Written by
Lalrinzuala Ralte
Electric Veng, Aizawl

Zohnuai thil thleng President leh PM hrilh

Mizoramah hian Union Territory hunlai aṭang khan sorkar hrang hrang a lo piang tawh a. Sorkar ding tawh te hian an theih tawkin Zoram hmasawn nan hian hna an thawk vek a ni tih hi hriat hmasak a ṭhain ka hria a. Politician-te hi insawiselin inbei ṭhin mah se la, Mizoram hmasawnna tura inzuar vek an ni a. An awmnna party tana ṭhahnem an ngaih vangin an inbei mai mai a ni tih hi hre tel bawk ila. Party-ah an insawn fo bawk reng a ni. A tak takah chuan an inhaw lova, Zoram tan an ngaihtuahna an seng tlang vek a ni.

Mizo Union sorkar Pu Ch. Chhunga Chief Minister lai leh PC sorkar Brig. T. Sailo hunlai khan rambuai kan ni a, Law & Order kha a fail han tih turin sawifiah a harsa deuh a. Ramhnuai mi leh India sipai Curfew karah sorkar a kal a, sawi thiam a har viau a ni.

Pu Laldenga (L) kha a ṭha
viau dawn emaw tih laiin kum 1 leh thla riat emaw chauhah a sorkar a tla leh bawk si a, ama party MLA-te ngeiin an chhuahsan a. Law & Order lam ni lovin, administration-ah chuan a thiam vak lo tih chu a lang mai a.

Pu Zoramthanga sorkar a lo ding leh a. Kum 10 chhung CM a nih laiin Law & Order-ah sawisel a kaina te, fak a hlawhnate pawh a awm ka ring.

MNF sorkar lai khan 2003 MLA inthlanah khan Suangpuilawn bialah MLA Candidate-te kidnap (Drama?) te a thleng a, helhovin silaimute sema mipui an tihthlabar avangin Party-te’n an haw hle a, Election Commission of India-in EVM-a vote tlàte chhiar lo se an duh avangin EVM-te vuak chhiat a nih kha. Chief Minister ni tura Pu Zoramthanga Oath Taking nei tur pawh an dangbet tlat a ni a, khatih lai khan Law & Order a awm lo tih mai tur a ni.

Oppositon an nih laia Congress Ṭhalaite chet dan kan hria a. Revenue Director a office-ah an luhchilh a, office dawhkan leh bungruate an paihdarh a nih kha. MNF sorkar kha a ném ve hrim hrim nge, an huai lo?

Congress Ṭhalaite hian PAMRA office an luhchilh bawk a. Chu mai ni lovin, Cabinet Minister pakhat chu a enkawl Department-ah eirukna awm nia an hriat avangin a office kal tur chu an dang a, ni hnih lai office a kal lo. Heng opposition party Congress ṭhalaiho chetnaah te hian Law & Order kenkawh a ni ngai lova, tumah man emaw thubuai siamsak an awm ngai lo a ni.

Cowboy film emaw tih tur hiala Lawngtlai Bank rawk a ni te, a rawktute pakhat mah man chhuah an ni lo te, Tuikuk helhovin Remna ni-ah Mizoram Police 7 lai an kaphlum a, a titu helho pakhat mah man chhuah emaw kahhlum an ni ve lote kha Law & Order-ah sorkar a chak hle tih theih a har viau a ni.

Chu mai ni lovin, kum 2000 khan Saiha Dist jail-a tang mek thil tisuala puh chu ‘amah kan hmu duh e’ tiin mipuiin Jail an pan a, an luhkhung a. Thil sual titu nia an hriat Jail tang mek chu jail chhungah ngei an chil hlum a nih kha.

Aizawl Chanmari venga Hotel Vancy-ah burma mi pakhat; misualin hmei-chhia a pawngsual a, hemi vanga thinrim hian Burma
aṭanga lo chhuk Zo hnah-thlak tam tak hnawhchhuah an ni bawk. Khami ṭum khan a phenah NGO lian tak a awm nia hriat a nih vang nge, Zo hnahthlakte’n ṭap chunga Zoram an chhuahsan nguah nguah lai khan sorkar a che miah lo a ni.

Heng zawng zawng hi MNF sorkar laia thil thleng vek a ni.

Congress sorkar laiin Mipui sahâwk thinrim thiltih ṭha lo tam tak a awm ve bawk. Saikhumphai khua hâl a ni a. Hemi ṭum pawh hian Saikhumphai hâltute hi an phenah NGO lian ber a awm ni ngeia hriat a nih vang nge, Congress sorkar hian he khaw hâltute hi man chhuah a neih hriat a ni leh lo bawk.

Hmanni lawkah Chawng-teah Chakma ṭhalaite’n Police Station an bei a, police-te’n silai an hmet puak hial a, Chakma tlangval pakhat a thi bawk.

Hei tunah Lunglei Zo-hnuai khawtlang thinrimin Magistrate office leh a chenna an bei a, Judicial lam official te meuhin beih an tâwk chu High Court meuh a rawn inrawlh ta a. Sorkar poh a ngáwi mai ngam ta lo a nih a rinawm, mi ṭhahnem tak man an niin Jail ah dah luh an ni a.

Kan hriat ṭheuh angin Zohnuai khawtlangte hian an tih loh tawp tur an ti a, an demawm tak zet a ni. Chutihrual chuan, he an pawi khawih vang hian High Court-in na takin a chháng lêt tawh a. Magistrate-te a sawn chhuak rum rum a. Zohnuai khawtlang pawi khawih vang hian Lunglei District mipuite’n harsatna an tawk nasa dawn hle a ni.

Zohnuai mipuite’n an tihsual avanga na taka Law & Order lek kawh a, thil sual titu mi 20 chuang laite Jail-ah dah an nih mék lai te, HC-in magistrate-te a sawn chhuah vek avanga Zohnuai mipuiin Magistrate-te chhungkua hnenah ngaihdam an dil a, anni’n Pathian hminga an lo ngaihdam hnuah, Pathian hnena ngaihdam dilna leh sual thuphachawia khawtlang huapa ṭawng-
ṭai rual an neih tawh hnu hi chuan, Zohnuai khawtlangte hi an lainatawm em em a ni. Khawngaih takin anmahni diriam zui lo ila, an ti nawn duh tawh miah lovang tih leh; an inchhir ve em em tih hriatsak ila. Prime Minister leh India President hnenah te phei chuan Pu Zoramthanga hian lo zuk thlen lo hram teh se.

Chuvangin, mimal emaw, party ang te pawhin, Zohnuai mipuite tawrh belhna tur hi chu i tizui tawh lo ang u.

- Lalrinzuala Ralte,

Electric Veng, Aizawl.