Written by
David Sailo
ZORAM POLITICS THLIRNA
VC/LC inthlan: April thlaah hian Village Council leh Local Council a rualin inthlan kan hmachhawn dawn niin an sawi a, eng tak ang ang maw le?
Tunhma leh term hmasa thlenga kan dinhmunah chuan Ruling Party hi VC la hnem lawr lak an la ni deuh zel a, tun ṭumah hian engnge a an dawn ni?
Kei chuan ka beisei sang vak lo. A chhan ṭhenkhat:
1. Mipui nawlpui leh Kohhran duh loh, CAB thlawp zawnga an Party MP-in vote a thlak vang hian Party angin an tlak hniam phah ngei ka ring.
2. Intiam an ngah em em a, chungte chu kum khat a vei meuh pawhin tihhlawhtlin, ti hlawhtling tura hmalakna puanchhuah an nei lo hrim hrim leh Sorkar hi kal satliah ngawr ngawra kan hmuh avangin.
3. Hna ṭau ṭet tak tak hi a awm thei lo. Contract work a vang em em a, Party office hruaitu lawk ṭhenkhat la hawi hil viau hmuh hian campaign a tal nat viau a harsa thei a, hma an sawn viau a rinawm loh.
Opposition: Anni lam aṭang pawh hian he inthlan lo awm tura inbuatsaihna hi a nasa viau lo. General Election a hlat avangin a mawi tawk leka Ruling beih hi an hna a ni deuh mai. VC/LC aṭanga bul ṭana Ruling Party lehthal tumna khawpa hmalakna hmuh tur a awm lo. He inthlan hian neutral sukthlek a hriat a, phurna leh hnualna a keng tel tih chhût pha an awm lo emaw ni! MPC phei chu ‘silent night’ an ni ringawt mai.
MNF hmakhua: An tlin chhan hi an CM a ni lo, thlak ṭul ber President thlak lova Vice President pahnih an thlak ṭhawt mai hi an ṭhatpui aiin an chhiatpui hmel.
An tlin chhan opposition nep vang kan tih ṭhin hi a tak ram a nih ngai chuan hma an sawn chuang lova, vanneih vanga tling an nihna hi an in man vat loh a, Ruling power hmanga mipui min hneh thuai loh chuan kum 5 hnu a tla hmasa ber record an siam ang. An chance ṭha tak hi an bawhpelh a nih chuan president hi thlak hun viau tawhah ka ngai. Kum khat a vei tawh a, hmalakna lian tham mumal sawi tur an nei lova hmachhawp puan tur an nei hek lo. Kum khat chhunga an kaldan kha chu eng Party pawhin an thiam vek ang. BJP tlawnna thinlung hi nuaibo se, Nationalism an inti chamchi hi a takin Zo hnahthlak duh dan thlirin retheih pawisa lo in min kaihruai se ṭan an hlawh mahna!
An lan chhuahtirna remchang berah an tlawlh leh tlat mai si. Congress: Bhavan hawnni a Pu Zodintluanga thusawi kha logic a ni a, a ropui; an Party President sawi awma mawi a ni. President thusawia "ILP hi CAA-ah ziahlan a ni em tih chian a ṭul" tih vel kha chu a sawi hma khan chian hmasa ta zawk se, huaisen takin a sawi thei tur. Taimakna, mawngzânna a tlakchham tawhzia a lan tir nawn leh maiah ka ngai. Kum 5 dang hruai leh tur chuan Logistic-ah pawh a awhawm tawh lo!
Zu zawrh: Excise lamin zu zawrh chungchanga an proposal an tlangzarh a, media-ah a ngial a nganin a rawn lang a, an zak leh a. Secretary an insawifiah tir a, "A dik kan ti chiah lova a dik lo pawh kan ti chuang lo" tih kha a sawi theih tawk a ni a, a khawngaihthlak hle. Zufang, zupui etc hi sawinep chi a ni lo, Kohhran duh dan zahsaka insawitu tan chuan zu vek a ni. CM ber pawhin "Hetiang hi Department rawtna a nih ngai chuan kan ti lo tawp ang" a ti ngam lova, la en ho leh tur tih zawng kha a sawi ngam tawk a ni. Beisei aiin an nawi riau mai.CAB chungchang: MNF Vice President thar, Pu B.Lalthlengliana chuan CAB/CAA chu MNF-in ṭha a ti lo a, a do zel tur thu a sawi. Party President chuan, CAA thlawp zawnga vote thlak turin an MP an hrilh thu a sawi thung - an nawi telh telhin ka hria.
Vice President hian CAB thlawp zawnga an MP hi vote thlak tir a nih hi a hre lo em maw ni CAB chu a tawp thlenga dodal an tum thu a sawi pap pap mai hi an Party hmalak dan a hre lo nge a mumang bawk a sawi ve leh zawk?!
A tawp thlenga dotute hian Parliament-ah an thlawpna an lantir ngai lova, mimal hlawkna uma thlawpte pawh Party aṭangin an hnawtchhuak zawk tihte hi a chhiar ve lo em ni ang? An MP chu CAB an thlawp tir ulh ulh hnu-ah leh an tih tir a nih thu an puan ulh ulh hnu a CAB do ber anga lan tum leh hi mi mawl ber pawn an tih duh loh tur khawpa ‘mawlna’ a ni. Sawi tur ngang a hriat loh pawn "Kawng chhawngah hmalak mek a ni" ti tal se awih tawk an awm mahna!
Conclusion: VC inthlanah hian mipui sukthlek, opposition taimakna chin a hriat theih dawn a, beisei anga Ruling an che chhia a nih chuan inthlan lehah hian beisei a sang lovang. Opposition an nep tluang zel a nih chuan mimawl hruai turin ‘mi mawl’ an tawk tih kan thupui chhunzawm thei ang!
- David Sailo