Zo fate’n thawh kan hai ta tak tak e!
‘A thawh tlai palh takin’ tiin zing dar riat (8:00 AM)-ah ka phone a, chuti chung pawh chuan mu chungin, phak tâwkin min la chhang. Amah lah chu mi pangngai chung lam, ṭhalaite tan pawha entawn tlak role model ni hial awma mawi lah ni. Nu tling pakhat ka phone leh a, chu nu phei chu a phak lehzual; “Nakinah le” ka ti a, ka dah tawp. Ka va han mâwl tak! Phone hman hun leh hman loh hun te chu hre hrang rual ka ni tawh asin maw le!
Khawvel hmasawnnain min tuam a, kutphah tiat lek benghup-biak hnaih, mobile phone han kheuh hawna khawvela thil zawng zawng hmuh leh biak theihna huna kan chuan kai mek tawh avang hian zing dar 6, dar 7 te chu tun hma zan dar 1, dar 2 ang maiah kan ngai a, kan zanlai hun hman ta chiah chiah mai zawng a nih ber tâk hi maw! Zing ni chhuak leh zingkar hun ṭha hmu ngai reng reng lo kan pung tual tual a; zah nachang hriat chu sawi loh, kan la intithei zawmah leh ta nghal. Chumi nghawng chhuah ni awm tak vitamin D tlakchham vanga natna khirh pui puiin a tlakbuak tak te pawh hmuh tur an kat ta nuk mai.
Kan Baibul chuan, ‘Muhilte chu zanah a ni an muthilh ṭhin ni’ (I Thess 5:7) a tih laiin, mi tam tak chu zing khawvar hnuah pawh rei tak tak kan la mu a, Pathian pâwlna leh boruak ṭha hîpna tur hun ṭha zawng zawng kan bawh bo ṭhin. Hei hi dawng dahna leh tlâkranna kawng hlauhawm takah a chang thei.
“Aw thatchhepa, eng chen nge i mut dawn?
Eng tikah nge i muhil chu i thawh dawn?
I duh chuan mu hlek la, chhîng hlek rawh,
Kut kuangkuahin châwl hlek teh;
I mut hlânin i rethei hman ang a,
Tlakchhamnain sipai angin a rawn nang thut ang che,” a ti (Thufing 6:9-11)
Chu lo pawh:
‘Mut thlahlel suh, i lo pachhe dah ang e;
I mit meng la; tichuan, chhang kham khawp i nei dawn nia,’ a ti bawk (Thufingte 20:13). Zing thawh hma leh taihmakna chuan hlawhtlinna a hring a, chumi lehlam chiah, zing thawh tlai leh thatchhiatna chuan tlakranna a hring thung.
‘A khai a! Chuti teh tawp te chu a tunlai tawh lo em mai. Mi tin kan buai tawh a, zan lama hnathawk pawh mi tam tak kan awm tawh a, zan men rei leh zing thawh tlaite chu smart phone leh computer khawvel hrin chhuah a nih tawh hi, tunlai ve deuh teh,’ min ti a ni mai thei. Ka pawm thlap. Mahse maw, ram pum huapa pâwng thawh tlai viau vek rikngawt hi a fuh dawn lo tlat. Kan mikhual châm rei hnam dang–‘vai chhia’ kan tih ṭhinte khan chhang an kang a, puak an phur a, muṭia-ah ṭangin, cement an chawk bawk a; kan muthilh hlanin sum tam tak tak an lo thawk chhuak hman ṭhin.
Mut rei leh thawh tlai hi kan hnam tan a la pawi dawn. Kan Zo-Puakphur (Mizo muṭia)-te kha khaw nge an awm zawh tak? Ka hmu ta reng reng lo mai. Ṭan lak thar a va ṭha ve; han ṭang sauh sauh teh u khai. Kan khawtlang nun leh Pathian biak kan kalpui dan aṭanga chhût pawhin hun inang tlang (ni khatah darkar 24 ṭheuh) Pathian min pek hi kan inhman ṭangkai hleih dawn chiang khawp mai. Zing ṭawngṭai inkhawma kal ṭhin nu leh pa, upa lam, mi tlemtê bak chuan zing ni chhuak eng mawi tak hi kan hmu khat tawh khawp mai.
