Patling leh pa tling, nutling leh nu tling

Vanglaini chanchinbu 26.3.2025-a Pastor Bankuaia chanchin tih thupui hmanga pa pakhat ziahah khan Kutbûli an fiam thu a lo lang a; "... Khatla Sabînga lung vel aṭang sawn Kutbûli kan tih mai ṭhin kha kan hmaah hian puan têl ak luah chung hian a kal a, naupangin an chhaih ang deuhin a puanah chuan ka va vawm a. A rawn lehhawi vut a, keiniho kha khatianga chhaih awm hmêl kha niin min hmu si lo va... Pu H. Raltawna pawhin, "Ti ti suh u, in tikhawngaihthlak," a ti a. ‘Vawi khat chauh’ ka ti a, lungtê ka chhar leh a, ka tih lai tak khan a lo hawi thut a, mi rawn man ta. "Kha, khalaia kawr ṭial ha kha, kawṭhalovin thi rawh se," min rawn ti ta nghek mai a, kan nui zo ta hlawm a," tih lai hi duh tâwk ila.

He fiamthu hian tun hmaa rualbanlote chunga mi nawlpuite rilru put dana Mizo culture tlangpui a tilang mai thei. Tun hma aṭang khan mi ang lo an nih avanga fiam châk riaute an awm lain, hmangaih taka enkawl leh dawngsawng ṭhin hi an tam ve tho a; chung zinga an sawi ṭhin ka la hriat reng chu Pu Thangridema te chhungkua Kutbuli chunga an ngilneihzia a ni.

Ṭawngthu chhe lovah, Kutbûli chungchang hi sawi vak a ngai lo vang; mi ang lo, ṭawp em em mai a ni. Mi ten chhe deuh tan phei chuan bul hnaia hmuh a, luak tichhuak hial thei a ni mahna. Amaherawhchu, Pu Thangridema te chuan an inah chaw an eipui fo mai ni lovin, a hran pawhin chaw an eitir lo va, chaw ei dawhkân pakhatah chhungkaw member zinga mi ang maiin an eipui ṭhin a ni. A bâl em em a, hnap nen, chilthli nen a ni nuai mah se, tenna pakhat mah nei lo va, Kutbuli an thlentir ṭhin hi an chhungkaw hmêlah Isua a lang a ni.

Mi ang lote lakah ‘patling’ leh ‘patling’ hi a lo inan loh theih dawn a lo ni. Lan dana Kristian ṭha, fel leh khawngaihna nei hmêl tak, rilru chhûng rilah erawh danglam tak si hi awm theih a ni ang. Isua zuitu anga lang, nutling, kohhran hmeichhia, kohhran upa, patling, ṬKP, KṬP, adt. hi a lo inan loh theih viau mai thei. Mahse, kan Lalpa Isua chuan amah kan hmangaih leh hmangaih loh tehna zingah mi ang lo leh pachhia te, mi retheite chunga rilru put dan hi a hmang tlat si. Tunlai thleng pawh hiam he thu kan ziah hi inenfiah nan hmang ila a ṭha ang, a ziaktu kan demna ni lovin.

‘Heng mi tête zinga pakhat pawh hi hmusit lo turin fimkhur rawh u’ (Matthai 18:10). ‘Mi â chawimawi chu lung intiang chunga lunghlu ip ang a ni’ (Thufingte 26:8). ‘Tih tak meuhvin, tih tak meuhvin ka hrilh a che u, heng ka unau tê berte zinga mi pakhat chunga in tih chu ka chunga ti in ni’ (Matthaia 25:40).

-Dr J.T. Vanlalngheta, Ziak Mi Rûn