Inneihna leh a behbawm: Kan hriat atana pawimawh hrang hrang
1. An fanu kan neih tura min phalsak tawh a nih chuan palaite’n an lên leh huna an rêl tlan tur 'agenda' inbuatsaih lâwk thiam a ṭangkai. Entir nan: inneih ni hun ruat; inneih ni hun ruat hi pastor ngaihchan a ngaih avangin pastor contact number neih lâwk a sual lo. Man leh mual, hmun khata lawm tur nge tur loh, hmun khata lawm tur a nih chuan a senso intum sem dan tur thlenga inrin lâwk nachang hriat a fuh. A dang pawh a tam mai.
2. Man hlan hunah, ‘man inhlanna lehkha’ hi palaite’n an ken zawk hi a mawi. A hming pawh, ‘Man dawnna lehkha’ ni loin ‘Man hlanna lehkha’ tih a ni a. Man hlanna lehkha hi Mizo Customary Law siam lehkhabu te-ah khan entawn tur format a awm a, tlema tihdanglam hret chu a ngai mai thei. Tunlaiah nupui man bâ sawi tur a awm tawh lo; hmeichhe man hi pek tlak vek a ni tawh ṭhin. ‘Man bat zat’ a paih theih. Inneite kum zat ziah kher a ṭulna a awm kher lo bawk. Kan ziak duh a nih pawhin chhiar lan kher a ṭul lo thei. Kum upa lam inneite leh hmeichhia zawk kum a tamin a ngaihnawm lo thei. Tin, man hlanna lehkha hi man inhlan ni-ah palaite'n an chhiar châwk.
3. Man semnaah hian pasal nei turi pa te unau pianpui ngeiin Sumhmahruai an ei ṭhin a, koh hmasak berah ṭang bawk se. A dawtah Pusum. Nu man hi a hringtu nu leh pa inkara aṭanga pasal nei tur a nih chuan a awm a ngai lo. Tunlai hian siam chawp kan ching. Chutiang zelin ṭhian man ineitir vak kan ching pawh hi phuah chawp, a lem mai a ni.
4. Man semnaah mopa tur kaltir ve kan ching hi a zahthlak deuh viau nâ a, kan uar ta fu mai, ṭangkaina chin pawh a awm ve tho mai. Amaherawhchu, man sem laia an lo ding ve êm hi chu a zahthlak lam deuh; chîn loh atan a ṭha khawp mai.
5. Man eitute hian man min eitirtu (pasal nei turi pa) ngeiin kan man ei kha min hlan se, a mawi. Pasal nei turi chuan a nu leh pa lo ṭanpui se, a tâwk viau.
6. Man sem laia a mal mala thla lo lak hi a hautak a, man eitu an tam deuh phei chuan a sêng lo. Chuvangin, man eitute khan group tê têin thla la nghal se; entir nan, Pusum eitute koh zawhah pusum eitute’n a huhoin thla la nghal mai se.
7. Inneih inkhawmah hian pastor ṭhenkhat hian innei turte hi ṭan dar rîk hma daiha lo ṭhu lâwk tawh turin an beisei a. Hei hi chu kohhran inkhawm dang nen a inang lo tih hriat a, dâr rîk dawna mo a luh hi a tâwk viau. Inneih nía mo inbuatsaih chhungin hun a duh reizia hriatsak a pawimawh khawp mai. Chu bakah, veng hla tak tak aṭangin monu-in biak in an rawn pan a ngai a, dar nawn dawn ruaia biak ina an rawn luh pawh hian an rawn chet hma chu a ngai viau tho. Pastor-te anga hmun leh hmunah biak in pan an ni ve lo. Inneih inkhawm ṭan hma hreta mo a luh hi tih dan phunga neih nghe nghe pawh a ṭha zawk mah ang.
9. Inneih inkhawmah hian veng hla tak tak aṭanga leh office aṭangin traffic jam kara inneih inkhawm nang hman hram tura hmanhmawh taka lo kal an awm ve tih hriat a, ṭan hun an rawn nang hman lo a nih pawhin hriatthiamna nena kan lo dawnsawn a mawi.
10. Inneih ni bika sak tur chawimawina hla hi Kristian hlabu-ah hian a awm lo a, innei tharte tan kohhran aiawha kohhran upa-in a ṭawngṭaisak zawh hian innei tharte tana dilna hla bawk hi mipui hian kan sa leh ṭhup ṭhup ṭhin. Chu ai chuan Pathian ropuina fakna leh chawimawina hla thlan hi a inhmeh zawk mahin ka hria. Inneihna avanga Pathian fakna hla thar, dilna tel lo neih pawh a hun tawh khawp mai.
11. Inneih nia thlalak dan tur indawt hi rem thiam a pawimawh khawp mai bawk. Chhungkhat hnaivai awm reng tur ang chite chu a hnuhnung lamah dah ni se, group lian deuh deuh khan a hma lam chang se, lang ve tura kan duhte an kim duh nge nge. Hei hi chhiatni-ah pawh hriat a ṭha khawp mai.
12. Group thlalakah hian ‘Chu mi thlahte’ tih hi kan uar viau a, ‘Tu leh fate’ tih hi hmang zawk ila ṭawngkam dik zawk a nih ka ring. ‘Thlahte’ hi chu mipa lam zel a ni. Entir nan, ‘Khamliana thlahte’ kan tih chuan a fanu fate an tel ve a rem lo, a fanu fate chu mi dang thlah an ni. Fanu fate bakah mote leh makpate nen lam tel ve se kan duh chuan ‘thlahte’ ti loin, ‘tu leh fate’ tih hi a dik thlap. Tin, hmeichhiain thlah an nei lo tih hriat tur. Entir nan, ‘Pi Khumi thlahte’ tih ve ngawt tur a ni lo a nih chu. Hei hi chhiatnia thlalak dan tur kan ziahah pawh hriat a pawimawh khawp ang.
13. Inneih ni hian a lawmna reception-ah leh mo lawi lai hian mo zahna tur thil tih kan chíng hi chìn fo loh atan a ṭha khawp mai. Sen awp awp khawpa mo kan chhaih zak ṭhin hi chu zialo tak a ni. An hun hlimawm bera zak taka siam hi a inhmeh lo.
14. Wedding cake hi monu leh mopa ten an inbarh hi a tâwk viau. Innei tharte baka mi dang kan inbarhtir ve ṭhin hi thil chuangtlai mai a ni a, a hlutna a tibo. Mizote hian thil a nihna bak hi kan phuah belh nasa mah mah ṭhin.
15. Lawichalin thil khirhkhân deuh an phût ṭhin hi a ṭhing tawh tih hriat a ṭha.
16. Inneih nia monu hnenah ‘Ka nu, ka pa, ti rawh’ kan intihtir ṭhin hi chìn tam loh a ṭha zawk mah bawk.
- Rosanga Skpk