Mipui hlut hlawh Chapchar Kût
Mizote’n kût kan neih zinga ropui ber Chapchar Kût chu mipuiin kan hlut chho tial tial zel a, a lawmawm hle. Mahni hnam kût ngaihhlut nachang kan hria hi Mizo kan changkangzia tilang chiangtu a ni. Kan hnam hi kan fing tulh tulh a, kan kût zinga ropui ber Chapchar Kût hi kan ngaihluin kan hlut zual zel dawn niin a lang. Thil lawmawm tak a ni.
Kum dang angin kum 2025-ah pawh Chapchar Kût chu Mizoram hmun hrang hrangah ropui taka lawm a ni. Chapchar Kût hi hun eng emaw ti aṭang khan March thlaa Zirtawpni hmasa berah hman ṭhin a ni a, hei hi a fuh viau mai. Mizoram chhung inkhawmpuia mipui punkhawmna lian ber ni ṭhin KṬP General Conference nen hian a hun hi inrual cháng a awm leh zauh ṭhin. KṬP General Conference hi March thlaa Pathianni hmasa ber nanga neih a ni ṭhin thung a, Chapchar Kût leh KṬP General Conference hi innan fuh chang awm ṭhin mah se, an innang fuh ziah erawh a ni lo tih kan hre tlâng ṭheuh awm e.
Kumin Chapchar Kût zet chu engkim kha a fuh tlangpui niin a lang. Kût hlawhtlinna tura a buaipuitu, sawrkarna vawn fung chelhtute leh Art & Culture Department lamte an che ṭha tak zet zet a ni. Kût chawlhkar huam chhungah kar ṭan tir aṭanga kawng sira dawr chi hrang hrang an siamte kha a fuh hle mai, kha khan kût a tihluin a tiropui zual hle. Mipui min hip khawmtu pawimawh tak pakhat a ni.
Mizo pawh kan khawsak a lo changkangin kan intodelh chho zel a, ei leh inah pawh kan hnianghnar zel. Kawng sira zan khaw thim thleng thlenga rilṭâm tana inhnangfâkna tur ei tur zawrhna dawr a awm pút maite kha thil ṭha tak a va ni em! Kum dangah chuan ei tur zuarte chauh ni lo, zan khaw thim hnu pawha inzuar thei turin dawr tin maite kha êng (electric) pek theih ni vek se a va duhawm em.
Krismas leh kumhlui vuakvetah mah mipui chet vel a awlsam nan lirthei kal theih lohna (no vehicle zone) kan siam a, kan Mizo kût pawimawh ber Chapchar Kûtah pawh hian kût a lo hlawhtlin zual a, chhimtu mipui nunau kan zalen zawk theih nan 'no vehicle zone' puan ve a ṭha khawp mai. Kum dangah hemi tur hian kan hotute khan ruahmana han siam thei u la, a va ṭha dawn em!
Kum eng emaw ti lai kha chuan Chapchar Kût hian ngaihhlut a hlawh tawk ṭhin lo niin a lang. Kumin Chapchar Kût erawhin Mizo mipuite ngaihhlut a hlawh mup mup hle mai. A changkang leh hawizau apiangin an ngaihlu thiam emaw tih mai turin Chapchar Kût chhimtu tam tak zingah mi nawlpuiin kan chung en officer lian tak tak te, college leh university-a zirtir hna thawkte an kat nuk mai. Sawrkar hna thawk tam tak zingah pawh ṭhutna dawhsan lama ṭhu tur ni miah lote pawh Chapchar Kût chhima an tu leh fate nena inkâi kual hmuh tur an awm zut mai. An fakawm e.
Thil engpawh a hlawhtlin tak tak dawn chuan naupang lamin an hluta nuam an tih a ngai ṭhin. Kumin Chapchar Kût hlawhtlinna pakhat chu naupangin nuam an ti em em mai kha niin a lang. A hlawhtlinna tizual turin PC Girls School-te’n Pawnto an rawn entirte kha an hmuhnawmin an thiam tak zet zet a ni. Khatianga ṭha taka an chanvo rawn tihlawhtling tur khan nasa taka inbuatsaih a ngai dawn a, zirlai naupang bakah kawng engkima kaihruaitu an zirtirtute inpekna an fakawm tak zet zet a ni. Kum dangah pawh khatianga zirlai chanvo pek zel kha zawngchhang zel chi niin a lang. A theih pheih chuan sawrkar sikul tlahniam zelte dâwm kan nan sawrkar sikul bikte hi Chapchar Kûtah hian a hmun laili chantir theih ṭhin se, chu chuan rah ṭha a chhuah mial mahna le. Zirna chuan sikul pawn lama hmasawnna pawh a huap vek si a.
