Written by
Commissioner Lalkiamlova
KUM HLUI 2020 THLAHNA LEH KUM THAR CHIBAI BUKNA
December 2019 zan inkhawmah ‘Kum thar 2020 a lo thleng’ tia thil tha tam tak beiseina nen kum thar kan luh zan khan Sam 84:5-7 atangin ‘Zion Panna Lamlian’ tih thupui hmangin thu ka sawi a. An thinlunga zion panna lamlian nei tlatte chuan Jerusalem temple, Lalpa nen an in pawla amah an fakna hmun chu, hlauhawm tam tak leh tah mittui karah pawh ‘Lalpa inah i kal ang u’ ti-a sam hla hrang hrang sa dual dual chunga Zion tlang an pan thute ka sawi a. Chhungkaw harsatna te, mi mal harsatna te, khawvel buaina leh harsatna karah thinlunga zion panna lamlian vawng thianghlim reng turin mipuite ka sawm a.
Kan hma lawkah hripui chhum thim takin khawvel a rawn tuam hlup hlup dawn a ni tih hre hauh lovin kum dang ang bawkin kum bul kan tan chho va, Setfree Ministry anga kan rawngbawlna - Jail, Special home, Cancer Hospital leh a dang te kal chhohpuiin, kohhran lamah seminar leh training te kan nei reng a. Kohhran zirlai leh tlangau leh magazine hrang hranga chhuah tur thu te ka ziak ve reng a, Bible translation lama kan BSI hotuten mawhphurhna min pek ve te theih ang angin ka thawk ve mek bawk a. Heng zawng zawng bakah hian Zoram mipui ei leh bara kan innghahna derthawng lutuk hi veiin, ni za inhlawhna leh ration mantlawma lungawi te hnenah economic foundation phum a pawimawhzia tawngka leh ziak hmangin ka zirtir ve reng bawk a. Chutih rualin Lalpan a rawngbawlna tura taksa min pek kum 72 lai lo ni ve ta hi hman tlak a nih reng theih nan ka duat a, ka enkawl that a ngai tih ka hre reng a. Chuvangin, a hrisel zawk theihna tur bakah a chak reng theih nan GYM-ah te ka kal ve lauh lauh bawk.
March thla kan han luh chuan kan programme-a tel hauh lo hripui chimawm tak mai chuan khawvel a rawn rum thaih ta chhur chhur mai a. Khawvel ram tin hruaitute an tik dial dial a, tanrualin awmzia a nei lo va. Ram ropui thiltithei leh ram te nau zawk a thliar lo va. Mi lian leh mi ropui leh mi rethei thliar hauh lovin thihna ang maiin, hlauh nei miah lovin khawvel ram tin fangin a kal ngulh ngulh mai a. Mi tin mai chu mahni in leh lo awmna lam panin bak lengin an tlanchhe haw ruih ruih a. Hna thawhna hmun leh mihring mamawh siamna hmunpui te chu khar niin an khawl ropui tak takte hna thawk thawm a reh a, Tuifinriata Lawng, zin mite phurtu vak noh noh thinte chu an passenger te nen an ding thup mai a. Airport ri thum chur chur thin thawm a reh a, thlawhna sang tam tak te chu Airport-ah an mu thep thup mai a. March ni 22 a lo nih phei chuan kan Prime Minister-in Pathian be tura Biak in kal hial pawh chu huaisen takin min khapsak ta. Hei hian kan Pathian Engkimtitheia thupek a kalh em? Kan inkhawm loh hian kan rin Pathian phat kan ni em? tih chu ringtu tam takte zawhna a ni.
Zoram bik chauh pawh hi thlir ta ila, ‘kum 2020 hi zawng han ngaih viauna chhan tur a awm lo ve’ tih mai theih turin hripui bakah zoram khawchhak lam chu lirnghingin vawi za teh meuh a sawi a. Khawlai leh in tam tak a khi ter tuar a. Mi tam tak thinthia mu thei lovin thlabarin a awmtir a. Thi leh hliam buaipui ngai tak awm em lo mahse vawiin thlengin mi tam tak mangchhia a mantir. Mi bo leh tui tla zawn ngai leh thih dan rapthlak tak taka thi, hri leng kara buaipui ngai an awm chamchi a. Kum dang zawng aiin mitthi an tam a ni ang e tih mai turin ngam leh ngam lovin kan inbuaipui a. Ramri buai chuan zoram pum a nghawrin sawrkar demna leh fakna inpawlhsawp nuaih karah mipui tan thil hriat fiah a harsa hle mai.
