Written by
Vida Hrahsel Saza

NO TOLERANCE FORTNIGHT FUH DAWN LOA HRIAIN, AMC AREA LOCKDOWN!!

Kan sorkar hrawn mek chanchin hi ka ziak ngunin, an thilṭha tih leh ṭha lo lai hi ka enzui nasa ve tawh hle mai! He thil 'No Tolerance Fortnight' chungchang phei chu ka ziak lo ang ka ti zet a. Min dem lul suh u, ka chirí dawn tak ngial. Engpawh ni se, kan rin phak loh hripuiin min nuai miau a, tu tan mah duhthusama chêt theih va ni suh. Mahse, February, 2020 aṭanga hre lawk sorkar tan chuan tun aia ṭha inbuatsaihna hi a awm thei ngeiin a lang.

Transmission chain chhutchah a ni-
Kum 2018 kum tawp aṭanga sorkar-na chang MNF hotute lu a va hai dâwn ruá em. A bik takin, Health Minister leh a thawhpuite lû a hai zual bik ngei ang. Hetih lai mek hian COVID-19 hripui ùm bo tura 'transmission chain' chhutchah a nih tawh thu October 5, 2020 (Aizawl Post) chanchinbu kaltlanga Health Minister Dr. R. Lalthangliana thusawi ka lo hmuh khan, ka lo ralkhat lawm ve hle mai. Mahse, an la chhu chat lo a ni ang chu! Tun dinhmun hi kan thleng leh si a. Mahni pualin ZMC-a Swab sample testing laboratory pawh la nei thei lo, TB laboratory hawh chawpa testing kalpui mêk reng Mizoram kan la ni miau a, a âwm viau e. ICU lah a tlem thu ringawt an aupui a, siam belh mêk thu hriat tur awm si lo. A ruh lang mai pawh ni lo, a thlîng baw hawka thil sawi leh ngaihtuah zui hi a hun tawh tak zetin ka hria. Mizoram sorkar hian, No tolerance fortnight fuh dawn loa hriain, AMC area hi an lockdown leh ringawt a ni mai lo maw nimin lawka rêl, a tuk lawka thlak ngai leh nghal zelte hian kan sorkar hotute thawhhona ṭhat tâwk lohzia a pholang chiang hlein ka hria. 

COVID-19 buai laiin pawisa hmanna chhuitir -
Kan ngam loh tak COVID-19 hripuiin min nuai mêk laiin, Pu Zorama, Chief Minister ber lah chuan, Health Department pawisa hman dan a lo chhuitir bawk a. Department lamin sum hmang dik vek tak maw? A dik vek lo an ti leh nghal emaw ni! Hei hi chu a hrechiangte chhanah aw. Thawktute rilru buai laia nat belhna lo siam ve chhen hi COVID-19 hri ùm bona atan a kawng hmang lo khawpin ka hria. Roreltu sáng rorel pawh a buai a, chawhma lama order tlai lama cancel te; motor document check, check leh loh; COVID-19 vei, ni 10 chhung enkawl tawhte chhuahtir, chhuahtir leh loh; Ramri aṭanga sipai tawlh kir, kir leh lo; Bihar Election-ah IR Battalion an kal lo ang ti pung pung, a tuk lawka kal leh si; tih vel boruak zawng zawng hi tu mawh nge? Chief Minister nge? Home Minister nge? Pu Lalduhoma hêktu kan MLA rualte zawk?