Zingkarah hnatlang a koh theih meuh tawh lo; ṭul tâwpa koh a nih châng pawhin thawk chhuak thei aram kan awm ta meuh lo. Inkhawmpui nikhuaa Bible Study zingkara neih ṭhin pawh hi a hlawhtling nêp ṭhin khawp mai; a mamawh mawh a kal hman lovah an ṭang ti ila kan sawi sual tam vak lo mai thei. Zinga thlân laih lek phei chu kan harsat leh zual tawh. Zo nun ze mawi–tlawmngaihna zawi zawia tlâwmsanna a ni thei hial em le?
Pastor leh kohhran upate bial chhung in tin tlawh ṭhinte pawhin ṭhalai (nula leh tlangval)-te hmel hmu lovin kum an tluan ta fo mai. ‘A ni em em tawh lo ve’ tia chhungkaw tinte hmel hmuh kim hrâm tuma ṭan an han lak lahin chawhma inkhawm an tlai phah leh zel bawk si. A damdawi chi khat atan ti ni âwm takin Pathianni chawhma inkhawm hun tihtlai (dar 10:30 AM, ṭhenkhat phei chuan dar 11:00 AM) rawt lamah an ramṭang ta ringawt a. Khawpui leh thingtlangah pastor bial tam takin Pathianni chawhma inkhawm an titlai ta sup sup mai! Fuh tak maw?
Pawi ta em em mai chu, tlemlai deuhva sawrkar ruahmanna ṭha lutuk – sikul ṭan hma duh lova kan hnawl tak kha a ni. Han kal tlang ngat seng chuan nu leh pa zawng zawngin thawh hma kha ngaiah kan nei ang a, zirlai zawng zawng an tho hma ang a, an lo hrisel zawk bawk ang. Kan ram zirnain hma a sawn chak phah ngei ngei dawn tih kha a lang reng. Kut hnathawk mite tan lah a ṭha hlei hlei, zing daiah an thawk ṭeuh hman dawn tlat. Kha sikul ṭan hma an hman chhung hun rei lo tê pawh kha nu leh pa tam tak chuan an ṭhat phah hman asin; an tho va, an walk a, an inkhel a, hna an thawk ṭeuh hman. Traffic jam lah a ziaawm phah em em bawk si. Beng sikin i ngaihtuah nawn leh ang u.
Ka ṭawng tu’n lo haw lo se, mut thlahlel nu ho (ka ti mai) sawrkar ruahmanna dodala an han che tak tak kha chu an nasa teh asin; sawrkar tan pawh khan han palzam mai mai chi lah ni hek lo, eptu party-te’n hnung lamah an lo fuih char char bawk nen. Ooder kha sût loh theih lohvin sawrkar kan siam a nih kha (ka hre sual em lo vang chu maw). Khatiang thil, ram tana ṭha tur kha chu politicise tawp loh tur kha a ni a le. Tuna kan hrawn mek ZPM, Kalphung Thar Mipui Sawrkar zuartu hian he lam hawi ruahmanna hi a siam leh ngam ang em le? Siam leh ngam pawh ni se, mut thlahlel ho hian kan duh lo leh tho ang nge, kan zâwm ṭha phian tawh zawk ang aw? Ram tana ṭha turah hi chuan ruling leh ‘ling lo lam ngaihtuah lovin ṭang tlang thei hlawm ṭhin ila chuan, ram hmasawnna kawngah kan kal chak ni mai tur lah ni.
Kan rama tun hnaia chîn thar, sawrkar hnathawkte’n hna an thawh ṭhat theih nana sawrkar thar ruahmanna, Biometric Attendance System (BAS) KAI APP (an ti emaw ni) ṭhatziate hi sawiin a siak lo. Sawrkar hnathawkte’n hun an vawng dik a, office dawrtute tan lah kal thlawn a tlem phah bawk si. Hlêp hlang a ni ringawt. Tuma’n sawi sel tawh lovin i thlawp tlat ang u. Office dawr rêng kan awlsam phah mai.
Hawh u, kan ram hmasawnna tichak zual tur leh hnam taima, hrisel leh harhvâng kan lo nih zel theih nan zing thawh hma i zir ṭheuh vang u.
- Dr. Lalsiamhnuna, Phone 8131822506