๐ฑ๐๐๐ ๐ฒ๐๐๐๐-๐ ๐ถ๐ ๐ ๐๐ ๐ ๐ต๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐
๐ป๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐
Sapho fam Lalzova, he khawvelah kum 26 chauh a lei kum chhiar hmang, a hun laia natna tihdam theih loh TB vanga boral John Keats-a kha, a thlรขn lunga thuziak mawi leh ril tak, โHere lies one whose name was writ in waterโ tih avang hian Nuntawia hringnun hi ka la chhui ve ang, ka tih phah แนญhin! Sapho poetry chhuantawlawl, lyrical poem hmanga Keats-aโn a nun chhรปngril, nightingale sava hnena a phawrh chhuahna hla hian thu tam tak min lo sawi khalh tawh แนญhin.
๐ถ๐ ๐ ๐บ๐๐๐๐๐๐๐๐๐
Ode chi thum zinga pakhat, Rome hlahril phuahtu hming chawia an sak tak Horatian Ode chawi lรขrtu ropui ber Keats-a โOde to a Nightingaleโ hi hringnuna tawrhna nasa tak, lungngaihna leh hlimna inlaichin dan puan chhuahna hla a ni a. Chu bakah, hmuh theih khawvel leh ngaihruat khawvel thiam taka khaikhinna hla a ni bawk. Keats-a khan an chhรปngkaw hri hlauhawm inrochun TB natna avangin harsatna tam tak a dam chhรปng tawitรชah khan a hmachhawn a ni.
Tisa lama a bรคwrh tawh nรขk alaiin, sum leh pai lama a la pachhiat zui piahah, a hlahril phuah vanga mite hmuhsit leh endawng a la hlawh zui leh zel kha a ni a! The Quarterly Review kaltlanga a kutchhuak an fakselnate chu Pu James Dokhuma ang maiin a tuar thiam lo a. A thih tawh hnuah leh zel pawh a dam laia a inhmรชl huatpui Byron-a pek khan Keats-a ropuina a hriat chhuah hma siin a la deusawh zui tak deuh deuh a nih kha!
A epic poem โDon Juanโ kaltlangin, โJohn Keats, who was killed off by one critique, Just as he really promised something greatโฆโ a lo tih hmanhmawh kha! Chutiang hringnun hahthlak nei chung sia โA thing of beauty is a joy foreverโa la ti thei tlatte khan alawm, a zรปna mi tam tak a lo uaitir theih tlat ni. A khawvel hnawkhnรขi tak ni si a, โBeauty is truth, truth beauty โ that is all Ye know on earth, and all ye need to knowโ a la ti thei leh zelte khan mi tam tak lung a run chiang a ni!
๐ฏ๐๐ ๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐
Tichuan, he a Ode ropui tak, chรขng 8 lai, hla tlar 80 zeta sei hi i han bih dawn teh ang. Khawvela mi nuamsa ber ni kumkhua tawh tur, a mit รฎt zawng apiang hlah lo thei khawpa mi ropui, lal Solomona meuh pawhin hlimna tluantling a neih theih loh avanga a phun chhuahna khawvelah, Keats-a pawhin a hringnun thurรปk ril ber berte chu a mihringpuite hnenah thlen ngam lovin sava tรช pakhat hnenah a sawi chhuak ve ta a. Pindaric Ode-te anga a hla chรขng แนญhen danin thupui hran a nei ve lo bawk a, hlimsรขng nu ang maiin sava hnenah Keats-a hi a inbun ruak ta a ni.
Chรขng I-naah hian zan tlai nรชm tawh taka zanva hrรขm ri avanga Keats-a nuna phรปrna leh thathona mak tak lo thleng chawpchilh ve nghal dan kan hmu a. Chรขng II-na leh III-naah chu zanva khawvela va intah luh ve a, lungkham buai leh harsatna bรฎkbosan daih a duh thu leh, chutiang tak a lo nih theih nana mang rama cheng tura hrai ruih a ngenna, chiang lo ruaia chu zanva khawvela va inhnim phรปm a duhna thuin a chhunzawm ta a ni.
Chรขng IV-naah hian Keats-a suangtuahna khawvelah hruai luhin kan awm ta a. Mahse, mihring suangtuahna chu chhรปm rei lo tรช lo langa ral leh mai แนญhin ang a nihzia, kan Pathian thu nemnghehna kan hmu zui zat a nih hi. Mi hian nun hi han chhui han chhui แนญhin mah se, a tawpah chuan Baibul thu dikna bak hmuh chhuah belh tur reng reng an nei lo tih i lo chhiar chhuak thiam ve tawh ngai reng em?
Chรขng V-naah hian Keats-a chu a suangtuahna duhawm tak takte chuan he khawvel hreawmna ata thlah zalenin a la awm lo tih min hrilh chungin, khuavel (nature) nena hun hman nuam a tihzia thu erawh kan hmuh hmaih hauh lo. Chรขng VI-naah chu hmuna hun rei lo tรช pawh hlim tak leh enghelh nei miah lova a taksa leh rilru natna zawng zawng laka chhรขwk zรขngkhaia a awm zawkna chu a thlakhlelh avangin, chu hmuna chรขm hlen mai a duhna thu, hlahril duhthawh zet mai kan hmu ta a nih hi. I rilruah Zirsangzela leh a โPhรชngphe nun nรชmโ an lo lan loh chuan, ka sawi fiah thiam tawk lo tihna a ni ang!
