Police lak thar chungchang kha
Tun hnai deuh lawk khan ṭhian ṭhenkhatte nen Mizoram sawrkarin police/sipai (armed & unarmed) a lak dan chungchang kan sawiho a. Kan ṭhianho hi kan tam lo nang a, a tam zawk mahin ṭha hlea kan hriat lain, a tlem zâwk lam kha chuan a ṭha tawk lo, puanhnuai thil a awm te kha an ti a. Mizoram Police te hi kan ram leh hnam timawitu, tun hma phei chuan India ramah pawh police ṭha ber pawla hriat an ni. Assam nena Vairengtea Dt 26th July, 2022 chawhnu lama inkahna a thlen ṭumte khan an huai asin, Assam Police ho angin an tlanchhe ve lo.
Sawiseltute’n an selna pakhat ber nia hriat chu, a latu/recruiter atan Mizoram pawn lam mi hman a ni kha a ni. Mizoramah hetiang ti thei Mizoram Police ṭha tak tak an awm laia sum sênga phai lam mi han chah chhuah daih kha ṭul an ti lo, Mizo leh Mizo a inzahloh thlâk bawk.
Mizoram police/sipaite kha Chhattisgarh state buaiah duty tûrin kum 2006 khan an kal a, an kal hma khan CIJWS-ah training an nei hmasa phawt a, CIJWS camp, Lailapur-ah an inkulh a. Khatia mipa rual awmkhawm ta na nâ nâ chu zu leh thil dangte a lo awlsam bawk a, an discipline a chhiain chanchin mak pui pui an nei fo va. Zan khat phei chu an zînga mi 5 vel khan buaina siamin, an buai dan kha a satliah lo viau leh nghal (he thil hi khatih lai khan chanchinbuah pawh an chhuah nual a ni).
Aizawl lama kan hruaitute’n he buaina hi a hmuna zu zir chiang tûrin min lo tih angin kan khaw val upa nen thimhlimah Lailapur kan pan thla a. An camp kan han thleng thla chu gate duty-te khan polite tak hian min lo dawngsawng a. An Commandant awmna lamte min kawhhmuh a. Commandant quarters kan panna lamah hian a ṭhen an lo inzilh a, a ṭhen an lo titi hlawm a; an boruak kha a pui ang reng viau. A nihna takah chuan an camp chhung luhna gate duty-te aṭang khan zu no an lo dawm a, camp chhung hmun ṭhenkhatah pawh khan khatiang hmuh tur kha an awm nawk a ni. An Commandant kan hmu a, rei pawh awm loin kan chhuahsan zui a, kan lainat hle a ni. Tin, training ho zîngah khan ruihhloin a tihbuai ve hauh loh fel tak tak pawh an awm nual bawk. Politics kal dik loin ram a nghawng chhiat pawiziate sawi pahin rei lo têah kan khua kan thleng chho zui ve leh bawk a. Khami zan kha chu ngaihtuahna a kal ding hle mai.
CIJWS Col.Adm khan a hnu lawkah lêngah min sâwm a. India ramah khami ṭuma training ho ang em ema discipline chhia a la hmuh loh thu a sawi nghe nghe; a zahthlak duh viau. Duty lai ngeia uniform ha lova han dàrbah mai te, kawnghrên awrh ta mai maite kha... A pawi ber mai chu, eng ruihhlo ber nge an ruih tih hriat loh, normal lo kha an awm nual a ni.
A hnu lawka kan hriat danin, khang police ho kha politician leh officer thil ti thei zualte’n an duhsak zawng an lakte an ni. Kan ṭhiante nau pakhat, damdawi rui reng pawh kha hemi ṭuma training zîngah khan a tel a (an hnaivai tak minister zarah tling lo pui kha a lo tling a ni).
Tun hma lam khan Congress Bhavan leh Hnam Rûn list kha a ri ring viau zel a nih kha maw. Kan mi hriat chian physical leh education lama fit tak tak, tlin ngei inbeisei, mahse, tling zo ta lote rilru kha a na ṭhin mang e. Hetiang hi a ni, kan Mizoram dinhmun kha! Hmelhriat leh sawipuitu ṭha nei lo tan a beidawnthlâk a, beisei tur a vâng tak zet zet a ni.
Tun ṭuma police latu/recruiter atan Mizoram pawn lam mi (hnam dang daih) kan sawrkarin a hmang daih hi thil finthlâk tak a ni. Mizo leh Mizo inkarah chuan ven tur a tam dawn a, politician-te chauh pawh ni loin, officer ho thlengin. Kan khuaah hian sipai hi vawi tam tak an la tawh ṭhin a, hengah hian a hmun nghaktu CIJWS lam khu an inrawlh khât khawp mai, hmun dang aṭanga lo kalte’n an buaipui ṭhîn. Hetianga hma la ngam Chief Minister Pu Lalduhoma leh Home Department changtu Pu K. Sapdanga ten an ti ṭhain, department tan pawh thil hrisel tak a thlen ngei ang.
Inthlan hmaa an intiam anga ZPM kaihhruai sawrkarin tun hmaa kan la hriat ngai hauh loh kalphung thar a kalpui ta nual hi a lawmawmin beiseina a sâng hle. Mizoram kuthnathawktute thar chhuah harsatna tam tak karah an leisak te hi a va pui em! APLM hnuaia din turin Regulated Market a lo lang chho tate hian beiseina sang tak min neihtir a ni. Tun ṭuma police felfai (fair) taka lak hi duh tawk mai lovin, hna dangah pawh felfai taka kalpui zel turin ṭan han la sauh sauh se la; chutiang a nih loh chuan beidawnna nasa lehzualin Mizoram hi a tuam palh ang e.
- Zion Lalremruata