NEIGRIHMS

North Eastern Indira Gandhi Regional Institute of Health and Medical Sciences (NEIGRIHMS) hi hmar chhak biala damdawi lam hmunpui atana sorkar laipuiin a din, Delhi-a AIIMS leh Chandigarh-a PGI te ang tluk ni thei hial tura duan a ni a, Shillong khawpui, "Scotland of the East" an tih ṭhinah a awm. Parliament meuh pawhin "Centre of excellence"-a a ngaih, damdawi in
ṭha eltiang a nih bâkah kum 2008 aṭang khan MBBS zirna, mi 50 tan hawn a ni a, 2009 aṭang khan Anaesthesiology, Microbiology, Obstetrics & Gynaecology leh Pathology lamah Post graduate course hawn a ni ta bawk. Tuna a awmna, Mawdiangdiang-ah khuan kum 2007 khan a awm ṭan a, 2010-ah khan a hming put chhan, Indira Gandhi-i monu, Sonia Gandhi-i'n a hawng a ni.
Tualchhunga damdawia kan inenkawl dan hi a hautak ve ta hle a, tun hnaia Fb-a ka thuziah comment-ah pawh ka ṭhian zinga tam tak thil paltlang, thin tirim thei hial ka hmu nual. A ná lai hre hauh lova zai risk tâwk, cheng sing tam tak séng te in lo awm a, January aṭanga March thla thleng, a záwna thla thum zai tâwk, dam chuang si lo, Guwahati-a vitamin B12 an lo pêka dam ta daih te, nat chhan hre chuang lova Rs. 60,000 vel sénga zai tum, refer dila phal si loh, manganga mahni sensova NEIGRIHMS pan ta, rulhût pai lek lo ni si, Rs. 815/- vela zu dam ta hmiah te, Rs. 124/- chauh sénga taksa péng pawimawhte endik fel thlap te pawh in lo awm tih in rawn sawi a. Kan damloh man emaw ni, kan dam man emaw ni hi a sang ta hle mai. Engpawh ni se, kan dinhmunin a zir loh chuan hengte hi kan tâwk zel rih dawn pawh a ni ang. Kan tualchhung doctor-te felna leh thawhrimna te hi kan hre lo hauh lova, kan dem vek hek lo. Fakna tur a tam hle nghe nghe.
Kan nat reng reng hian, a tidam tur chuan a nat chhan hriat hi a pawimawh hmasa ber tih a chiang a, a chhan hriat miau loh chuan inenkawl 'risk' a ni mai. A nat chhan hriatna, 'diagnosis' lai takah hian tifuh zel thei ila chuan, kan doctor-te hian risk ngai lovin min enkawl thei tlangpui dawn tihna a ni. Kan natna tam tak hi chu hmanraw ṭha nen lova hriat harsa te pawh a ni ve hlawm a, hmunpuiah pawh khirh tak tak pawh kan awm ve tho ang. Hmanrua leh khawl lamah kan la tlabal nasa si a, tam tak hi chu risk-a enkawl loh theih pawh kan ni lo reng a, Pathian leh min enkawltute zarah kan dam thei zawk khawp a nia. 'Phai pan' han tih hrim hrim hi a rapthlak deuh roh lehnghal a, 'cheng nuai tél' hi kan rilru-ah a lang nghal ùl bawk a, kan zäm nghal deuh mai ṭhin. Phai kan pan chuan a lo ni deuh nge nge bawk a, a hautak si, a rei duh si, mikhual nih ka peih lo, ka huphurh, kan tlin lo ang, hetah pawh ka dam mai ang ... a dik vek. Kan dam theih phawt chuan a ṭha!
He rilru hi thlak ka duh! NEIGRIHMS hi chu 'phai pan' kan hriat dan ang kha a ni lo. Kan damdawi in, kan pual, kan leilunga awm lo, sumdawnna hmun pawh ni lo, India sorkarin mi rethei zawkte hriselna atana duhsakna nena a din, hmanraw ṭha ber bera a thuam, senso awm mang lo deuhthawa damna hmun atana siam a ni. Mizoramah hian kan doctor-ten an sawi lär tawk lo nge, state dang mite angin he damdawi in hi kan pan tam lo tlat. Arunachal mite khuan an pan nasa teh asin.
He damdawi inah hian - Cardiology, Urology, Orthopaedics, Obstetrics and Gynaecology, ENT, Neurology, General Medicine, cardiac surgery, General Surgery leh Eye bâkah taksa enfiahna - Radiology dept. changtlung tak a awm a; Casualty leh emergency lam nen, ICU leh naupang tan PICU (Paediatric Intensive Care Unit) nen. An hmanraw ṭha - MRI, Ultrasound, Doppler, Echocardiography, Gastro-endoscopy zozai te khu ... khûp pawh an thlâk thei! Mi thiam vawrtawp an ṭhu khup a, dap kim thei tak an ni!
Ka hriat dan phei chuan - an MRI leh khawl changkang dangte khu sorkar laipuiin a khát tâwkin a model thar leh
ṭha lehzualin a rawn thlâksak reng mai a, an hluihlâwn tawh zozaite ang pawh khu keini chuan kan húng ve mai rih lo ang! Sumdawng tur leh thil dang ti turin Shillong kal harsa kan ti si lova, NEIGRIHMS pan hi harsa kan ti tlat a nih chuan kan thu a ni mai! Motor-a kal kan huphurh a nih pawhin Guwahati-ah thlawhnaa kal a, darkar 2 zet chauhvah Shillong thlen mai tur.
Rangvamual lei min avang mai mai pawhin Lengpui ṭumhmun aṭangin darkar hnih chuang kan thang fo kha! Ka duh dan tak chuan, NEIGRIHMS lam zawk khuan Aizawlah thil pawimawhte zawh fiahna tur, office te tak te nei se, a ṭul chuan kan sorkar hian (a mipuite tan a nih miau avangin) hmun pawh ngaihtuah mai se. Tuna Guwahati, Kolkata, Delhi-a kan intirh liamna tam takah hian NEIGRIHMS hi pan deuh zel ila, sorkar senso pawh a tlahniam nasa dawn asin. Refer kher pawh nghak lovin i kal ang u hmiang!
- RK Lianzuala