Written by
- Rev. Jh. Za Hluna

Thlarauvin zu i do ang u

Pipu aṭangin kan nunah hian zu hian hmun lian tak a chang ve a, vawiin ni thleng hian kan la buaipui zual zel zawng a nih hi. Ṭhangtharte kan changkang zel a, kan changkan zelna erawh chuan zu buaipui chungchangah kher kher hi chuan hma min sawntir hlei thei lo kan ti thei awm e. Kan buaipui tual tual a, buaina pawh a thuk tulh tulh mai. Kohhran thupui ber a ni hial a, kan ram politics factor lian ber a ni takngial dawn e!

Zu khap bur a nih chhungin Mizoramah grape wine kan hmelhriat ṭan a. Grape wine kan han nei tir kha chu kan lawmin kan hlut teh kha le! Israel-te tana Lal thar piang aiin lawm a hlawh mah mah awm asin. Pastor ṭhenkhatte pawhin a awmna lama an han zin chuan a gallon-in an hawn nual hlawm ṭhin kha a ni a, a hmuna an han in mai kha duh tawk ta lo chuan a kal remchang an chah ch<l mai zawng a nih kha.

Kum 2003 ah Champhaiah Kohhran inkhawmpui hmang turin Shillong aṭangin kan han kal ve a. Khawbung lama kan nau pakhat Mami kan tih mai kha Champhaiah an lo awm a. Ka kal tih a hriat ve leh chawei turin min rawn lam thuai a. An in kan han thlen chuan grape wine min han thlit phawt a, kha kha ka vawikhat inna a ni bawk a, a tui ka ti viau mai a. 'I duh leh em?' min ti a, 'aih' ka tih loh avangin min rawn thlit leh a. No hnih ka han in zo chu ka ṭawng duh ta viau mai a, ka rui ta reng mai a. Z< rui chu ka ni lova, mahse ka rui d>r mai zawng a nih t^k kha! Ka ruih kha z< a ni lo miau a, tu'n engahmah an ngai lo, min nuih mai mai a ni. Zu han ni vaih mai se zawng lem khat pawh lem ila Pathian Thu ka sawi thei kher tawh lo vang. Nimahsela, keima chhia leh ṭha hriatna avangin kha kha ka vawikhat inna leh a tawpna a ni ta, ka rui tlat ka duh tawh lo. Khami hnu kha zawngin zu hming pu hran lo mahse khatiangho kha ka hmelm^k ta vek a ni. Arunachal rama kan zu awm ve chhung khan, "Pastor, in Kohhranah awm ve kan duh a, engtin nge kan tih ang?" an rawn ti ve ṭhin a. 'Pathian pakhat chauh a awm a ni tih in ring ang a, in sual in sim ang a, Isua Krista hmingin Baptisma in chang ang. Thlarau erawh chu a petu Pathian a nih vangin Pathian hnenah kan dilpui ang che u," ka han tih hian a tlangpui chuan an pawm thei mai ṭhin a. Mahse, 'Zu in in tur a ni lo' ka han tih hian, 'E in Kohhranah chuan kan awm lo mai ang, Kohhran dangah kan awm zawk mai ang' an ti fo mai. Mahse ka ui ngai lo, zu in mi member sang neih ai chuan in lo mi pakhat pawh ka duh zawk.

Tunlaiin, harsatna tam tak karah zu dawr kan han nei ṭan a. Kohhran lam leh khawtlang ṭangrual dodalna avangin daip^wn lam deuhah te dawr hawn a ni hlawm a. Daipawnah, chutah pawh dodalna tam tak k^ra hawn a ni chung pawhin darkar reilote chhungin z< lei tur kan va han pung khawm chak ṭhin tehreng >m. Kan nungchang hian min tilungngaiin keimah tak pawh hi ka indem ṭhin, kan khawpui Biakina khat khawpuia mi chengte thinlungah hian kan sawi leh kan hrilin awmzia a nei tlem hle tih ka hriat hian! Kan zu duhna hi kan sakhuana hian a lo la silfai zo lo tawp tih hi ka pawm ta. Mizote'n 'Ṭhian' kan tih hian sapho 'Friendship' te leh Vaiho 'Dos' te hi a tluk zo lo tih hi chu ka lo ngaihtuah ru tawh ṭhin a. Kan Kristian nihna hian hnamdang Kristian nihna a phak loh hi chu ka lo ring phal ngai lo. Zu lakah hian kan tlawm chiang hlein ka hria.

Kan ṭawngkam thleng hian zu hian min influence hle mai. Uisa hi uisa han tih mai hi chuan sa pangngai tak a ni a. Hmanlai deuh phei chuan induhsakna s^ a tling ṭhin a ni ang, ṭawngka lamah pawh 'Rin a loha Uibuk s^' tih te pawh kan neih hi. Mahse, uisa ni mai lova 'Ui Bai' a nih chinah erawh hi chuan zu rim a nam tawh. 'Ui Bai' han tih ngat hi chu sa pangngai sawina a ni tawh lo, a seh hmeh a demand tlat tawh.

Mizo te sa ngaihhlut leh zahawm, upa leh mi pawimawhte hluiah leh chhungkaw hluiah chauh loh chuan kan hmuh phak loh Vawk l< pawh kan 'Bai' t^k hi maw! Tunah tak phei chuan kan 'bai' mai pawh a ni tawh lo, kan chaweii khawmin Bawng lu leh Vawk lu te pawh kan 'b^wl' ta, arsa kan siam mai lo va, 'Ar kan kang' khawm kher a. Dik chiah chuan hetiang hming kan p>k duhna thinlung hian han 'lem' mai pawh kan hnial lohzia a tilang thei tlat hian ka hre ṭhin. Vawk Lu han bai a, ^r han kan tawh hi chuan 'Hawhu z< i in ang u' ti hmasatu nih kan hreh viau a nih pawhin, a sawi chhuak ngamte hnung zui hi chu kan hreh lo duh viau maithei. Nu fel pa fel awm fu fu hian nui sun sun chung hian, 'khaih a a tih chi dawn em ni' kan ti dul ruih duh khawp mai, chuti ni suh sela MLPC hi kan hlau hauh lo tur a.

Kan thinlunga Zu-in lalna a chang reng mai hi a pawi hle. Tuna kan hnamin z< a hmachhawn dan ni bera lang chu, 'Min rawn hnaih suh, min rawn hnaih phawt chuan ka in dawn chiang lutuk che' kan ti a ni ber a. Heti >m >ma zu laka chak lo hnam hian kan ramah zuar lo mah ila, Silchar leh a thlang lama kan zin hunah engtin nge kan tih tak ang? Mizoram chhungah in lo mahila hmun danga kan in tho si chuan Pathian hmaah 'zu in lo' angin kan lang thei chuang dawn em ni? Aizawl veng tinah hian zu dawr hi awm thluah mai sela, zofa te'n kan ngaihhlut leh kan duh ngawih ngawih z< ngei mai hi thlarau ngunhnam hmangin kan bei ang a, hralhna an hriat loh tawp thlengin kan nawr tawm tawk mai ang chu mawle!