Written by
- Dr J.T.Vanlalngheta Advocate
Writer's Lexis & Law

JUNE 30: Remna Ni thlen nana zirlaite hmalakna

Thupuia ka'n hman ang chi hi chanchinbuah ka lo ziak zauh zauh tawh a, tlem ha'n sawi belh leh ila.

Kum 1985 a lo inher chuak a, remna leh muanna a thlen thuai theih nan na taka sawrkar laipui nawr a ngai tih zirlaite chuan an hria a. Tichuan, May ni 7, 1985-ah khatih laia zirlai pawl awm ang ang (legal)-te–All Mizo College Students, SCAP, Mizo Students Federation, etc chu Aizawl College-ah an inhmu khawm a:

1. Kan unau ramhnuai mi (MNF underground)-te koh chhuah nan

2. Remna a thlen thuai theih nana chak taka Central Sawrkar nawr nan.

Pawl hming hrang hrang rawt chhin zingah Students' Joint Action Committee (SJAC) chu pawm a ni ta a. MZP kha a awm a rem loh avangin a mimal ang zawngin ka thai lang lo mai a ni.

He pawl hian remna leh muanna a thlen theih nan nasa taka beiin school hrang hrang leh college hrang hranga zirlaite sawm chhuakin, Sipai Lammual leh Treasury Square-ah te chaw ngheiin Govt of India chu an nawr ta tak tak a, a ropui hle. Chumi hunah chaw nghei tur, chumi ni-ah bandh neih tur, etc tihte kha kan thupui hlapui a ni.

Kei chu thil dangah ṭangkaina nei ve lo mah ila, zirlaite chaw ngheipui leh a ṭul anga kan hotute kaihza ven chu ka tih theih ve chhun a ni. SJAC thu leh hla chhuak ang angte English-a letlinga thirhrui hmanga Ministry of Home Affairs, etc-a thawntu Tv . H. Lalengmawia, BA (Hons) zirlai ka ṭawiawm ṭhin chu ka hna deuh ber a ni mai thei. Kan SJAC Joint Secretary Mawia hian Sap ṭawng a thiam a, a nihna tur dik taka awlsam taka Sap ṭawng thumal rema han phuah thei mai zel a ni kha SJAC khan kan ṭangkaipui hle.

SJAC hmalakna avang khan mi tam takin jail an tân phah a, mahse, remna a thlen phah avangin hrehawm tuarna anga lang tur pawh kha malsawmnaah a lo chang ta a ni. Kan hruaitu zinga mi C. Lalenga phei chu mi dangte’n donation an khawnah voucher-ah a hming tumtua an lo hman avangin ni 13 zet chu jail chhungah hun a hmang a, chhuahtir tura beih pawh kha hautak tak chu a ni.

SJAC-ah hian zirlai dik tak ni lote nen kan inpawlhsawp avangin ṭhenkhat chuan he Zirlai Pawl chanchin hi sawi nuam an ti vak lo a ni mai thei. Ni danga ka ziahah khan hruaitu ka hriat ang angte zirlai ni lo chunga telte nen ka rawn thai lang vek a, tun ṭumah chuan ka rawn ziak lang ta rih lo va, min lo hre thiam hram se. SJAC hmanga an rawngbawlnate kha hlu tak a ni.

Tun ṭumah hian chawimawi phu leh Zo fate hriat reng phu SJAC hruaitu te, a dintute leh a hnu deuhva zawmte hming ka hriat ang ang, zirlai ni ngei chunga a meizang hlaptua ṭangte ka'n ziak lang ve hrim hrim ang e.

1. R.F.Muana (L)

2. Lalrinliana Sailo

3. H. Lalengmawia

4. C. Lalringliana

5. J.K. Dawngzuala

6. C. Vanlallawma

7. C. Lalenga

8. L.N. Chhangte

9. Vanlalhmuaka Sailo

10. H. Lalthlangliana

11. K. Hrangzuala

12. Thangchemsanga

13. Lalsanga Sailo (L)

14. J.T.Vanlalngheta

Khang hun laia remna ngen nana zirlai chaw ngheite kha in hlu tak zet a, in chaw nghei kha lawmnaah a lo chang a ni. In thil tih kha a thlawn lo va, ṭhangthar lo awm zelte’n an hre reng ang.

'Remna Ni' lawm apianga hruaitute hming sawi lan a ni ngai lo hi thil mak tak zawng a ni, thup atana ṭha zawk a awm vang em ni ang? Rilruah zawhna a awm. Kan hruaitute hming hi sawi lan ni lo mah se, SJAC's legal personality ropui tak (dik tak chuan remna thlen nana immediate cause-a thawk rim ber), he movement Mizorama tialhtu hming ringawt pawh thusawitu CM hluite’n Remna Ni lawma an sawi lang ngai lo hi he pawl hruaitute leh member-te tan chuan a mak angreng hle. Pu Lalduhoma chauh lo chuan an sawi lang ngai miah lo hi chu rilru a na dawn mai.

Eng pawh ni se, ringtute kan ni vek a, remna kan neih pawh kum 38 vel lai a lo ni ta a. Remna hnuaiah inrema inngeih dial dialin, Lal Isua chanchin ṭha âtchilha hril zel hi kan zaa tih tur leh hna pui awm chhun chu a ni ta. Rambuai laiin zalen taka chanchin ṭha hril a theih si lo.

SJAC hnathawh hi kan hriat dan inang lo a awm nual thei a, a hun lai hre pha chin leh kha movement-a tel ngeite khan rawn ziak ve zel u la, Mizo chanchin hlu tak zinga mi a ni ngei ang.

- Dr J.T.Vanlalngheta

Advocate, Writer's Lexis & Law