Kohhran hian danin thiam loh a chantirte a thunun ngam tur a ni

Paula chuan, ‘Mi sualte chu in zing (kohhran) ata hnawt chhuak rawh u!’ tiin Korinth lehkhathawn kaltlangin min hrilh.

Kan ramah hian ei rûk avang te, phal loh thil leh ruihhlo tawlh rûk avangte'n miin thiam loh an changin, tàn in hial an lut tawh ṭhin. Danin thiam loh a chantirte hi an chenna venga khawi kohhran member emaw an ni zel a; mahse, tun thlengin khawi kohhran mahin heng mite chungah hian thunnunna an la lek ngai si lo! Eng nge a chhan? Eng vangin nge thununna lek a nih ngai loh?

Kohhran innghahna chu Baibul lehkhaphêka thu inziakte hi a ni a. Kohhran tinte hi doctrine (thurin) hmanga nung, kal leh che an ni ṭhin. Kohhran chuan Pathian thu mil nia a hriat hmangin inkaihhruaina dan a siam a; chung inkaihhruaina chu kohhranin a zawm leh chuan si loh chuan inkaihhruaina siam loh law law mai awm! Hun hmasa lama kohhrante kha chu an kal fîr hle ṭhin.

Pathiannia lui kal vang te, buh thlei vang te, thang kam en vangte leh chhan ho tê tê nia tunlai mite'n kan ngaih tur ang avangin mi leh sa a thunun ṭhin a nih kha. Kha khan nghawng eng nge a neih? Miin thil sual tih a tîm phah sawt a, a nun a uluk phah hlauh a nih kha! Tun hnaiah ei rûk vanga thiam loh chang te, ruihhlo mansak leh tawlh rûk vanga danin a mana thiam loh a chantir an awm chho zut a. Heng mite chungah hian kohhranin thununna a lek ngai lo a, âwkâ a chhuah ngai bawk hek lo.

Mi tam tak chuan kohhran hi mi sualte hremtu tur a ni lo, khawngaihnaa rorêltu tur a ni zawk tiin ngaihdan nghet tak, Pathian thua behchhan mumal nei si lo hmangin kohhran thlavâng an hauh a. Kohhran thlavâng hauh an intiin ti ṭha an va inti kher êm!

Mahse, Baibul kan en chuan Zoram kohhrante hian kan tih tur kan ti lo a ni zawk si. Korinth kohhranah buaina a lo awm ta a; nupa ni si lote inkârah inngaihna sual lo awmin, chung mite chu engtia tih tur nge tih hre lovin an buai ta a. Chu mai a ni lo, inngaihna suala tlute hi chapo takin an lêng zui ta zel a! Tichuan, Paula chuan inngaih hmang te, mi duhâm te, hlêp rûk hmang te, zu ruih hmangte chunga kohhran tih tur, Korinth leh Thessalonika lehkhathawn kaltlangin min hrilh ta a nih hi.

Eng nge kohhran tih tur leh mawhphurhna chu? Heng mite hi kohhran zing ata hnawt chhuak rawh u tih hi Paula zirtirna chu a ni. A thu hi a khalin, Kristianna innghahna pakhat ‘khawngaihna’ nen chuan inpersan tak angin a lang daih a. Mi tam takin kan hre thiam lo rêng a ni. Paula hunlaia hnawhchhuah hi keini hunah chuan hun eng emaw ti chhûng thunun tih nen thuhmun kan ti thei awm e.

Kohhran hmasa diary kan en chuan, kan sawi tak angin Pathiannia buh thlei vang te, lui kal leh thang kam en vangte leh chhan ho tê tê nia tunlai mite'n kan ngaih tur ang thiltih hmangin kohhran khan a mite chungah thununna a lek ṭhin a nih kha. Kha dan kha tun thlengin tihdanglam a nih hriat a la ni lo. Mahse, nulat tlangval kawnga humsual daite bak kohhranin a mite chungah thununna a lek ngai ta si lo a nih hi. Hei hian nghawng thûk tak a nei tih kan ngaihtuah ngai lo.

Kohhran hian dan rorêlnain a phal loh tawlhrûk vang te, ei rûknaa inhnamhnawih te, duhâmna avanga danin a phal loh thil tih vanga thiam loh changte chungah, hmân hmânah thununna lo nghat tawh ṭhin ni se zawng, Zoram hmêlhmang hi a danglam thawk ngei ang! Kohhran hian hma han la ngat se, mi pangngai tawh phawt tan chuan chem lova lu lâk tluk a ni thei. A zahthlak ngawih ngawih ang a, inkiltawih lo thei lovin min siam ngei ang. Chu chuan nasa takin sual ngampa lutuk a tawmimtir ngei dawn a ni.

Kohhran hian sual a khawi ngampa kan tih hian, thu kan uar lutuk lo maw ti kan awm ngei ang. Mahse, kohhran hian dan bawhchhia a mi leh sate chungah eng thununna mah a lek ngai si loh avangin kohhranah sual a ngampa tial tial a. Tunah zet chuan hausa thut thut ngawl vei nia rinhlelh kaite rêng rêng kohhrana thawhlawm thawh tam leh mahni tâwka kohhrana phusa an ni ta zel a nih hi. Hei hian kohhrana sual ngampatzia a tar lang kan ti lo a nih ngai chuan, sawi leh chuan tur rêng a awm tawh lo.

Kan Pathian thute hi a taka nunpui tur, kan ni tin nuna kan hman tur, kan nun kaihruaitu tur a nih laiin kan ramah chuan, a sawia sawi zawngin Pathian thute hi kan nunpui hlauh a! Thu ṭha leh dik tak tak sawi sateh ṭhin mah ila, kan chhûngril nun erawhin ṭhatpui nan a hmang thei hlek lo a; kan ram chu a saisa ta nuaih rêng a nih hi. Kan ram siam ṭhatna kawngah kohhran hi siam ṭhat (reform) ngei ngei a ngai tih hre lovin kan ram hi engtikah mah kan siam ṭha thei ngai dawn lo.

Kan ramah Hremhmuna suahsualna awm zawng zawng–mipat hmeichhiatna, duhâmna, hleprûkna, tualthahna leh taksa thihna zawng zawngte chu an rawn insuan ta emaw tih mai tur a ni mek a! Chutih laiin, sual dotu leh hawtu tur ber Krista kohhrante erawhin sual do ahnêkin kan kháwi ngam zawk hi zawng a dik mawlh lo a nih hi. Chuvangin, kohhran hian a tih tur ti ve tawh rawh se. Danin thiam loh a chantirte chungah thununna lek ve ngei tawh rawh se!

- Lalremliana Pachuau