Kan zaithiamte’n an zâi thiam an la theihnghilh lo va, mipui min awi tleiin min ṭhâp ṭha hle mai. Anni tel lo hian kût hi a kalh a kim thei lo. Incheina lam thiamte’n Mizo thawnthu neih denchhena cosplay an neite kha a hmuhnawmin a thu ken a bengvarthlak hle. Aizawl chhunga YMA branch hrang hrangte’n Cheraw an kân mup mup maite khan kût a va tiropui zual em! Aizawla dawr pakhat Zo-Thuam dawrte chuan Chapchar Kût pualin naupang; a mamawh tan Zo thuam thawmhnaw a thlawnin an sem an ti, an entawntlak hle mai. Tennis Court bula two wheeler taxi-te chuan Kût pualin a thlawnin artui chhum hmin sa an sem bawk, a va Mizo zia em! Chapchar Kût puala mi dang tana thil ṭha ti tam tak an awm, kan sawi seng lo a ni ber e.
Sawi hmaih hauh loh tur chu, Chief Minister thusawi mawlh kha a ni. Chapchar Kût hi kan hmang fo va, Mizoram Chief Minister hrang hrangte khan hetiang hunah hian Chapchar Kût puala thusawina hun an nei ṭhin. Kumin 2025 Chapchar Kûta Chief Minister thusawi zet kha chu a ropuiin a sawi ṭha thlawt a ni. Chapchar Kûta Chief Minister thusawi tawh zawng zawngah chuan kumina kan CM thusawi kha a la ropui ber awm mang e a tih theih, a sawi ṭha hle mai.
Mizo thu hlu leh ropui tak tak an zeh tel ṭeuhna Hamleta lemchan, Mizo ṭawnga an lehlina an lemchan ṭawngkau chheh ngaihthlak ang maiin kumina CM thusawi kha, nakin khuareia en let leh ngaihthlak nawn a la hlawh fo ang. Kan CM khan tlem té han khak sual zauh nei mah se, kha'ng a sawi sual tlem té kha chuan a mark hmuh ṭhatna tur a dâl zo lo a tih theih ang. A hnuah amah kan Chief Minister ngei pawhin a thusawia tihsual palh a neih lai chu ama social media official page-ah puitling takin a rawn sawi leh nghe nghe a nih kha. Khatiang kha mi puitling zia a ni.
Chapchar Kût 2025 tihlu zual em emtu chu kan chhehvel state – Assam leh Nagaland cultural troupe-te’n an hnam lâm an rawn entir a, hmun laili ber kan chantir kha a va fuh em! Kum dangah pawh north east state mai ni lo, India rama state dang dangte pawh an hnam lâm leh zai rawn entir tur hian i sawm fo ang u. Chapchar Kût tiropui zual zel tur hian a neitu Mizo mipuiin kan hlut thiam bakah, India mipuiin an rawn hriata min hlutpui hi a ṭul si a, chu chu a thleng ṭan ta mek a ni. India ram mai ni lo, foreign daih Fiji ram aṭanga an hnam lâm an rawn entirte kha a va hlu em, Chapchar Kût a tiropui tak zet zet a ni. Mizo hnam a dam chhung chuan Mizote hian Chapchar Kût hi kan hmang zel dawn, chuvang chuan, he kût pawimawh tak hi a hlutna tizual tura state dang leh foreign aṭanga khual duhawm kan chah luh chhunzawm zel a pawimawh em em a ni.
Hnam fing leh hnam changkang apiangin mahni hnam ziarâng leh mahni hnam kûtte an ngaihlu thiam ṭhin. Keini Mizote pawhin Chapchar Kût kan ngai pawimawha kan ngaihhlu zel hian kan hnam kan changkanzia a tilang zel e. Engtik ni-ah emaw chuan ni hnih khat mai ni lo, kar tluan tluana kûtpui kan ura kan lawm mup mup hun a la thleng ngeiin a rinawm. Chu chu i beisei tlat ang u. Kan ṭhalai rual changkang tak takte leh khawhawi zau tak takte’n mahni kût ngaihhlut nachang kan hre ta zel hi hmasawnna duhawm tak a ni.
- Lalhminghlua Nkb, Kulikawn