang hrang te hian an hnamzia pholanna, hmanlái aṭanga an culture phawk thei thil leh an nunphung nena inmil nen an suihzawm ṭhin. Chhak lam unau te chuan Sialsawm kût te an nei a, an pi pute aṭanga an rochun a ni. Brazilian Carnival ropui tak pawh khawvel ngaihven a ni ṭhin. Hnamdang pangpâr tih hriat ngawih ngawih, a hming pawh Mizo ṭawnga awm lo pangpar hmingchawia phuah ANTHURIUM FESTIVAL, sum tamtak sênga kan han hmang ṭhin leh kan Zufáng kan han chawhpawlh vel hi chu a insâikalh deuh lo maw? Anthorium Kut aiah Anthûr Kût tih tal pawhin a hming han phuah ta zawk ila, kan Zonunzia leh Zufáng nen chuan a inrem zaih zawkin a rinawm e.