ZPM sawrkarin eng nge a tih? Pawisa a vâng in ti maw?
Ka thil sawi tum hi a tawi thei ang ber leh fiah tak siin sawi ka'n tum ang e.
Politician sihal putar ṭhan kin pui pui leh, a ka kaw nazawng opposition ho hian remchang an hmuhna apiang leh, eng dawhsan leh eng hmunah pawh, eng hunah pawh hian ZPM an sawichhe char char ringawt mai hian a entir chu–ZPM hian a hmaa mite ang lo takin kalphung thar thil ṭha an ti mek zel a ni. Chu chu thîkin, an lo khawsak dan mualphonaa ngaiin, theihtawpin mipui rilru hruai kawi tumin, Setana ang chiahin thil ṭha leh thil ṭha titute chu tihchhiat an tum ta ngar ngar tihna a ni. Patling ṭhan kin pui puiin ni tin zan tin ZPM chu chuti khati tih reng hi a ninawm a, mipui, mi pangngai chin hi chuan ZPM sawrkar hi chuti tehchiama demna emaw, rinhlelhna emaw, sawisel tur em em hi kan la hre mang si lo. A lo ngaithlatute hi mi â vek kan ni bawk si lo va, a sawitute leh an thil sawi hi chu ngaihdan chin kan lo nei ve mai a ni.
Social media leh press conference vela a ka kaw nazawngin thil ropui dang sawi tur hre thlawt si lovin ZPM ringawt in beih ngar ngar hian a entir chu maw–in tluk lo lutuk a, in îtsîk lutukin in rilru chhia in phawrh lang mai mai a ni e. Chu chu khawvela Setana hnathawh awm dan chu a ni rêng a ni.
ZPM-in thil ṭha tih lian tham an nei ve lo in ti maw? Ih maw, nangni ang khan eirukna remchang siam nana ṭul em em lova eng eng building sak emaw, phûllem phah tih vel leh, eng eng project emaw kha buaipui hmasak bera neih kha an tum ve awzawng lo. A pawimawh hmasa ber leh he leia kan dam chhung leh kan thih hnu thlenga pawimawh ber, mihring, mipui rilru hi siamṭhat phawt an tum a. Mipui rilru a hrisel ṭhat phawt chuan hmasawnna dik tak leh tlo, ṭha leh tluantling chu a lo thleng zel mai dawn a ni. Kan rilru put hmang te, kan awm dan hrim hrim te, kan hnathawh dan te, sawrkar hna leh sawrkar hnathawk zawng zawngte hi a bul aṭanga siamṭhat phawt an tum a, an siamṭha mek bawk.
Mi ram leh mi state changkangte tih danin sawrkar hian sum, pawisa hum dan leh tihpun dan hrang hrangte a dap mek a nih hi. Chhiah thar an la ngamte leh chhiah hrang hrang, sawrkar source hrang hrang lo pung chho mekte hi kalphung ṭha leh hmasawnna beiseiawm tak chu a ni lo em ni?
Tun hma anga thawk mang lo leh thawk chhe tak te, a thlawna dawn te, ni khat tla emaw, kar khat tla tawk emaw zawn te, pawisa thianghlim lo zawn vak vakte kha in la kham loh avangin, theih tawp tawpin ZPM in sawichhe mai mai a nih hi. Mahni tluk lohte lo chu kan sawi kan sawichhe peih reng lo. Eng hunah pawh patling intifing hmel fu fuin ZPM sawichhiat ringawta in au in au hi zahpuiawm te pawh kan lo ti ṭhin che u asin.
Pawisa a vâng in ti maw? A vâng awzawng lo. Kan ram, kan sawrkar pawisa hi a pung tual tual tih hi in hre pha ve tho. Kan ram leh kan sawrkar pawisate hi a nih dan tur dik tak leh a hman dan tur dik takin a kal mek a nih hi. Sawrkar hna leh sawrkar hnathawkte pawh a nih dan turin an kalpui mek a ni. Chu chu nangni'n in lo thîk mai mai a nih hi.
Mipuiah pawisa a vang in ti maw? A teuh lo. Tu nge ZPM vanga chaw nghei? Tu nge ZPM vanga ration lakna nei lo? An lo awm a nih pawhin, chutiang chu eng hunah pawh thil awm thei ṭhin sa reng a ni. Tun hma angin corruption, smuggling, pawisa thianghlim lo lêng nuaih nuaih ṭhin kha a bo ta duak a. Mite’n dik tak leh fair takin, thlamuang takin pawisa an thawk chhuak tawh zawk a; dik tak leh fair takin, fim takin a hmanna tur dik takah pawisa hman an thiam tawh zawk vang a ni. Chu chu ZPM-in mi rilru a siam ṭhat mek vang a ni. Chu chu changkanna leh hmasawnna dik chu a ni ngai.
Tun hma anga eng emaw ti mai maia pawisa hmuh theih avanga ruih huai huaina tur te, duh duh lei pup pupna tur pawisa thianghlim lo a vân tak avanga pawisa a vâng ti mai mai in nih hi.
Hetia dawhsan leh dawhsan loh aṭang te, hmun tin remchang lai apianga ZPM in sawi sek hian in nihna leh in rilru a tilang mai mai a, ZPM intilian daih zawk. Mipui pawh hian kan hnê che u. ZPM hi vantirhkoh hlang sawrkar an ni lo. Tih sual leh tih dik lohte an neih hunah chuan kan vaiin kan ṭang tlang mai dawn alawm. Thil dang tihpuitlinpui che u chakawm deuhte hi lo sawi ve tawh ṭhin u la.
Tunah hi chuan ZPM hian a pawimawh hmasa ber leh tih tur dik tak hmasa ber, kan rilru, kan awm dan leh kan tih dan ṭhinte siamṭhat phawt an tum mek a nih hi. Chumi dawtah hmasawnna dik leh tlo, ṭha leh tluantling chu a lo kal zel mai dawn alawm. Chu chu kan vaiin kan chhawr mai dawn a ni.
Rilru hrisel tak puin, ṭha tê tê hian lo awm u la, ZPM siamṭhat saah hian in la sawrkar leh mai thei asin.
- K. Hmingthankaia