Written by
Rev Dr LH Rawsea

LÉNKHAWM HNUHNUNG

Mi fing mah ni se, an tih tur an tih fel tawh chuan an haw a ngai a. Arsi thlira kan hawi vung vung a rem tawh lo va, nausen hmaa bawhkhup reng thu lah a awm hek lo. A ro bawm ruak tawh an han kàlh fela, an liam turin khawvel Chhandamtu nausen duhawm an han thlir nawn leh sak tur lai kha ka ngaihtuah a, Krismas liam tur uiawmzia hi a inṭanna a lo rei tawh mang e aw, tih min ngaihtuah chhuahtir a ni.  

Aniho phei kha chu an vanduai hle a. A kuang áwm tur fahrana “Krismas lenkhawm tawp zan a ni bawk a,” tia tâp khawmuang thei an ni lo. Heroda nau suat order a lo chhuah tâk avangin, an duh aia rangin an kir a ngai a. An zawh ngai loh kawng an rawn zawh thla a, an zawh ngai loh zin kawng thui tak bawk zawh turin an lêt leh ta a ni. An hruaitu arsi khan a hèr liamsan a, annin nausen an liamsan bawk a. 

Krismas ni ber a liama, ruai a zawha, kan nawn dawn lo tih a chian tawh chuan, a la awm chhun lénkhawmna in lam pan aia thlan tur dang a vang tawh ṭhin.

Zan hnuhnung ber tur chu a lo thleng ta ngei . A tawp tak tak zan a ni tawh. Mahni ṭuanna mual mualah ṭhianho ngei pawh kan inṭhen darh leh dawn tih a chiang a. A ṭhen chuan mahni hna thawhna hmun an pan ang a, a ṭhen lo vat turin chempui àkin, an hreipui an darah an bat leh ngei dawn a; keini lehkha zirho pawhin kan zai ho thlen thei lo tih kan chiang a, mahni tawk tawkin kan lo âm ve ṭhin a.

Lenhkawm zan hnuhnung berah hi chuan, Rev. Z.T. Sangkhuma sawi ang takin,  ṭhian inkawm ngei êm êm lote pawh an ngaihawm zo vek tawh mai a. Ṭhianhova inzui bik ṭhinte phei chu inthlakhlelh a na duh bik a. Krismas mah a liama, keini pawh kan liam chuan, kan hlim ni pawh a liampui dawn tih kan hre kur mai si a.  

Lenkhawm zan hnuhnung berah hi chuan tute mahin ‘rizap’ kan nei tawh lo. Âr kan tur lo la thlung an awm tawh lo va. Intereka hmun danga hman tum phàn phânho pawhin hun dang an rek tawh bik lo. A tawp ber zan hi chuan beisei loh tak tak hmel hi kan hmu nawlh nawlh ṭhin reng a ni.

Krismas liam tawh mah se, Krismas lunglen a la reh lo va. Krismas laia biak ina hun changtuten Bethlehem mualah min khalh khawm laklawh tawh si a. Kan rilru a Krismas dawn chauh va, Krismas ber a lo her liam tawh si, lunglen thlak eng emaw tak hi he lenkhawm zan hnuhnung berah hi chuan a inzep ṭhin a ni.

Kan lunglen sawi chhuahna hmanraw lâr ber chu zai ho a ni a. Kan rilruin hla pakhat a sak mek laiin hla dang a lo lang a; kan sak theih hun chhung kan ngaihtuahin rei a ni tawh lo tih kan chiang si. Urlawk zana hawi kual zek zek ṭhinte pawh kan hnùnhnâng chùrh zo tawh a, kan zai si hlap hlap tawh mai ṭhin.  

Keini ang duang pawhin mahni zirna hmun panin kan liam leh dawn tih kan inhre reng mai a. Mi kan zik hut hut laiin baggage kan han hnawh puar leh ang a. Phûr zân lem lovin Capital Travels dinna lam kan pan ang a, Guwahati thlengin kan rûi thla leh bawk bawk dawn tih hre sa chunga zai leh, lo nei tuten an thlai thar a rate hre sa chunga an ching tih hi chu inang lo tak a ni. Guwahati aṭanga chuan second class rel ticket kan vilik ang a, mahniin kan inàk par par dawn tih hre chunga,

   Châm rih ula, berampute,
   Hmun khawhar kalsan s’u;
   Lungngaih lohna 
      arsi piah ram nuamah,
   Tual kan lêng za tawh ang,”

tih han sak te chuan, hmanlai Bethlehem daia berampute ai kha chuan, tun laia beram vengtute ni lem lo thianteho kha kan sak chhan lek lek zawk a ni.

Keini zirlaiten hostel-a kan kalsan ui pum tiat lek kan mutbu kalsan ngei kha kan kai pharh leh ang a, a lo dâi raih dawn tih kan hria a. Krismas ṭiak tur ui êm êma kan thlahpui ṭhiante lahin an rilru cháma la ri zui tlut tlut tur khuang ri chu mawi ti takin kut an lo ben rem thek thek bawk a. 
Krismas lenkhawm zan hnunhnung ber hi zawng a hlu a, a lunglen thlak a, tel loh phal chi pawh a ni ṭhin lo ve.