Zoram ringtuten ringlo kan ring zawk!
Zorama hnathawh tur tam ber RCC building in sak hna hi Aizawl khawpui veng pakhat area ringawt hian insa mek 61 (cement concrete) a awm a, mah se heng a mistiry leh labour 90% hi hnamdang ring loho an ni. Mimal in bakah Kohhran Biakin leh Hall/ Quartes te a tel bawk.
Kum 1980 vel aṭang khan Zoram khaw tinah Assam type buiding chu, RCC building-ah thlak zel a ni. Kum 30 chhung zet heng insak hnathawk tur hian hnam dang ring lo mi kan lalut a, mah se kum 2013 khan Synod Social Front Sponsor-in Aizawl veng hrang hrang 5 ah mi 61 chu Cement Mistiri kan Training tir ta a. Kum 2014 khan Central YMA nen ṭang dunin mi 700 zet chu Mizoram Building Other Construction Welfare Board sponsor-in training kan tihpui leh a ni. Mizoram Sorkar chuan heng zinga mi ṭhenkhat tan practical work an neih theih nan, building pakhat min sak tir nghe nghe a ni.
Heng cement mistiri training-te hi engineer te’n uluk taka an zirtir bakah Moral Reform (Mizoin Mizo vek kan chhawr duh loh point) chi hrang hrang; hun vawn dik ṭul dan te, a chhawrtu duh dana thawk tur an nih dan te, hnathawh laia mobile phone khawih a rem loh thu te, hna uluk a ṭul dan te, chawlh rei loh a ṭhat dan leh chhuna thingpui hmeh duh tui lutuk ṭhat loh dan etc chi hrang hrang uluk taka zirtirin mi hnuaia hnathawh danah hnamdang tluk tura thuawih leh inngaihtlawm a ṭul dan thlenga zirtir an ni.
Heta training chhuak zinga ṭhenkhat hian an khua-ah hnathawh sen loh an hmu mek a, khaw ṭhenkhatah erawh chuan heng training chhuakte hi chhawr tum lem lo an tam hle bawk. Mistiri hna te hi thawh tam leh uluka thiam mai theih vek a lo ni. Tunlaia vai mistiri kan chhawr leh rin em emte pawh hi helper a kum khat a lo ṭang tawh, a pu Mistiri tih dan copy a thiam bel ve mai kha an ni hlawm a, certificate pawh nei mumal lo an ni. Chutiang mi pawh kan chenna in leh Biakin hial pawh sa tura kan rin si chuan, engineer-ten uluk taka theory leh practical a an zirtir certificate nei ngatte phei chu kan ring ngam ve tawh tur a ni dawn lo'm ni?
Bawngkawn pa pakhat chuan “Pu Zau, Cement Mistiri ni turin Mizo ṭhalai leh Pavalai i buaipui nasa hle mai a, bansan vat rawh, i hlawhtling chuang lo ang. Mizote zawng an thatchhe si, a chhawrtute an zah si lo, hauh an haw si, tumah chhawr tlak ka hmu lo, bansan vat rawh” tiin, khawlaia min hrilh a min kalsan hnu chuan ka rilru-ah a chhanna thu a lo thleng ta. Kha Mizopa khan a Mizopuite chhawrtlak leh rintlak a hmuh loh chuan, a chhiat ni emaw a ṭhatniah emaw Mizo ṭhalai leh Pavalai tumah tel lo mai se, rin leh chhawrtlak a tih hnamdang ring lo ngei chu a thih nia thlan lai tur leh a kuang siam a, tlaivara zai turin sawm se. A mo neih niah pawh ring lo hlirin buaipui mai se a duh ang em? tiin ka ngaihtuah ta zel a, a duh ka ring miah lo. Hetiang ngaihdan nei hi pa tam tak leh nu tam tak an awm mek. Mizo ṭhalai, hlawh nei tura hnathawka chhawr duh lote hian hlawh nei loa an chhiatni emaw ṭhatni emawa thlan laih, tlaivar, ruang zawnga ni sarih chhung ramhnuai leh tui chhunga luta hlawh engmah phut ngai lo Mizote hi kan mamawh vek zawk a ni. Hlawh neih theih veleh kan hnawl zel dawn em ni ang?
Mizo ṭhalai hnathawka chhawr duh lo, hnamdang duh zawktute chu, an chhiatni ṭhatniah an Mizo puiten an pui duh lo ve palh ang tih a van hlauhawm em! Mizo ṭhalai hlawh nei loa nileng zankhuaa mi ṭanpuia thawk peihte hian hnamdang hlawfaho thuawih leh taimakah tluk lo deuh mah se, chhiatni ṭhatniah hlawh engmah phut loa chhungkaw tin min buaipui nasat tawh dan leh hlut dan chhutin in duhsak tawn i zir zawk ang u.
Min zirtirtu, Tirhkoh Paula ngei pawhin mi zawng zawng chungah thil ṭha ti rawh u, “rinna chhungte zinga mi chungah i ti deuh ber ang u” Gal 6:10 a min hrilh hi a takin hmang ṭan tawh ila. Ringtuten kan ringtu pui aia ring loho kan Biakin leh chenna in sa tura kan ring zawk tlat hi in enfiahin, hlawh nei loa min pui tura kan duh em em, hlawh pek dawn veleha duh leh loh fo hi sim a hun ta. Tichuan, kan ram sum luanglut hi Zoramah a chambang tawh ang a, ram leh hnamin hma a sawn ngei ang.