Written by
- Saizampuia Sailo

Smart work

Amanda Ripley, journalist hian ram hrang hranga zirna dinhmun a zir chiang a, a zir chian zingah South Korea pawh a tel. Eric, American mi, high school pass tawh mah se Korean ho kalphung chu tem a châk a, chunga a thil tawnte changchawi bawkin. Korean ramah hian university 3 luh an châk em emna a awm a, chunga lut theite chu hna ṭha tak hmu chiang saah an dah a, lut theite chu an zah em em bawk. Chung university-ah chuan lut duh zinga 2% chauh an lut thei ṭhin a, tling zo lo chuan exam leh turin kum khat dang an nghah a ngai ṭhin.

Chung university-hoa lut thei tur chuan theihpatawp an chhuah a, an nileng class a zawh hnuin haw nghal mai loin high school naupangte chuan school an tifai phawt ṭhin. A luhlul leh sam buk deuhte chu red pinnies hâk tirin bathroom-te an tifaitir ṭhin. Chumi hnuah class-ah let lehin entrance exam turin an inbuatsaih leh a, school cafeteria-ahte zanriah an ei mai zel. An rilru a kap bawk a ni ang, zir tur bawkin an kal leh a, a tam zawk chuan an note-te an ennawn a, online lecture-te pawh an en bawk. Chumi zawhah a ṭhente chuan la duhtawk mai loin hagwons, private coaching-ah an kal leh ṭhin.

Nipui chawlhah hian an library a tâwt thei em em a, hmun chan duh naupangte chuan hmun chang turin ticket an neihte a ngai hial ṭhin. Exam a lo thleng a, khaw mipuite paw’n an rimzia an hriatthiampui a, exam laiin current a awm lo palh ang tih hlauhin Korea electric power corp te chuan theihtawp an lo chhhuah a. Traffic an tibuai ang tih hlauin dawr neitute'n dawrte an lo hawng tlai a, exam-na tur hmunah taxi kalhtute’n a thlawna an thlah an awm bawk.

An taimakna chu entawn tlâk tak a ni. Amaherawhchu, Korea-ah hian nau piang an tlem tial tial a, ral lam an pan tihna a ni. An rim lutukna hi nau piang tlem thlentute zinga mi a ni.

Amanda Ripley chuan, “Eric-a high school luhna Minnesota leh Korea hian inanna an nei a, drop-out 1% aia tlem ve ve niin, zirtirtute pawh hlawh ṭha tak an pe ve ve. Minnesonka naupangte chuan music lam an ti tel a, Namsan naupangte chuan zir ngawr ngawr a ni mai. A pawimawh ber chu an taima lo a ni lo, smart work-in a ti lo a ni," a ti.

State-a zirna ṭha Ivy League (Harvard, Yale, Penn, Princeton, Brown, Cornell…) zirlaite hian smart work an thiam em em a, Korean zirlaite ang em em an ni lo. Youtube-ah hian engtin nge lehkha an zir tiin ka chhui ve ṭhin. Ka hmuh chhuah tak chu–heng study technique hi an lo hmang zel mai–active recall, flashcards, past papers practice, feynman technique, Parkinson’s law, spaced repetition).

Fing takin, rim takin, Pathian tan, ram tan.

- Saizampuia Sailo