Tichuan, Chรขng VII-na kan en chuan, khawvel hnenah sirvate tualchai dan, khawvel dam chhung zawng pangngai renga lungawina fak hla saa min awih turzia, Siamtu siam ang taka an nun reng tur thu a puang chhuak ta a ni. Chรขng VIII-naah chu suangtuahna khawvel duhawm taka zanva hrรขm mawi tak vanga a chรชn reng lai chuan, chu zanva chuan a zan riahna tur hmun a pansan tak dan leh, zawhna lungrรปn zet mai hmangin he hlahril hi khar a ni ta a ni. โHlimthla chuan tak rama anna, vawi khat tal a tak rama inleh theihna a nei ngai dawn em le?โ tih zawhna ngei chu!
๐ฏ๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐ (l๐๐๐๐๐๐๐ d๐๐๐๐๐๐)
A hla chรขng (chรขng-tlar 10) hmasa berah hian apostrophe-ah, a suangtuahna mitthlaa chรขm nightingale sava hmangin a hnenah, a hringnuna natna leh buaina tinrรชngte chu theihnghilh vek a duhzia a hrilh ta mial mial a. Mangnghilh nun a thlakhlelh chรขk chhan sawi nan thumal paruk ngawt a hmang han hmuh hian, eng vang taka chu nun chu duh thawh ta nge a ni tih hriat a chรขkawm chho ta hle a ni. A hlahril chei mawi nan Keats-a hian literary device thiam takin a han hmang chho ta.
Chรขng 1-naah kan en chuan, Mizo thawnthu hian entawn a nei ta a ni ang, tih turin Greek thawnthua mi an lo thihin, Rihlipui (Lethe-wards) kรขnin dam lai nun hriat rengna chawk chรขmtu tui dรขwt khawlh khawlh a chรขk thu, โLungloh tuiโ tlukpui allusion mawi tak hmanga a sawina kan hmu a. Keats-a hian a nun leh he sava nun hi a han khaikhin a; chu savain siam a nih ang taka Siamtu a fak dan leh lungawina famkim nena hun a hman dante a suangtuah nasa a ni.
Zirsangzela โPhengphe nun nรชmโ tlukpui โDryadโ phรปrthak kan hmu bawk! Keats-a leh Zirsangzela hlateah hian chรฎk taka rannungte nun hmutu, Siamtu duhsak zawk mihringte awh tham nun an neih dan kan hmu ve ve a nih hi. Consonant thumal lam rik dan inla lรขwn chho, alliteration an tih a han chhep chhoh dan, โThat thou, light-winged Dryad of the treesโ kan hmuh rualin, vowel thumal rik dan inla lรขwn assonance pawh, โIn some melodious plot, The voice I hear this passing night was heardโ hmuh hmaih rual a ni lo.
Chรขng II-naa simile mawi tak, Mangnghilha (Forlorn) a rawn hmannate hian lung a tihlรชn rรขih rualin, lung a tichhe tel a nih hi! LD hman tam lutuk loh, hla tlar rem pheiah chawlh muan zawk awm miah lova thu chheh, enjambment pawh, โMy sense, as though of hemlock I had drunk, Or emptied some dull opiate to the drainsโ tihah hian kan hmu nawlh bawk. Mitthlaa lang riai riai tura imagery a hmanna โThough of hemlock I had drunk, Past the near meadows, Fast fading violets coverโd up in leavesโ te hi kan hmuh hmaih loโng chu maw? Hmuhnawm tak an ni si a!
Chรขng III-naa thil mawina leh hmangaihna a rawn personify dante hi lo chhui ve rauh rauh teh khai. โBeauty can not keep her lustrous eyesโ tih leh hmangaihnain, โPine at them beyond tomorrowโ a han tih lungkuai hnรขp dante hi. Thumal lam rik inang A B A B C D E C D E rhyme chรขng tina a hman dan pawh kan hmuin ka ring. โTo toll me back from thee to my sole selfโ tih tlara internal rhyme โmeโ leh โtheeโ pawh kan hmuh hi. Metaphor, anaphora pawh sawi tur a la awm nangin, a sei ta รชm a, i duh tรขwk mai ang.
Hei hi a ni ka huat chu: Hlahril kan han khawih tui lai takin, kan thlarau chan hre pha miah lo mihringteโn lainatna nei miah lovin suangtuahna khawvel ata min han phih harh zawkna hi! Hlahril raua chenna a bo nghal a, kutchhuak pawh a nawi nghal nak zel! Hre hru hlawm hian!
He hlahrila ka duh zual em em แนญhin chรขng tarlan ngei erawh ka duh thung:
O, for a draught of vintage! that hath been
Cool'd a long age in the deep-delved earth,
Tasting of Flora and the country green,
Dance, and Provenรงal song, and sunburnt mirth!
- Lalremliana Pachuau