Written by
Dr. C. Lalrampana
KAN RAM VEI A HUN ZAWK
US Election ringawt atchilh hi zawng kan ram tan tangkaina a awm lo. A chhan chu US hian kan buaipui ve ngai miah lovin President fel tak tak 45 zet an thlang tawh. Kan buaipui chiam hian tangkaina pakhat mah a nei lo. Kan tel lovin President an thlang thei lutuk tlat. Trump-a emaw Biden-a emaw sawi chhiat emaw, fak chiamin emaw awmzia a nei lo. US Constitution thlengin anmahni aiin kan lepse hnehin kan hre bel zawk ta nite pawhin a lang. Communist Sorkar ni mah se USA ai chuan kan hnaih zawk bawka China kan chhawr zawk daih. Kan Mizo tam tak ten sumdawnna bungraw lak nan ber an hmang tangkai a, an thil siam tel lovin kan khawsa thei lo. USA erawh khawvel lehlam daiha awm a ni a, tai pawng pawnga lo buaipui chiam hian sawngsawhlawtna chhete mah a nei lo. Kristian ve ve an ni chungin Bidena chu milembia ang deuh thawa chhuahin Trump chu van angel ang thawthangin kan chhuah dawn dawn leh nghal vei nen; Nl. Mimi Lalhmachhuanin a hmuh dan a puan lawk kha a dik a ni mahna! Biden tling anga a lan tak tlatna hi? Engpawhnise, US lam vei chiam ai chuan kan zoram tlu sãwp tawh lutuk hi tung dinga dinthar leh turin Trump-a fans leh Biden-a fans mi fing pui pui thluak tha tak takte hian beng sikin ngaihtuahna i seng tak tak tawh zawk teh ang u. Kum 2023 General Election a hla tawh lo. Sorkar chelhtu apiang deusawh tak takin kan sawisel a, an hnathawh that fak an phunaah pawh kan fak duh chuang lova an tihtur reng alawm kan ti. An tih dik loh chiang tak kan hmuh lahin siamtha turin hma la zui ngam kan awm tak tak chuang lo. Hausa dulkiar leh neinung apiang kan vulh lian a; kan phun kan phuna lungngawi tak tak chuang si lovin, kan phun lungawi chawp leh ringawt thin. Tih tak takna nena ram siam that tuma bei hmuh tur kan awm ta lo. Eiru case nei chiang taka man chhuah pawh awm se Justice a awm loh avangin an zalen leh vata mipuiin kan khawngaih zuia kan theihnghilh zuileh mai a, ram hruaituah kan thlang leh a; kohhran leh N GO-ahte dinhmun tha thaah kan dah leh mai zel bawk thin. Sual kan hre rei lo, a tisualtu aiin kan theihnghilh hma zawk. Hei hian sual kan huat tak tak lohzia a tilang chiang hle. Dominion voting machine phei chu hmang ve ta ila Bidena pawlte aiin nuam kan ti zawk ngei ang.
Kan ram chhiat tawh zia hi aw! MLA pakhat bial fang ka zuinaa thil pakhat min hrilh, ka theihnghilh theih loh chu hei hi a ni. "Tihian MLA fund atangin ka bial chhung hmun hrang hranga an mamawhte rualkhai thei ang berin han sem thin mah ila, kan hawng a, in lamah leh Pisa lamah block hruaitute lokalin an duhdan têin an siam dang lama an chawk buai leh vek zel a, a ngaihna a awm thlawt lo, a tawpah hming chhiat ka phur leh mai thin" a ti. Politician-te dik loh leh ei ruk chung chang kan sawi kur ngiainguai a, mahse a tihsualtirtu dik tak zawk chu mipui kan ni zawk niin a lang.
