I ngaihtuah chiang teh ang u

Revival Crusade, Praise & Worship, Camping, Campaign, khawih thlûk, thlarau baptisma, retreat, Thlarau Thiang-hlim harhna, thlarau fa hrin, zawl thupuan leh hrilhlawkna etc. hmanga châwm Mizo Kristiante kawng zawh mek hi eng chiah nge a nih hriat ka châk ṭhin!

Kan rama harhna leh thlarau hnathawh lo thleng ṭhinte hi a lawmawm a, ngaihtuah zui tur erawh a awm ṭhin. Zoram Kohhran chanchinah harhna a lo thlen apiangin a kal pêng pâwl leh a kal fawr pawl an awm ziah emaw tih tur a ni. Chung mite chuan Lal Isuan duh taka a din kohhran leh a rawngbawltute an duhkhawplo deuh zel lehnghal. Mahse chutianga kohhran do a, kohhran sawiseltute chu an chanchin ṭhangtharten kan hre zui ngai lo. Kohhran erawh vawiin thlengin a la dingnghet reng. Tunhma leh tunhnai thlengin he Zoram zimte ah hian zâwl thupuan leh hun lo thleng tur hrilhlawkna ang chi hi kan hre tam ta malh malh hle. Vanneihthlak takin hetianga thil sawilawktute thil sawi hi a thleng dik ngai mang lo. Thleng dik ṭhin nise kan buai tawh ngawt ang.

Mizo Kristiante hian hlauh hi kan va ngah tak em! Khawchhak lungpui lum tur kan hlau a, lirnghing chhiatna leh leilung chhiatna zawl thupuan avangin hlauin kan mangang a, zawlnei Ezekiela hnena Pathianin “…inlârna dawha mai mai an hmu a, dâwtin ai an ensak a, LALPAN engmah a sawilo chung pawhin, LALPA Pathian chuan heti hian a ti an ti ṭhin a” (Eze. 22:28b) a tihte kha kan ni palh mai ang tih ka lo hlauthawng ve ṭhin. Kum sangbi thar (2000AD) kan chuan kai dawnte khan mangangin kan buai a, engemaw tak lo thleng tur niawm takin kan phili a, ‘computer in kum 2000 hnu lam a hmu thei tawh lo’ tih vel bâwmak thu mai mai kan tuipui a, khatih laia ATC Principal Rev. Dr. H. Vanlalauvan a sawi kha ka la hre reng ṭhin: “Kum 2000 January ni 1 ah hian khawchhak kâwlah ni a lo chhuak leh ang a, kan tihdan pangngaiin kan nitin hna kan thawk leh ang” a ti. Tunhnai deuhah sorkar laipui programme, India khua leh tuite chhinchhiahna Unique Identification (UID) a lo chhuak a, sakawlha ngâi tlat pâwl engemawzat kan han awm leh nghal ringawt a. Chumi avanga Kohhran hmu sakawlh ta mai, hlaua tlanchhuahsan engemawzat kan han awmte kha a pawi teh e. Sakawlh laka kan himna ber tur Kohhran kan hlauh tlat chuan a buaithlak ngawt ta ve ang! Zorama thimna lo thleng tur hlauvin
ṭhenkhat an awmna ngaiah awm ngam lo va pêm tawk kan awm bawka!

Bible-in min hrilh chu ‘Hlau suh’ tih a ni. Hlau tura chhandam kan ni lo va, kan Pulpit-te hi insawiṭhaihna tur ni lovin Pathian mite kan inthlamuanna thu tlangaupuina tur a ni zawk. Lal Isua lokal leh tur thute hi ringtute tan chuan thu lawmawm, nghakhlel taka kan thlir tur a nih laiin insawiṭhaih phêt kan tum a, Bible in min zirtir dan chuan, ‘Heng thute hian lo inthlamuan tawn ṭhin rawh u’ (cf.I Thes.4:18) tih a ni. Pathian thu hi kan awih duhlo em ni ang?

