Written by
Mahmuaka Chhakchhuak
ENGTIN NGE MASI HI NI DAWN?
March thla chawhnu lam aṭangin CoviD vangin Biakbukah kan inkhawm thei tawh lo a, khawhar mi tan chuan khawharna tham zet chu a ni ta. A bik takin Biak In enkawltu tan ngat phei chuan a khawharthlak duh ngawtin a rinawm a, khap ngai khawpa naupang bengchheng awm ta lo diak chu a rehin a reh ngawih ngawih a rinawm a, khawram Chhimbuk ang maia khawharin a awm a rinawm hial a ni. Nimahsela, kan thu a ni miau si lo a le, hetiang reng hian engtik thleng nge kan awm a, nu naute nena Biakbuk kan pan leh theih hun tur hi suangtuahna mai chauh a ni si. Khel loa kan hman ṭhin Good Friday leh Lal Isua thawhlehna nite chu dan pangngai lo ang deuhin kan hmang zo chu a ni ta phawt a, khang ni pawimawhte kha kum hmasa lamah kha chuan urhsun taka hmangin hlim takin kan hmang a nih kha. Le, Lal pian champha ngei pawh chu kan hma lawkah khian a lo thleng leh mai dawn bawk a, engtin nge ni dawn le? Kan hripui leng lah chuan mi kiansan mai hmel rih si loh a, thinrimthlak viau mah se la, thinrimin awmzia a awm chuang si lo a, kum danga kan hman loh ṭhin ang deuha hman a ngaih hmel ta a nih hi.
Kohhran hruaitu leh rawngbawltu chin tan chuan ngaihtuahna hman hun lai tak a niin rinawm a, sorkar lam aṭang hian Kohhran inkhawm remtihna a awm thut a nih chuan a ṭha a ni mai ang a, nimahsela chu lah chu tun dinhmunah chuan a rinawm loh bakah a ṭha kher lo mai thei bawk a. Chuti a nih chuan Inkhawm pangngai chu a theih loh turah han ngai hmasa phawt ta ila tiin hetiang hian ruahmanna i lo nei chhin teh ang hmiang:
1. ṬHENAWM HNAI/ CHHUNGKHAT HNAITE NENA HMANHO: Kan sorkar lamin mi 50 chin chu punkhawm a remti turah ngai phawt ila, chuti a nih chuan mi 50 tling lo tura ruahmanna siamin ṭhenawm hnai emaw, chhungkhat laina hnaite nena Pathian fakhona tur hmun buatsaih ila. Biakbuk ang chiaha rawngbawlna neih kan tlin em, Thusawitu tur kan indaih chuan hun hman dan turte pawh sawihona nei ila. Entirna atan, Kristmas inrinna (Dec.24) zan aṭangin programme hmang ṭanin Dec. 26 zan thlengin inkhawmna neih kan tlin dawn chuan Thusawitu tur te,ṭanna hun hmangtu turte leh Inkhawm kaihruaitu turte thlengin a theih chuan ruat ila a ṭha ngawt ang. Hetianga rawngbawlna nei tur kan remchang lo a, hun hmangtu tur kan tlem deuh a nih pawhin bialtu Pastor sawm hlauh mai ila a va ṭha zel dawn ve. Pastor a lo remchang chiah lo a nih pawhin Pastor pensioner emaw kan Upa zinga remchang emaw hmun hla deuh zawka rawngbawltute emaw sawm mai ila. Chuti a nih loh pawhin keini zing aṭanga rawngbawlna neih kher ngai lo turin Speaker turin rawngbawltu sawm zawk law law mai ila kan hlawkpui phian thei.
