KA VEI ZAWNG

Hman ni deuh mai khan, ka awm ni takin Aizawl pa a lo leng a. Kan intawn vawikhatna a ni a, a insawi danah, ani erawh chuan mi lo hria niin a insawi a, kei ve hi Sairang pa/tlangval mi tlawmngaite tha ringa ek chhe lara lar ta chu khawi lo han vah chhuah ve chang pawh hian hmel leh dinhmun phu lo hian zahthlak zawk khawpin betu leh chawimawitu ka hmu ve nek a. Ngaihtuahna a kal sual chang phei chuan, siamtu Pathian hian heti tur si, tun aia tlem tala mi lo duan ṭhat ve awmte ka ti deuh fo ṭhin zu nia!

Ka in leng pa chu ka lo hmuh ve danah chuan Mizo pa fel ve tak, ram leh hnam khawtlang inrelbawlna kawngah thil ṭha duh ve a nih ka ring nghal mai a. Tihian a sawi a, ‘Pi Teresa, i in ka rawn zawng a, i hnenah ka sawi duh chu, engatinge Sairang khua hian Tlawng lui-ah picnic/ insuk in lo khap tlat loh? Aizawl ṭhalai ho-in an rawn tibuai zing lutuk che u’ a rawn ti chel chul a, kei chuan eng danga chhang lo chuan, “A! Tlawng hi hnaih hle mah ila kan Tlawng lui bik a ni si lova, Pathianin mihring zawng zawngte tan a siam a nih avangin a khap ngawt theih bik loh a ni” ka ti a, chutah, “A nih leh picnic turte leh inbual turte hi khawtlang hruaitute hnenah in-report turin in ti lo em ni?” a ti leh a, heti reng renga Aizawlho in an buaipui mai hi chu khauh deuh hlekin dan lo siam ula a ṭha ang” a ti leh a. Kei chuan, “Kum kal ta daih aṭang tawh khan in-report tur kan ti a, rawn in report thei reng mah se lui an zu thleng a, a lo lum si a, report kha an hre chang tawh ṭhin lo alawm” ka ti leh a. Keini ang hmeichhe lungmawl tan chuan chhanna tur dang ka hre lo. Chuan kan ti ti dun ta zel a, Sairang khawtlang YMA min faknate a sawi nual bawk a; fakawm hran lem lo mah ila.

Hei khua a ṭhal chho ang a, tun ka
ṭawng huat thuah lo la lo hram ula, Aizawl khawpui lam aṭang bawkin a huho-a intihhlim, Picnic a hun leh ṭan dawn a, tun aṭanga kan lo inzir chian leh zual a ṭul dawn a ni. Chuti lo chuan, intihlim tur kha a ni lo lamah ṭap chungin kan inthawn kir leh lo ang tih sawi theih a ni lo, hlauhawm ther ther tak a ni. Hei kuminah pawh hian mipui rin phak bak a nih ka ring ngawt a, hmun kilkhawr deuh thlengin tui tla thawm TV/chanchinbu-ah kan hmu zing hle mai, an lainatawm takzet a ni.

A tlangpuiin hetiang vanduaina tawk hi picnic/ intihlim tur, ṭhianho leh chhungkua an ni deuh ber, vanduai bik takte chu an awm ve chauh a ni. Tin, thil pakhat, tunlai fur ruah tui tam laia sangha man tuma len lo dente hi a tih chi loh hle, mi ṭhahnemngaiten lui dung an humhalh laia len lo den chhen pawh dan kalh tlat ni awm tak a ni. Hemi kawngah hian Aizawl khawpui nu leh paten ngaihtuahna sen a ngai ka ti ve tlat.