Kan ramah hian zawlnei der kan tam ta ngawt mai. Lalpa hnen aṭanga thuchah dawng inti, mite sawiṭhaih leh tihmangan bâk eng thu mah sawichhuak thiam lo. Kohhran tai ran leh rawngbawltute hmu sakhi tlat, kohhran han beih leh khen deuh chu mi pangngai nihna leh mi chunga leng nia inhriatna nei tlat, thlarau lam chaw zawn nana Kohhran hmang duh lo va, pawnlama chaw zawng ṭhin hi kan kat ta nuk mai. Heng mite lakah hian i fimkhur ang u. Kohhran Pathian biak inkhawm aia Vanapa Hall leh khawi lai lai emawa inhnangfakna zawng ruai
ṭhinte hian an duhthusam an hmu ngai lo. Heng mite hian rei an daih ngai lo va, an kalkawng a zuih talh talh ṭhin.

Kan rama harhna a thlen laia Biak In leh Maichama thlarau fa hring, sakei hahuma hum tih leh thlarau ze nawi maksak tak tak kan hriatte kha PA
aṭanga chhuak thlarau dik a ni ang em? Pathian tana kan hmun serh thianghlim ber Maicham leh Pulpit tibawlhhlawh zawnga thlarau chan hi chunglam
aṭanga chhuak thlarau dik a ni ang em? Presbyterian Kohhran hian kan Kohhran biak In enkawl dan kaihhruaina fel tak kan nei a. Biak In chhung kan rem dan te pawh hi hmanlaia Judate Pathian Biakna Temple te nen pawh khaikhin theih tak a ni awm e. Maicham leh Pulpit te hi kan hmun thianghlim ber, Thuthlung Hlui huna ‘Hmun thianghimte hmun thianghlim’ an tih ṭhin; Puithiam nazawng pawh an luh theih lohna, Puithiam Lalber pawh kumkhatah vawikhat chauh a luh theihna ang dinhmun kha a ni. Kan Pulpita chuangkai turte pawh kohhran committee kaltlanga serh hran thlap an ni bawk. Chuvangin, kan pulpit te hi thlaraumi inti nazawng chuan kaina tur a ni lo. Tunhnaiah rawngbawltu pakhat rawngbawlnaah mihlim pahnih pulpitah an chuang kai tihte social media lamah hmuh tur a awm.

Hetiang kan hmun serh tibawrhbâng zawnga thlarau chan hi chunglam
aṭanga chhuak thlarau dik a ni ang em? Hetianga thlarau ze nawi leh maksak a lo thlen chang hian rawngbawltu (Pastor leh Upate) kan huaisen ngam a ngai fo
ṭhin. Mihlimte kaihhruai ang anga awm tum kohhran hruaitu, beramte kalna tur kawhhmuh ngam lo va, beramte hnunga zui ṭhin rawngbawltu kan tam viau chuan kan mite kawng dikah kan hruai thei lovang a, Kohhran hi a mumal lo telh telh palh ang tih a hlauhawm. Israel ramah chuan Berampu chu beramte hmaah a kal a, a beramten an zui ṭhin. Chu chu Lal Isua rawngbawl dan pawh a ni, Paula pawhin a rawn lakchhawn (copy) ve chiah kha, ‘Mi zirtute ni rawh u, keipawh Krista zirtu ka ni ang bawk hian’ (I Kor.11:1) ti ngam khawpa mipui hruai ngam rawngbawltu kan tam zawh poh leh hetiang ze nawi leh danglam avanga kan mite buaina hi a tlem tial tialin a rinawm.