Hetianga mi 10 aṭanga 50 emaw lek leka Krismas hmanho hi kan hlawkpui mai thei a, nuam kan ti phian mai thei. Tin, sum leh pai sen a tam lo zawk theih mai bakah lungrual pawh a awl phianin a rinawm, zaikhawm erawh kan tui lutuk lo mai thei a. Chu erawh a hriatlawk theih bik hauh loh mai a, tam vanga zaikhawm tui pawh a ni chiah bik chuang lo a, kim vanga zaikhawm tuite pawh kan lo tih ṭhin tawh kha maw. Zaikhawm lam hi kan lo harsat a nih pawhin sharing neih tlan emaw, Pathian thu sawihona neihte emaw ṭawngṭai rawngbawlna neihhote leh thil dang dang kan zavaia hmanho theih chite pawh a la awm ang. Hetianga chhungkaw 3-5 vel emaw lek leka hun hmanho hi hripui leng vanga hman ni mah se la biakbuka mi 300 emaw a aia tam daihte nena hman ai chuan kan lo hlawkpui daih mai thei asin. A ṭhatna dang sawi leh tur awm chu, vawi khat hmannaah chuan kan khawr deuh lo thei lo ngei ang a, a vawi hnihnaah chuan kan zei tawh viauin a rinawm. Kan zei zawk mai piah lamah keimahni ngei pawh kan inpawh lehzual zawk ngei dawn a, inngainatna a zual zawk ngei ang. Biakbuk angin puan neuh neuh tur a tam lem lo ang a, zaimi tan zai tuina tham hun a awm ngei pawh a rinawm. Heng lo pawh hi sawi tur a la awm thei bawk ang.
2. RUAIṬHEHNA TANA SUM HMAN AIA HMUN DANGA SUM HMAN: Mizo Kristiante hian kum za tam ruai nen Krismas hi kan lo hmangin vawi khat pawh hi ruai tel loa Krismas kan hman loh a la awm lo ang a tih theih hial a ni awm e. Kohhran hrang hrangte pawh hian Lal piang lawmna ruaiṭheh hi loh theih lohah kan ngai tawh ni berin a hriat. A lawmawm reng mai a, nimahsela tun ṭum erawh hripui leng vanga biakbuka kan hmangkhawm thei lo a nih si chuan ruaiṭhehna atana sum leh pai kan thawhkhawmte hi hmun hla zawka rawngbawlna atan hman a va remchang em. Kan rilrem zawng a ni chiah lo mai thei a, a thiam pawh kan thiam lo mai thei bawk. Nimahsela hripui leng vanga mi 50 aia tam punkhawm a rem loh chuan a huhoa chaw eikhawm a rem hmel si loh avangin ruaiṭheh nana kan sum leh pai thawhkhawmte hi (a zavai phei chuan a rem lo mai thei a) ramthim lamah emaw kohhran chhunga chhungkaw harsa zual bikte tan emaw damdawiin lamah damlo kanna atante liamtir ta zawk mai ila kohhran ngei pawh hian malsawmna kan dawng zawk lawng maw?
Kristmas ruaiṭheh hi khel loha tel tura ngai ti kan tamin a rinawm, nimahsela hripui leng vanga remchanna a lo awm ta hlauh a nih chuan rawngbawlna atan tia hmun danga kaltir hi chunglam duh zawng tak pawh a nih a rinawm. A hnung kan zui ber Lal Isua ngei pawh khan ‘chaw dangral umin phe phe suh u’ a tih te kha hetiang ruaiṭheh hi a ni lawng mawte ti ila in huatthu ka sawi em lo'ng chu maw. Krista vang chuan vawi khat ruaiṭheh loh chu thiam lo viau mah ila kan vui kher dawn em ni. Kan ruaiṭhehna tur sum leh pai lah keini anga Krista la nei ve lote hnena rawngbawlna atan emaw damlo kanna atan emaw keini aia harsa lehzual zawkte ṭanpuina atan a ni tih kan hre chiang bawk a, thil lawmawm tak a ni zawk lo'ng maw le. Chutianga kan ngai thei lo a nih pawhin Krista vanga kan channaah te pawh ngai zawkin chutiang chuan inhnem ta mai ila chunglam pawi kan sawi kher dawn em ni?
-