Mizo Kristiante mize Ṭhenkhat (Nia ka hriat)

Tunlai hian Mizoram hmun ṭhenkhatah thim thuah hnih lo tleng tur tih te, Zoram thar tih te hi mi ṭhenkhatin an sawi lar viau mai a, khawpui kohhran pangngai tak anga lang zingah pawh hetiang thu tlangaupuitute lo ruai duh mai tawk te kan awm leh ṭhin. Kum za chuang zet Kristian kan nih tawh hnuah pawh Kohhran thurin hriat fiah kawngah te, zirtirna him leh him lo hriat fiah kawngah te hian kan puitling mawh em em mai a, heng aṭanga ka rilrua lo lang, Mizo kristiante mizia ṭhenkhat nia ka hriat ka han tarlang teh ang.

Thil mak lawm hnam kan ni: Mizote hian thil mak leh dangdai hi kan va lawm
ṭhin em. Mak leh dangdai deuha thusawi te hi kan lawm em em zel a, Bible-a Pathian inpuanna leh a thuchah ken duhtawk loa a direct-a Pathianin a biak ṭhin nia insawite pawh kan lawm em em zel mai. Pathian thu zeding pangngai hian kan beng a fah ta meuh lo. Mak leh dangdai deuh hriat chakin kan beng a za ta emaw tih mai awl tak a ni. Rinna huang chhungah chuan mihring suala tlu tawh chhan chhuak tura Pathuan fapa, lei leh van siamtu a siam mihringa a lo chang mai hi a mak ber a, ‘Kross thlawk’, ‘vantirhkoh inlar’ tih ai pawhin a mak em em zawk a, tui pui tham chatuan thu mak a ni.

Tihdam rawngbawlna kan ngaisang hle: Tih dam rawngbawlna keng nia kan hriat chu kan bawh ruak ruak zel. Kan taksa damna a nih dawn phawt chuan a dik a dawk kan thlu hman ta meuh lo. Damna kan thlakhlelh tluk zet hian kan hriselna tichhe thei zuk leh hmuam, ruihhlo leh ei leh in hrisel lo lakah te hian insum thei ta zawk i la kan va ṭhat pui dawn em.

Hlauh ngah Kristian kan ni: Mi tam tak hian hlau hi kan ngah lutuk. Sakawlh kan hlau a, chhiarpui kan hlau a, WCC kan hlau a, thim thuah hnih te kan hlau. Sudden Muanga’n “Nu ho chu hlauh an neih loh chuan an awm thiam lo, ho khawm an har” a tih te pawh kan ang rum rum a lawm maw le. Tam tak hi chuan hlau tur hi kan zawng a, a insawiṭhaih zawng leh inrikrap zawnga Pathian thu kalpui te hi kan nuam tih zawng tak a ni.

Thliarkar rilru kan pu: Mi tam takin Kristianna kan kalpui dan hi a zim (regional) lutuk a, rinna thuah pawh thliarkar rilru hi kan bansan hlei thei lo a ni. Mi ṭhenkhat chuan Mizote hi Pathan hnam thlan, hun hnuhnunga Israel-te kai harh tura Pathian bel ruat, chumi avanga Pathian pawh kan chungah thik thu chhe bik ang tein kan in zirtir ṭhin - heng thute hi thu va uk, belhchian dawl lo a ni. Israel-te kai harh tura Mizote Pathian bel ruat kan nihna hi Bible-ah hmuh tur a awm lo.

Thim thuah hnih, Zoram khawvar chungchang tuipui lo/ var pawh lo leh awih lote chu Pathianin lei sipai hmang emaw khuarel chhiatna hmanga rawn tihlum a, a damchhuak te chuan Zoram thar luah tur ang tein an in zirtir bawk. Kan sual anga hremna hmachawn nghal zel tur ni i la, hnam dang zingah keini aia sual herh tak tak, Kristian-a inchhal tho si hi an tam lutuk. Pathian hian duhsak bik leh huat bik a nei lo e kan ti a nih si chuan chungho kal kan chuan min rawn hrem chat chat bik dawn em ni? Pathian hian sual chu a ngai zam hauh lo a, sim duh lote chu a hrem zel bawk. Nakinah Lal Isua ngei hi Mizote chauh rorel sak tur ni lovin, khawvel mi zawng zawng rorel sak turin a lo kal leh dawn a, chumi hunah chuan misualte chu chatuan hremnaah an lut ang a, mi felte chu chatuan nunnaah an lut thung ang. An tan chatuan khua a var tawh ang; thim thuah hnih, Zoram thar tih lam a ni lo ve.

Kohhran hruaitu huaisen a vâng ta: Mipui hi chu kan ho ang reng khawp a, zirtirna dangdai deuh leh maksak deuh te hi kan bawh huk mai zel a, chutiang laka min hum tur leh kawng dik min kawhhmuh tur chuan Kohhran hruaitu, Pastor leh upate kan mamawh ṭhin. Zirtirna him chiah lo nia kan hriat pawh mipui lawm loh hlauh vanga kan dodal ngam lo a nih chuan hruaitu ni tlak kan ni lo e; mipuite zui turin hma kan hruai ngam lo a, an hnungah kan zui zawk tihna a ni. Hetiang kawngah hian Kohhran hruaitu hmasate kha an fakawm hle a, zirtirna dik lo leh him lo lakah Kohhran an hum him a, huaisen a ṭul hunah an huaisen ngam bawk ṭhin.

Ṭum khat chu kan mi hmasa Pastor Bankuaia khan a bial chhunga mihlimho khawsa zia kha dikin a hre lo a, a zilhhau ṭhin a. Mihlimho zingah chuan kal fir fiak, mahni intihlum an lo awm ta hial a. Pastor Bankuaia’n bial a va fan leh chuan, “Khaw maw, in zawn hi Mauruangi a ni lo ve, Bingtaii a ni e ka tih pawhin in awih duh lo a, in la thi zeuh zeuh ang” a va tih khum hmiah mai.

Pastor Saiaithanga pawhin hlim sangho thu ken chu, ‘Thlum ser ser, ei dawna ei theih si loh’ a ti mai a ni. Pastor mizia tur a sawi te hi a ropui ngawt mai, “Pastor chu inti hotu thiam tak, inti lal si lo, huaisen tak, duh tui tak, thutaka ding ngam, thinrim duh hauh si lo, mi hlim leh hlim lo inang renga enkawl thiam, hmai hnih nei lo, bial te hruaina tur chiang taka hria, Bible zirtirna tlangpui anga Kohhran hruai mi a ni tur a ni” a lo ti a. Mi hetiang mi, Kohhran hruaina kawnga principle nghet nei, thu tak ṭan ngam hi an vâng ta ṭalh mai. Hetiang a nih chuan Kohhran hi kan pherh tial tial ang a, kan la tla darh nuaih mai ang tih pawh hlauhawm tak a ni ta.

- K Lalrinchhana