Written by
- Vanlalzawma
Muallungthu

Hringnuna thuneihna hi

Hringnun kalphungah hian mi tin mai hi mahni chauha khawsa tura duan kan ni lo tih hi kan hre vek awm e. A huhoa khawsa a, khawtlang emaw, vantlang emaw anga khawsa ho tura duan leh siam kan ni. Mi tin chunga roreltu tur hotu emaw, hruaitu emaw, kan khawsak hona kawnga min kaihruaitu tur thuneitu hi mipuiin kan thlang chhuak a nih loh pawhin kan inruat ṭhin a nih hi. Chuti ang mi, vantlang mipui min kaihruaitu tur chu mi nâwlpuite aia chungnunna nei an ni tlangpui. Chuvangin, thuneitu ni tur chuan mi dangte aia fing, remhria leh kawnghmang hria nih pawh a ngai viau ṭhin awm e. Mi dangte aia finvârna nei lem lo leh mi kaihruai thiam loin thuneihna an hûm chuan tlâkranna leh mualphona a thleng fo.

Mihring mizia leh nunzia hriat chianna ṭha tak pakhat chu thuneihna an han chelh a, thuneitu dinhmuna an han din chiah hian hriat fiah a awl an ti fo. Chu thuneihna chu a hniam emaw, a sâng emaw, amah, thuneitu mihring mizia phak tâwk aṭanga tehin, amah aia dinhmun hnuaihnung zawka awmte chunga a khawsak duh danah a lang chhuak chiang viau ṭhin bawk a ni awm e.

Thuneitu dinhmuna ding, thuneihna hman dan thiam lote ai maha thil huatthlala leh ngaimawhawm, thil pawi tak thlen thei ni ve bawk si chu–thuneitute laka tlâktlum duhna vanga hotute tlawn a, an laka tlâktlum duhna vanga a rûk a râla mahni thawhpuite kher chîng, chunglêng leh hnuailêng indo thawnthua bäk ang maia chet chîng ho hi an ni fo mai. Heti ang mi hian khawii hmunah pawh thawhhona an tichhia a; a rûka innghirnghona chawk chhuakin, thawhpuite nena inlungrualna an hnawt ṭiau ṭhin.

Thuneihna hmang thiam loin thuneihna a neih chuan mahni ṭânghma chiah an ngaihtuah a, lungrual taka thawhhona kârah boruak chhia an siam a, thawhhona nun an tichhe vek ṭhin. Chuti ang boruak kârah chuan hotu, thuneihna hûmtu kha mi fing var vak lo, thuneitu a nihna inhre si, thuneihna hman dan thiam lo tak a nih phei chuan mahni kha a inher rêm thiam lo a, mite bawl phawn theihin an awm ṭhin. Tangka sum leh pai duhâmnain an nunah bu a khuar phei chuan thuneitu chuan an thuneihna an hman khawloh phah thei a. An thuneihna hmangsualin, duhsak zawng leh duhsak loh zawng an neihte chungah rorelna dik loin ro an rel phah thei a. Chu chuan thuneitu ni si, rorêl thiam lo, thuneihna hmang khawlo a, a hringnun chu duhamnaa khat, sum leh paia rinawmna nei lo hotu duhâmah a siam ta ṭhin a ni.

Chuvang chuan, thuneitu leh hotu a nihna inhre em em, fingvar vak lo hotu chuan a dera amah betlawntute avangin rorêl a thiam loh phah fo ta ṭhin a. Mifel tak takte felna pawh a hmu thei lo fo. A mit chu tihdelin a awm tlat tawh ṭhin. A bula chetlâ, amah tlawntute fak derna chiah kha a thu hriat tam a nih avangin a khawhawi a zîm lo thei ta lo ṭhin a. Amah fak dertute thu leh hla chu a pawm a, a awih ṭhin avang chuan a mit a meng zau tawk thei ta lo a; a khaw hmuh a tawi a, thil thlir dan a thiam ta lo ṭhin a ni. Chuvâng chuan, mi ṭha leh dikte pawh mi ṭha lo leh dik lo angin a hmu ta tlat zawk ṭhin a, a mit leh beng a vâr zo tawk ta lo ṭhin a ni. Thuneihna chelhtu leh hotu dinhmun luahtu ber a nih si avangin leh a hmalâkna kawng tinrengah a mawhphurtu ber a nih miau si avangin a hnung lamah mi huat leh dem te, rorêl thiam lo thuneihna chelh si, a rûka mi nuihzat niin, hmingchhiatna nasa tak a khum phah ṭhin.

Hmaichhana amah fak a, tlawn a, ngaisang àwm taka a dera amah betlawntute thu chu a zâwm a; hotu a nihna angin thil reng reng lai takin a thlir thiam tawh ṭhin si lo. Hotu a nihna anga rorel pawh a thiam tâk si loh avangin a mualpho phah ta ṭhin a. A bula khawsa, amah betlawntute thu a awih tam poh leh a mualpho tam mai. Ṭawng loh tura ngaihah a ṭawng tam a, mi pawi a sawi tam a; a tlawntute chu mi tlem zawk an nih ṭhin bawk si avangin amah hawtu pawh an tam phah hial thei ta ṭhin a ni.

Chuti ang mi chuan a duh ber chu a thuneihna nasa lehzuala chelek a, invilik a, mi dangte hnuaihnung taka thunun a, inlulin khum a ni. A aia hnuaihnung zawkte chungah nasa lehzual zawka thuneihna chelek nuam a ti a, a duh dan a ni ṭhin. A duh dan anga thil a kal lohin lungawina a hmu lo a, a aia hnuaihnung zawkte chunga thinrimna hrîkthlâk kha nuam a tih ber a ni fo. Chuvang chuan, amah kha thawh ho dan thiam lo a nih phah ta hial ṭhin a ni. Mi fing var vak lo a nih phei chuan a bula mite’n an duh ang angin an bâwl kual a, mualphona erawh ama chanpual a ni ṭhin si. Chu chu a hrethiam pha tawh ṭhin si lo. Hotu mâwl thuneitu, rorêl thiam lo hotu, thil chinchang hre bawk si lo hruaitu nihna dinhmunah a ding ta mai ṭhin a ni.

A thuneihna a hriat lutuk luatah a hnuaia mite chungah a inluling fo a, chuvang chuan, a rûkin amah hawtu an tam viau thei. A thuneihna chelek nasat a tum luatah a hringnun-phung a hniam phah fo bawk. A inlulin nasat apiangin harsatna a hmachhawn tam a. Fak hlawh nih a duh leh tho ṭhin si avangin a che phelh a, miin an dem a, amah bâwl kualtute hming lang tawh loin amah chiahin mi huatna leh demna a hlawh ta ṭhin a; a hnung lamah miin an nuihzat ru fo.

Hei hi hringnuna thuneihna, hotu nihnain a ken tel ze chi khat a ni. Kan sawi bakah pawh hian he hringnun hian ken tel chi hrang hrang a nei ang. Tawp chin lêm nei loa sawi tur a tam viau thei ang. Engpawh chu ni se, hei hi hringnuna ze pakhat, mi tam tak zinga mi ṭhenkhatte’n kan nunpui ṭhin chu a ni si a le! He khawvel hringnun tehrêng hi chu aw!

- Vanlalzawma, Muallungthu