Harh ru, aw hnam ropuite u

(Eirukna laka fihlim tura intiam hruaitu arsi eng mawi tak chu zui turin harh r'u aw hnam ropui leh huaisen Mizote u)

Mizoram sawrkar ZPM kaihhruai hian thuneihna an chan hlim khan sawrkar hnathawk aikal lak titawp turin hma an la nghal a. Sawrkar hnathawkte chu hun hmang dik turin an kaihruai chho ta zel bawk a, dan loa kuhva ro tawlh ruk titawp tumin hma an la nghal a nih kha. Tun hnaiah sawrkar hna a lakah leh police an laknaahte hian dik leh thianghlim takin an la niin a lang bawk. An sawrkar hlim, chinchang an la hriat chian hmaa sawrkar hnathawk dan lo anga an lo lakte pawh zirlai hruaitute’n an hrilh hriat hnu chuan an siam ṭha leh zel a nih hi. An intiam ang ngeiin kut hnathawktute thlai thar an lei ta ngei bawk a. Tun hmain heng ang sawrkar hi kan la hrawn ngai reng reng lo. Hei hi kalphung thar chu a ni lawm ni? A lawmawm hle mai. Mizo mipuite hian hun rei tawh tak mai min chenchilhtu eirukna leh hlemhletnate kalsanin, rinawmna leh dikna chawisang turin i harh ang u.

Mizote’n politics kan hmelhriat tirh aṭangin party induhsakna an rawn keng tel ve nghal kha, a pawi hle a ni. Sawrkarna siamtu party-te’n anmahni party chauh induhsakin, party dang tan an inkhârkhip tlat mai a. Hei vang hian kan ramah politic tui nûin, ṭhenawm khawveng leh chhungkhat laina inkar thlengin inhuatna, lungrual theih lohna a thlen a ni. Sawrkar hnate pawh sawrkarna fawng vuantu party mi leh sa nih loh chuan beisei ngam chi a ni lo a, mi rethei sawipuitu nei lote tan lah hmuh ve chu beisei bo a ni bawk si.

Sarkar laipuiin kan ram tana sum leh pai a rawn pek zawng zawng chu sawrkar hnathawkte tan emaw tih mai tur a ni a. Kan ramah sawrkar hnathawk an lal em em a, a duhin aikal lain hna dang daih pawh an thawhsan mai a. Kut hnathawka ei zawng leh ni tin inhlawhfaa ei zawngte tan khua a var mawlh lo a nih kha. Kan khawtlangah daikil kara mi retheiin vawk in sakna tur tak ngial pawh an harsat laiin, sawrkar hnathawk leh rorelna chelh mektu party hruitute an hausa thûr thûr mai zel a. He kan chenna Mizoram zel hi chu Kristian ram, Pathian nung biate chenna ram inti mah ila, Pu Vankhama'n "Kar a hla, lianchhung leh rairah kan nun," a lo tih mathlâwn loin, mi rethei leh mi hausate inkar hi a hla hle a nih hi.

Kan Bible-in, "Hmeithai leh fahrah emaw in tirethei tur a ni lo. Anmahni chu in tihretheih vaih a, min rawn auh phawt chuan, an mi auhna aw chu ka lo ngaithla ngei ang a, tichuan, ka thinur chu a ling phut mai ang a. Khandaihin ka rawn tihlum ang che u. Tin, in nupuite chu hmeithai an ni ang a, in fate pawh fahrahin an awm mai ang," (Exodus 22:22) tia a lo sawi ang hian, kan Zoram khawvelah hian mi retheite rahbehna a nasat em em vang a ni lo maw, hmeithai leh fahrah kan tam tak em em ni? Hmeithai, mi in luah hnen aṭangin zu fûn hnih khat man an nihin, "Zu zuar kan vengahawm kan phal lo," tiin veng chhung aṭangin kan hnawt chhuak duh a, hmuhsit leh endawngna tinreng kan phurhtir zel a nih hi. Kan Pathian thu bawkin, "Tlachhamte duh zawng kan sum bosak a, hmeithaite bei kan tidawng a," (Joba 31:16) a tih ang mai kan ni zo ta si a.

Sawrkar dik lo leh inkaihhruaina dik lo tak hnuaiah chuan kohhranah pawh nghawng ṭha lo tak a nei nghal zel mai a; mi ṭhenkhat chuan kohhranah mi hausa leh mi rethei te kar a hla hle niin an sawi phah a ni. Chhungkaw harsa leh mi chhumchhia deuhte chu kum tam tak pawh kohhranah inhmang mah se la, mi hriat leh chanvo langsar an chan theih loh laiin, mi hausa fa leh neinung deuhte chu, pêm thar leh awm thar deuh pawh ni mah se, hruaitu dinhmun an luah thuai ṭhin niin an sawi hial a ni. He thu hi chu kohhranah chauh pawh ni loin, khawtlang hruaitu leh tlawmngai pawl hruaituahte pawh a dikna chin a awm âwm e. Eng anga hausa nge an nih a, eng anga sum leh pai nei nge an nih tih lam pawh ngaihtuah loin, mi an hausak phawt chuan kan ngaisangin hruaituah kan ît vat zel a ni hi maw. Hei hian kut tling loa sum lak luh mai pawh min pawi tih loh phah nasa em em a ni.

Kan ram leh hnam bawhchhiatna leh sualna chu siam ṭhat tum sawrkar kan nei ta a. Vawi leh khata siam ṭhat mai theih loh a tam hle a rinawm a ni. Nimahsela, Pathian rinchhanin, tlak pawh inhuamin an bei zel a ni tih a hriat a; a ropui tak zet a ni. He tih lai hian, mi ṭhenkhat chuan kan ram siam ṭhat tumtute kalkawng dâl tuma lo bei leh sawisel mek pawh an awm bawk a, bum theih tur zawngin an lo vâk ve ruai ruai a ni.

Kan hriat reng tur chu, tuna kan sawrkar hian kawng dik min zawhpui an tum a ni tih hi. Hmelhriat kan neih ṭhat vang te, sawipuitu kan neih ṭhat vangtea hlawhtlin leh hausak tum tawh loin, taihmak leh dik taka nun a, hlawhtling turin mi an fuih a ni.

Harh r'u, aw hnam ropui Mizote u, kan Zo tlang ram nuam takah hian kut tling loa hausaka Pathian pawi sawi ai chuan, dik taka nunga Pathian lawm tlak nih i tum zawk tawh ang u. Sawrkar hnathawk kan ni emaw, kut hnathawka ei zawng kan ni emaw pawh ni se la, mahni hna chanpualah rinawm taka thawk ṭheuhin, hlemhletna leh eirukna do tlangin, kan hmahruaitu arsi eng mawi tak hi i zui ang u.

- Hausanga Hauzel