Mihlim pitar pakhat lam reng mai, hallelui leh amen uar êm êm mai chuan mi huana balhla a tuk ru a. An thenawmte'n "ka pi ngatinge i tuksak ngawt a, i dil em ni?" tiin an zawt a. Ani chuan zak miah lovin-"Halleluiah amen, Lalpa'n a hmu leh ta...engkim hi Lalpa ta vek alawm " tiin a tuk lui mial mial mai nia! Chuvangin, kristian zaa 93% awmna ram kan Zoram chhiat tawhzia hi ngaihtuah tak tak a va hun tawh tehlul em! Kei zawng Bidena emaw Trumpa emaw ka buaipui ve peih lo. Ka buaipui loh pawhin Lalpa'n a chingfel vek mai ang. Kan ram ngei mai hi vei a hun zawk a chhan chu:
1 India ram puma HIV/AID vei tam ber kan ni ringawt mai te,
2. Cancer vei tam ber state kan ni ringawt mai te,
3. Ruihlo hlauhawm leh rãlthuam hlauhawm tawlh ruk man tur tam lutuk reng mai te,
4. Sorkar hnathawk department hrang hrangah ai kal laa mahni hna commission ching tam êm ēm reng mai te,
5. RTE dan kalha zirtirtu hnadang thawhrir daih tam lutuk reng mai te,
6. Pisa hnathawk kal tlai haw hma leh si mahni seat luahlum peih lo tam êm êm reng mai te,
7. Ministry hmasate hmachhawp inchhunzawm sak duh lova ro hran rela kawng dang dap chhuak reng mai te;
8. Political Party office lama tihtur nei lem si lo, hlaw hlãm uma nitin fuan khawm hut hut reng mai te;
9. Non-Mizo state pawn atanga mikhual lokalte laka donation khawn tawp thei lo te,
10 LPG leh tuialthei, khawnvartui, ration buhfai buk tling lo tam lutuk reng mai te,
11. Mi nu mi pa, inngaizawng, uire, nula dik tak mi pa kawp ngãwng ngãwng tam lutuk reng mai te;
12. Khawpui service-a chhiar hleih theih si loh, in leh in chhung bungrua mu chunga tuak ching awm reng mai te,
13. Mahni kohhran leh tlakna mual têtêa kohhran sum lo khawih chingpen duh bo hlei thei lo te,
14. Balu, brick, rawra etc. a tling lova comnission tam lutuk reng mai te,
15. Sumdawng dawr bungrua company atanga a set-in a ken tel tur la hranga a hrana to tak taka customer-te hnena a man chhiara hralh ching tam lutuk reng mai te,
16. Mizo mistiri aia vai mistiri pãk huam huama ILP siamsaka ngaihsak zui leh duh si lo tam lutuk reng mai te,
17. Kãr kawnga lirthei chesual leh chhiatna tawh avanga ding lirthei part lo thlawn ruksak tam lutuk reng mai te,
18. Sorkar bungrua suasama hralh rūk tam lutuk reng mai te,
19. Zu khap burna state ni chung si a zu man tur, Drugs hlauhawm man tur tam lutuk reng mai leh damdawi hmansual vanga thi tam lutuk reng mai te,
20. Kohhran rawngbawl chunga sual khawih hreh chuang lo tam lutuk reng mai te,
21. Mipui bum nana sum sem policy zuara sem leh tak tak si lova mipui bum ching politician awm reng mai te,
22. Mahni thar chhuah chawhmeh, thlai, theirah ilo foreign atanga lakluh emaw tih mai tura englai pawha to uchuak lutuka hralh reng mai te,
23. Khawizu suak, Shillong aieng, giu pawlh dal tam lutuk reng mai te,
24. Buhfai bag siamrem khawih chingpen tam lutuk reng mai te,
25. Land & Revenue LSC pek thuah tam lutuk reng mai te,
26.Ram develop aia mahni pumpui develop ching tam lutuk reng mai te,
27. Pisa kalphung thlak danglam duh lova lengthy procedure hman zui reng mai te,
28. Sorkar apiangin hna thawk tha thei lo khawpa pressure group leh NGO a hlau dêp dêp reng mai te,