Traffic Police-in lirthei check-
COVID-19 chhuanlama Traffic chungchanga lo strict ve viau ringawt hian hripui a ùm bo ka ring miah lo. Traffic Police duty aia COVID-19 hlauh inzirtir uar a pawimawh zawk. Traffic-in an check-ho an awmkhawmtir ang a, positive pakhat pawh lo awm se, mi dang zawng tan a pawi thui thei viau zawk ang. Tin, a check-tu tan tak pawh an 'positive nge tive lo' pawh hriat loh khawlaia lo check hi COVID-19 dona atan thil ṭul leh ṭangkai tak a nih ka ring rih lo a ni. A check-tu zawk pawh symptom nei loa positive siin, lirthei neitu an kai palh daih thei bawk. Thil ṭul lo tak a ni. Pollution certificate leh Insurance buaipuiin mi tam tak kan insùl pel nawk nawk a, he hripui lèn lai tal hi chuan hemi kawngah hian inthlah zalên zawk ila a ṭha lo maw. Ka sawi nawn leh dawn, Police Duty aia COVID-19 kan hlauh hunah chuan chhuak rawh, kan intih fo a ngai tawh lo ang. Zirtirna dik mamawh hi kan la ṭhahnem zawk viau a nih hi. Chu mai piah lamah, kuminah sorkarin order a chhuah angin document felfai lote check rih lovin, kumin December thla thleng hun an pe a ni lawm ni? Inchinfel hun tawp hmaa hun rei lo te chhunga mahni rorel tidanglam nghal zung zung ṭhin sorkar neih hi a vanduaithlak hlein ka hria.

'Lockdown' tu nge tuar ber ang
Inhrilhlawkna awm lo, sorkarin a thuneihna dik lo taka hmang nia ngaih theih - Democracy (Mipui rorelna)-a hman loh tura ṭha, thil tam tak kan sorkar hrawn mek hian an rawn tichhuak zel a. Mipuite min zah lovin, sorkar tana ṭha tur emaw, an thil tih awlsam zawk theihna tura ngaih rorél lah a tam ta e. A ninawm zozai tawh. October 27, 2020 zinga zawrh turin a hma tlaiah chawhmeh zuar nu harsa ve tak takte'n chawhmeh an chah thleng a, Lockdown a ni leh thut si a, engtin nge an tih tâk ang? Mi ina chawhmeh zawrh kual a rem si lo. An pawisa neih chhun liau liau, hlêp neia an zawrh tura lâk chawhmeh kha engtin tak awm ang maw! Kan sorkar hotute hian, ro kan rèla kan ngaihtuah hmasak ber tur chu mi rethei, ni tina mahni eikhawp thawk chhuak hram hram, inhlawh emaw, a ṭul ang ang thawk a, ni khat atan chauha sum leh pai la lùt ṭhinte hi an ni asin. Lockdown hi ka sawisel lo, inhriattir làwka tih ni ṭhin se ka ti mai a ni. Engpawh ni se, an tan hian kumkhuain ruah a sur dawn lo a, kumkhuain chhum a zìng bik lo ang tih ka ring e. A ngaihsak tur ber sorkar lahin a duh hun hunah inhrilh lawk awm lovin Lockdown a puang fo mai si a. A va luhai thlak tak êm!

Sir Winston Churchill chuan -
Ka Article hmasaa ka ziah tawh angin; Sorkarna chelhtu nihnain a ken pawimawh ber tura ngaih 'mumal taka rorel' hi tuna kan hrawn mek MNF sorkar hian a ngam lo ni berin a lang. Hetiang chìbuh leh hnawhsarum taka rorel hi Sir Winston Churchill chuan, heti hian a lo sawi a, "Thil lo thleng thei, hmalam thlirlawkna tlachham si, a hun takah thil ti ni se awlsam tea tihtheih tur leh sawt em em tur, tih duh tlat loh te, ngaihtuahna fim neih tlat loh te, rikrumin min nanchin tak tak phawt lova thurawn mumal neih theih loh te, mahni sa himna zawn chûk ngai hial khawpa manganna dar a rik chel chul hun tawn hnu chauha ngaihtuahna hmanhmawh leh chuk chuk si ṭhinte hi he khawvel kan hun tawna kan hmuh fo ṭhin chu a ni," a ti a. 

Sapṭawnga lo chhinchhiah duh tan, "Want of foresight, unwillingness to act when action would be simple and effective, lack of clear thinking, confusion of counsel until the emergency comes, until self-preservation strikes its jarring gong. These are the features which constitute the endless repetition of history," tih a ni. He thu hian Mizoram sorkar dinhmun a sawifiah chiang viauin ka hria. A theih tawh loh hnua insiamṭhat tum ai chuan, hun ṭha awm laia insiamṭha ṭhinte hi mifing leh mi nihlawh ber an ni fo asin.