Engpawh chu ni se, Sairang khua hi min fak chiam chiam mai a, a bik takin nikum lam aṭang phei kha chuan chhiat tawhna a tam avangin Sihhmui lam an hah fal deuh a, amaherawhchu, khaw khat na na na chu, theihtawpa inṭawiawm kan ni. Anni hi airport kawng a nih bakah Aizawl mi hausaho huan ram lei khawmna a nih vang a ni ang, huanah Picnic-na tur hmun nuam tak tak a tam a, chungah te pawh chuan naupangte chetsualna a thleng fo reng a ni. TV-a lang lem lo hi a tam zawk a ni mai thei. Sihhmui hi in za vel awrh chauh an ni ang a, Sairang lamin kan hriatpui lutuk lem loh pawh harsatna chi hrang hrangin a tihbuai zin khua a ni ngei ang. Tui tla, zan riak ni lem lo, an ruang hmuh nghal mai, kuang siam ngai an mikhual ve fo mai. Pathianni-ah ngat phei chuan, Aizawl tlangval bike intlansiak, inthlahrung lo tih hriat ngawih ngawiha an han khalhte phei chu nu leh pa, naupang nei lai mekte tan phei chuan, lungmuanga ṭhut veng vengna chi a ni lo.

Chutah hlauhthawn ang ngei ngein Kohhran lama inhmang ve duh te, Pathianni hun awl chuha induh thawh nak a laiin, Committee lai ngeite hian, ‘Bike-in chu mite fa chu a su’ tih te a lo ri a, Aizawl lamah an han chhohpui fo ṭhin. Sihhmui hi YMA lamah pawh Branch te ber an ni a. Mahse, an ṭangrual a, keini Sairang leh Dinthar, a lian zawkte hian kan tluk lo lam a ni fo. Ni tin ei chawp zawnga inhlawhte ni mah se, tlawmngaihna kawngah an ṭuan a rang thei hle a ni. Tui tla buaipui thu hlaah te, a hmun leh boruakin a nek chep ve bawk si. Hman ni lawka thil thleng, vai sipai palian pui pui hnaih chilhtu an ni bawk nen, ṭanpui pawh an ngai hle a ni.

Engpawh ni se, Sairang khua hi tlawm-ngaihna kawngah kan fal lo hle a, kan awmna-in a zir avangin mi a rawn tlakchilh ṭhinnaah zawk loh theih lohin kan lo ṭang ve mai zawk a ni. Hmun hrang hrangah chhiatna a thleng fo a, chungah te chuan Sairang aia che rang, a boruak a zirin Mizo pa dik tak an tam mai - hengte hi vanduaina a nih piah lamah Zofate inlungrualna Zonunmawi lan chhuahna a chang fo ṭhin, a va mawi em! YMA vul zel rawh se.

Ka sawi duh pakhat chu, tui tlak chungchangah lo inven ve deuh a ni. Kum 1965 khan kan tlangval fel tak hi tuiah a chesual a, Sihfa leh Saichal inkar, Tuivawl lamah vanneihthlak takin hnathawk an lo awm a, rang takin a ruang chu chhar a ni. Tun hnua tui tla ni hnih, ni thum kan han zawng a, khawi laiah nge a tan ang ti reng renga kan inrinsiak fo maite hi a manganthlak a ni. Ka ngaihtuah chianin kan lo va vannei bik em ka ti leh fo ṭhin. Pathian hian a hmangaih mihringte tan hunbi a siam a, kan mut hahchawlh ve hun atan khum nuam tak kan nei ṭheuh mai. Hengte han ngaihtuah chian chuan tun hnua tui tla kan neihte zan hnih zan thum, li mawngah, an awmna hriat theih loh kan han buaipui fo mai hi chu nu leh pa, thisen zawmpuite tan chuan a aia na leh zual tur a vang hle ang.

Khua a lo ṭhal chho dawn a, a bik takin Aizawl lama kan ṭhenrual ṭha chhungte nu leh pa te, inzir chiang lehzual turin kei ve tehlul hian ka han ziak a ni. Veng tinah LC/ YMA/ Kohhran thlengin nasa leh zualin ṭhalaite i fuih ang u. Awareness neih ṭhat leh zual a ṭul hle ang. Chhungkua emaw, ṭhian ho emaw, intihhlim tum lutuk hi hlim lo baksaka haw leh ṭhin a ngaih tawh lohna turin Aizawl lam nu leh pate u, ṭan la teh u.

Keini Sairang lamah chuan, fel vang ni lovin kan hmaa thawh tur awm chu kan lo thawk mai, infak vak a ngai lo. Amaherawhchu, Sairang khua tan hian a lo ven hna thawh sen a harsa deuh a ni.

- Teresa Rothangpuii

Sairang, Dawr veng