29. Party manifesto inphuah that siak ringawta a taka tihhlawhtlin awm thei lo reng mai te,
30 Inthlan leh thlira tlin leh loh hlauh vanga hna tha thawk ngam lo politician tam lutuk reng mai te,
31. Ramri humhalh policy-a hmanga a taka humhalh ngam leh si lo politician tam lutuk reng mai te,
32 intodelh policy sawi renga state dang atanga pur chãwk reng mai te,
33 inkalpawhna kawngpui tha sial sawi chãmchia Silchar kawng dan pin hlek apianga chhuanchhama kan awm reng mai te,
34. Contractor hlawk tum lutuk, a nih dan tura hnathawk hmuh tur awm ta reng reng lo mai te,
35 Executive leh judiciary hrang tawh chunga executive power avanga justice awm hlei hlei thei lo reng mai nia lang te;
36. Pawisa siamna khawla pawisa note tihpun avanga a ruka hausa nia lang tam lutuk reng mai te,
37 Sorkar phalloh Smuggling leh khehpuam hmanga a ruka hausa nia lang tam lutuk reng mai te;
38. Sorkar phal loh kawlphetha pawh ruk ching tam luttuk reng mai te;
39. Mizo hminga dãwr sumdãwnna farm neia vaiho neihzui tir tawp thei lo reng mai te;
,40. Sangha dil, chuktuah huan lo ram him ta rêng rêng lo, a rah seng tur a neutu aia intithu leh hlawkpui zawk tam lutuk reng mai te...
Huihah, sawi tur a va han tam tehlul êm! Heti chung hian US ram tlukchhiat hlauvin President kan lo duhtuipui êm êm a, mahni ram tlu chhe mek vei nachang hre dêr si lova khawvel lehlam vei daih hian awmzia a van nei lo tehlul em! Kei zawng Trumpa leh Bidena'n ka ngeng an chhun pha ve hauh lo mai. Kan ram siam thata dintharlehna hian englai pawhin ka rilru a luah khat tlat. A duh chuan mak tiin min dem mai rawh u.
Kan moral leh social reformation atanga tanin li thuk lai ber chhungkua atanga theihtawpa bul tanin kan beih tlan loh chuan reiloteah kan tlu chhe tak tak ang a, inpawngnêknain kan boral thuai dawn a ni.
Khawvel awm chhungin sual a bo thak thei lo, mahse, khitiang dinhmun êm êm khi zawng a ni êm êm tawh lo. Siam that theih chin chin tal siam a hun ta. Inthlan leh hunah old model ho bawk kan herlum leh ringawt mai dawn em ni? Political party mal dem chi a ni lo, kan zavaia mawh a ni. Thangthar, mithiam, ram vei, ram hmangaihtu dik takte lo zuang chhuak rawh u. Mipui paw'n mahni party ruih chilh bur lovin mitha i thlang chhuak ngam tawh ang u. US lam vei a tul lo, khawvel ram hausa ber an ni kan vei loh paw'n chhuanchhamin an awm lovang. Kan ram tereuhte a dung mel 200 a vãng mel 100 lek pawh kan siamtha duh tak tak lo a nih chuan mi ram lian zawk phei chu i siam tha lo hulhual ang. Political party-a zuan luh kher a ngai lo; a hun takah i hlutna kha suma hralh lovin i ram chhan chhuah nan hmang mai rawh.
US inthlanah Mainstream media-te hawi lam lamah mipui rilru a thle niin kan sawi, chuti a nih chuan Trump leh Biiden tantu Mizo pa fing pui pui thluak tha tak takte hian tun atang hian media hrang hrang hmangin kan ram siam that dan tur duang chhuakin Zoram ram mipui min rawn bêng harh ta che u. Engahnge in ngawih reng; mithiam rualte hawi lam lam hi asin mipuiin kan ngaih chan? Ramdang daih veia kan ram siamthat dan tur in vei duh leh si lo a nih chuan nangma mawh liau liau a ni ang.