Written by
Lalrinliana Colney

SCHOOL KAL HI CHHUNZAWM ZEL CHI A NI EM?

Tualchhunga inkai, chhui ngaihna awm lo an pung tual tual, natna lang chhuak an ni fur tawh, ICU leh ventilator pawhin min daih lo thuai mai thei an ti bawk. Thi kan awm lo ang tih sawi a har tawh. Fimkhur zual a ngai zawk a ni lawm ni? Thu thar ber kan lo hriat danin, hri inkaidarh a nasat zel loh nan October 26 aṭanga chawlhkar hnih chhung chu school khar leh ni se, November 9, 2020-ah harsatna dang a awm leh a nih loh chuan school luh leh ni se, tih rel a ni. Hei pawh hi ngaihtuah nawn leh chi a ni lo maw?

BOARD EXAM HI : Class-x leh Class-xii te hi, Board exam hmabak an nih avangin, class kaltir kan rawt a, rawtna fing a ni meuh ang em? Class kal kher lova Board exam-tir theih dan a awm zawk lawm ni? 

Board exam hi keimahni chhunga kalpui a ni tho a, zawhna pawh kan siam tur tho a ni. Zirlai syllabus pawh kan siam tho a ni a. Hripui len lai hi chuan an zir tur syllabus te siam danglamin, Online-a an zir theih tawk tih tlem ni mai se, tun ṭum chu an quality a lo hniam deuh a nih pawhin, hriatthiam tum zawk ila. 

Pathian biak inkhawm pawh kan neih theih loh lai a, zirna in lama lo inkhalhkhawm hi a fel lo viau lo maw? Sunday School pawh kan kalpui theih loh avangin, media kal tlangin kan inzirtir a, exam pattern pawh buatsaihin naupang hnenah kan sem mai,  exam-ir ngei chu kan thum ve tho.

FIMKHUR ANG CHE U: Uluk takin naupang hnenah, fimkhur turin kan inchah a, zirtirtute pawh thutiamte kan neihtir, inkaihhruaina kan siam chu a tha thawkhat a ni mai thei, mahse naupangho hian an zawm tak tak thei chuang lo. School an  thleng a, an awmkhawm tuau tuau tho. Zirtirtuin an veng reng thei lo, vengtu Police te kan pe a nih ngawt loh chuan, an nunphung pangngai tho kha an chhawm lut reng ang.

PATHIAN BIAK INKHAWM AIIN A HLAUHAWM ZAWK:  Pathian biak inkhawm chu, veng khat kalkhawm mai kan ni, veng chhunga a darh loh phei chuan inkhawm ngam awm tak a ni a. Chu pawh chu kan ngam loh laiin, school naupang, veng hrang hranga mi, veng chhunga kai leh kai lote inpawlh nuaihin, school-ah kan khalhkhawm ta a ni a. School kal an ṭan dek dek a, School ṭhenkhat chu +ve an awm nghal a, kal chhunzawm ngam lovin, online class an chhunzawm leh tawp mai.

SORKAR HIAN NGAIHTUAH THA LEH TEH SE: Hri vei kan pung tih kan hriat avangin, mipui lam inkaihruaina chu kan ti danglam leh hret a, sâwt deuh tak maw? Chutih laiin School lam pawh, kan tih danglam hi a nêp mah mah lo maw? Hri hi han ṭaidarh tak tak se, kan mangan dan tur hi sawi thiam chi pawh a ni lo.

India ram state hrang hrang hian, school kal hi an han rawt nâ a, state zawng zawng chuan an zawm vek ngam bik lo. Keini chu hri leng hian min nghawng nep zawk a lawm tih vangin, hlauh loh ngawt chi a ni dawn em ni?

Dik tak chuan hmun danga punkhawmna kan khapte hi chu, regular thil pawh a ni lo, inkhawm pawh Pathianni chauh a ni. School erawh chu nitin deuhthaw kan kaltir bawk si. Hri hi dan rual lohvin a darh huk palh hlauh ang e.

EI TUR AIIN NUNNA A THUPUI ZAWK: Ni e, Covid-19 hri kai avanga thihna ṭawng em kan la awm lo, kan awm lo zel dawn em tih chu sawi harsa tak a ni ta. Hri leng avangin kan economy a tla hniam nasa, thiam inzirtirna pawhin a tuar khawp mai. Mahse hei hi kan tlakchhiat hlenna tur a ni lo, hri leng damdawi vaccine te pawh an rawn siam chhuak ang a, nunphung pangngaia kan awm leh theih hun a la awm em em ang.Chutih hunah chuan kan hloh tam tak kha, mihring kan dam a nih chuan, kan hai luh theih hun a la rawn inherchhuak mai ang. Mahse kan inkaihhruai dan dik loh vanga thihna kan tawk chho a nih vaih chuan, thihna em hi chu a tawp lutuk a, dan harsa khawpa min luhchilh palh hlauh chuan, a pawi dawn em mai.