Lawng tuk hun hian Kum 100 a awh chiah em?
Nova lawng tuk kum zat chungchangah hian mite ngaihdan a rual thei lo fo a, hei hian mi ṭhenkhat thinlung a tihnual a ni. Mi ṭhenkhatin mahni mihringpuite thinlung/ rilrua sual awm zawng zawng siam ṭha theitu niawm takin Bible sawi bak chhui vak a ṭul lo te an ti a. Pathian thu hi theih tawkin kan zir ang a, kan chhui bawk tur a ni.
Pathian awm ring lo (atheist) tam tak an awm a, heng mite hi a pawnga taka kan khap beh theih ngawt an ni lo. Heng mite hnial thla thei tura invenna ṭha leh dik Pathian thu kan lo kawl a ngai zawk a ni. Chumi bak finfiahna awm thei lo chinah chuan eng ti kawng mahin atheist te hi an chak thei bik lo a, an thu leh hla a pawmawm bik chuang lo tih kan hriat a ṭha.
Ni e... hmani deuh khan chanchin bu lamah Nova lawng tuk hun chhung ngaihdan inang lo chungchangah chanchinbu an tial nasa khawp mai. Khang ka chhiar khan phurna nasa zawk min pe a, kimchang lo takin kan sawi ve duh a ni.
Calendar chungchang
Julius Caesar-a calendar siam Julian calendar chu khatih hunlaia mi zawng zawng hman a ni. Julian calendar hi kum zabi 15 na thleng hman a ni a, Gregorian calendar hian thlak a lo ni leh ta a. Nicea council AD 325 ah khan ni pawimawh atan Juda calendar rin tawh loh leh khawvel pum huapa ni inang hman hi an rel a, Israel ramah pawh Gregorian hi an hmang tho bawk. An kum zat leh a kum hi dik vek turah ngai ang.
A ziak ang angin
Lameka hian kum 182 a nihin fapa Nova a nei a, Lameka hian Nova a neih hnuah kum 595 a la dam.
Tichuan, Lameka dam hun chhung chu kum 777 a ni (Gen. 5:28-31). Heta kan hriat ngei ngei ngai chu kum 95 kha dah bo rih a ngai a, a chhan chu Nova khan kum 500 mi a nihin fapate a nei tlat a ni. (182+595 = 777, 595-500 = 95). A upa ber emaw a naupang ber emaw lam chu dah ṭha ila, engpawh nise a upa ber kha kum 95 a tling ngei ngei tawh tihna a ni.
Tichuan, Nova hian kum 500 mi a nihin fapa te a neih thu kan hmu leh tawp mai a. (32) bung 6:3 kan en chuan, nunna thaw pai zawng zawng lei chunga mite a hrem hmain kum 120 an la dam tur thu a sawi niin a lang. Hetah pawh mihring fanute pawn Pathian fapate lakah fate an nei nual tawh tih a lang. Nova upa ber chu a lo berah kum 215 a ni ngei ngei tawh ang. Tin, Nova pawh a lo berah kum 620 a tling ngei tawh ang. Bung 9:28 kan en leh chuan Nova chu tuilet hnuah kum 350 a la dam. Tichuan, Nova damchhung zawng zawng a rawn lang ta a; kum 950 dam angin a Record a. Mahse, tuna kan chhut danah chuan Nova lawng tuk hun inkar tla tel miah lo khan kum 970 a dam a, lawng tuk kum 100 anga chhut tel phei chuan kum 1920 a dam a ni.(Hetah hian Ni 1,24 hour chung changa Adama te kha an ei ni la lain an thi lo a, Lalpa ngaih chuan ni 1 kum 1000 ang, kum 1000 pawh ni 1 ang a ni. Kum 1000 dam tling kan awm lo a, Lalpa ni 1 huangah kan thi (death) vek titute thu a kalh nghal a ni.) Kum 970 kha Nova lawng tuk hun chhut tel lo khan a ni a, a dik thei bawk si lo a ni.
Pathian thu hi a inkalh tur a ni hauh si lo. Tichuan, bung 11:10 kan en chuan Sema thlahte chungchang kan hmu a, Sema chu kum 100 mi niin a record a. Chuti a nih chuan a hmalama Nova'n fate a neih aṭanga Lameka damchhung kum kan paih nen khan a inmil ta miah lo. Tuilet hnu kum 2 ah Lameka'n fa a nei a nih a, Nova'n kum 500 a nihin fapa 3 a neih tawh si chuan engti kawng mahin tuilet hnuah Sema hi kum 100 chauh a ni thei lo.
Lawng tuk chhung
kum 120 anga chhutna
He chhutnaah hian Gen 6:3 a ṭanchhan a. A hma lam, Nova fapa neih thu lam kha chu a chunga sawi khi ring ila, kan pawh thiam dan a zirin a kum zat danglam miah lo khian pawh mai tur a ni. Genesis 6:3 Tichuan, LALPA chuan, “Ka Thlarau chuan mihring chu kumkhuain a bei fo lo vang, anni pawh chu tisa an ni si a: nimahsela kum za leh kum sawmhnih chu an la dam ang,” a ti a. Hetah hian Lalpa Thlarau hian mihring a beih fo loh tur thu a sawi mai a, tichuan, thil lo la awm/ thleng tur (future) a ni a. Thil chiang tak lo lang chu kum 120 hnuah chuan mihring hmuh tur an awm tawh dawn lo, an boral vek dawn tih chiang takin a lang. Heta mihring dam chen tur a sawi hian lawng tuk hun a khawih danglam pha lo a, kum 120 tuk a nih chuan Nova kha kum 970 chiah a dam dawn tihna a ni. Amaherawhchu, Bible chuan Nova dam kum chu 950 a ti si a ni. Tichuan, lo lang chiang ta chu Gen 6:3 hian Lawng tuk hun chhung a sawi lova, mihring dam chen a sawi zawk tih a lang.
Kum 100 anga chhutna
He chhut dan hi pawmawm ber niin a lang a, Bible kum lang nena chhutin dik thei awm ber chu a ni. Amaherawhchu, a tira kan sawi ang khian an kum zat Bible-a lang nena chhut erawh chuan diklohna lai a awm ve thei bawk. Kan Pathian thu bu (Bible) hian thil zawng zawng min hriattir a tum lo a ni maithei. He chhut dan
aṭanga a pawmawm bik dan chu ti hian han tarlang ila:
1. Novan kum 500 mi a nihin
fapate a nei.
2. Nova tuilet hnua a dam chen 350
3. Nova dam chhung kum 950
Pakhatna leh pahnihna kan belh chuan Nova dam chhung kum, kum 950 a lo chhuak ta chiah a. Chuti a nih chuan kum 500 a nih kumah lawng pawh a tuk ṭan a ni ngei ang a, kum 100 chhung a tuk a ni thei bawk ang. Genesis 7:6 Tin, leia tui a lêt lai chuan Nova chu kum 600 mi a ni a. Hetah hian tui a let ṭantirh a sawi lo a, a let lai hun a sawi leh mai a.
Engpawh nise, kum 100 a tlak chiah khan Nova dam chen Bible-in a sawi kum 950 a rawn chhuak chiah a ni. Hetiangin, 500+100 = 600 600+350 = 950 Nova dam kum zat... = 950
- H.B Lalhriatpuia (Mpa Hmar Biate)