Mizote hian maksak leh dangdai kan lawm a, chutiang kaltlanga Pathian inpuanna nghâk tlat pâwl kan awm ṭhin. Pathian pawh hi chutiang kaltlanga che tur chuan kan beisei deuh ṭhin. Mihringte chhandam tura Lal Isua khawvela a lokal duh mai hi a mak ber a, hei aia mak a awm tawh chuang lo. Keimahni lam zawk hian Pathian chêt dan turah hian chân dan leh beisei rûk dan kan nei tlat a, chu chu Pathian ngaihtuahna nen a lo inmil vek lem si lo, Isaia 55:8 “Ka ngaihtuahte hi i ngaihtuahte a ni si lo va, i awm dan te chu ka awm dan a ni hek lo, LALPAN a ti” a tih kha. Lal Isua khan a rawngbawlna kha thilmak leh thiltihmak hmanga hlenchhuah duh ni selang Diabola’n Biak In chhip zum aṭanga zuangthla tura a thlêm khan a zuangthla daih ang. Na miah lova lei a thlen chuan mi tam takin mak tiin an zui sup sup ang a, ṭhuihruai pawh a ngah ngawt ang. Mahse, thilmak ringawt hmanga mite thinlung hneh tum kha Isua rawngbawl dan a ni lo.

Thuthlung Hlui hunah a zawlneite kaltlangin Pathianin a mite hnenah thu a sawi ṭhin a. Thuthlung Tharah Lal Isua a lo lang a, a din Kohhran kaltlangin Pathian a inpuang ta thung a. Tunlaia zâwl thupuan leh hrilhlawk tam berte hi kohhran pawnlam leh mimal aṭanga kan dawn a ni deuh ber a. Ngaihtuahnaa awm ve mai mai chu zawlnei Amosa 3:7 “Dik takin LALPA Pathian chuan a rawngbawltu, a zawlneite hnenah a thuruk hrilh lovin engmah a ti lo vang” tih hi. Pathian hnen aṭanga hriattirna danglam bik dawnga inngai a, hrilhlawkna thu kan dawnna tam berte hi Kohhrana rawngbawltute ai mahin pawnlam mite an ni zawk em? Pathian hian a thurûk chu a rawngbawltu- Kohhran, Pastor leh Upate kaltlang lo hian a ti duh ang em tih hi zawhna awm ve chu a ni.

Beiseina in Zoramthar kan thlir a, thim thuahhnih leh sakawlh tih vel hmangin kan invaukhan a, mak ta ber zawk chu heti taka Pathian thu buaipui a, sawi tam a, harhna leh thlarau thianghlim hnathawh pawh chang nasa, thlarau thianghlim fa thlenga hring thei khawpa chang sâng site nuna dikna leh rinawmna hmuh tur awm si lo hi a manganthlak hle. Harhna kan chan avangin kan bazaar bûklung a dik phah chuang lo va, kan tehna chu a pangngai reng tho a, kan nitin office bawlhlawh dan a pangngai reng tho a, ṭhenawmte nêk leh rêl kan sim phah chuang lo va, eiruk leh diklo taka tih a tlem phah chuangin a lang lo va, Biak In chhunga kan thlarau mina in Biak in pawna kan nitin nun a thleng phak lo hi thim thuahhnih tih vel ai chuan a veiawm zawk lo maw? Pathian thu kan buaipui dan leh thlarau kan chan dan tam berte hi Bible zirtirna dik a ni em tih lam ai chuan kan rilrua a lo landan leh a thawh dan lam hi kan tuipui zawk a ang viau.

Kan rama ringtu hmasate kha chu ‘Pathian thuawih’ tiin an sawi ṭhin. A nunah hmuh theihin an danglam a, an dik a, an rinawm nge nge bawk. Chutiang chu kan ni leh si lo! Tuna kan nundan pangngai ang reng hi chuan Zoramthar hi lo thleng tehreng pawh ni sela eng ruai kan ang chuang lovang! Kan kalkawng hi i chhût chiang deuh teh ang u.

Biak in pawna kan nitin nun a thleng phak lo hi thim thuahhnih tih vel ai chuan a veiawm zawk lo maw? Pathian thu kan buaipui dan leh thlarau kan chan dan tam berte hi Bible zirtirna dik a ni em tih lam ai chuan kan rilrua a lo landan leh a thawh dan lam hi kan tuipui zawk a ang viau

- Rev. P.C. Nghâklianmawia