Lehlamah chuan zoram mamawh bulpui intodelh tul leh mamawhzia chiangtakin min pholansak. Ramri hrul ngaihsakna lamah hmasawn a pawimawhzia pawh a tarlang bawk. Kan sawrkar pawh harsatna thlen laia kan mamawh, Assam ni lo, state dang atanga bungraw lak theihna tur kawng buaipuina kawnga inthlahdah lo sela, ral muan tak avanga tha thlah leh nghal mai lovin mar patin che sela a tha hle ang. Mizote hi ram duham ve tak, chhim leh hmar chhak leh thlanga kan ram chin kan luah lo, international boundary pela ram zauhna tur zau tak kan nei ti reng chunga ram lailia insawh nghet sauh sauh reng si kan ni a. Israel ho anga settlement siama ramri hrul ram tha ei tura pem duh te tan in leh lo, kawng, eng leh tui tha buatsaihsak a pawimawh hle tih a lang uar uar mai. Engpawhnise, heng zawng zawng chungah hian Pathian a awm a, a mite tan hna a thawk reng a ni tih i hria ang u.
Thlarau Thianghlim chuan a mite hnenah ‘Biak ina inkhawm tlut tlut pawh hi eng mah a ni lo ve’ tia Pathian biak inkhawm sawisel thinte sawiselna chu thu dik a ni em? Inkhawm thin te hi inkhawm theih a nih loh laiin engtin nge an awm tih fiah turin heng thil te hi a lo thleng a ni tih min hriattir a. Kan Prime Minister hian kumina kan kum puan thupui te chu min thlaksakin ‘Chhungkaw kumah’ min puansak ta hlauh zawk a lo ni. Lalpa mite chuan an chhung kuain rinawm takin mahni in theuhvah Lalpa an biaa an thilpek te an hlan a. Rawngbawltu Officer/Pastor leh Evangelist - mahni nupui fanaute leh chhungte hnena Chanchin Tha hril ngai lote hnenah Lalpan, ‘I chhungkaw awm dan tur rel fel rawh’ a rawn ti ta a ni. Mi dang vei tlattuten thahnemngai taka television Local channel velah theihtawpa mipui rawngbawlna an kalpui thin chu a lawmawm em em rualin beisei ang a thleng pha tak tak lo fo. Lalpan kawng a kharin a hmang lo ka tihna erawh a ni lo. Lalpan chhungkuaa Pathian fakna leh rawngbawlna nei rih turin min duh niin a lang.
Kan chhungkua theuh hi i enfela ng u, thli thawt loh zawnga lehkha chaih chaih tum chu harsa tak a ni. Chuvangin, Thlarau Thianghlimin min hruaina leh khawvel ro a rel dan hre thiam ila. Hun harsa leh khirh berah pawh Lalpan amaha inghat tlatte hnenah an awm dan tur leh a rawng an bawl dan tur chu a hriattir zel ang. Tirhkoh Paula chuan “Lehlam lehlama neksawrin kan awm a; nimahsela, kan thaw a ipik si lo; mangangin kan awm a; nimahsela, kan bei a dawng si lo; tihduhdahin kan awm a; nimahsela, kalsanin kan awm si lo; vuakthlukin kan awm a; nimahsela, tihboralin kan awm si lo” a lo ti a (2Korinth 4:8,9). Tihduhdahna, hrehawmna vuakthluk thlengin an tuar a, an thaw a ipik chuang lo; an hnenah Lalpa a awm tih an hre tlat. Kan kum te hi hripui leh chhiatna chi hrang hrang avangin kum tha lo tak anga kan sawi thin lai hian,Pathian chu heng chungah hian a awm a, a pangngai reng a, a mite a hmangaih ngaiin min hmangaih a, thaw ipika depression ka nei lo ti mai tur kan ni lo ve. Kan hnenah Lalpa a awm si a.
Kum thar 2021 hian eng nge a rawn chhuahpui dawn hre lawk mah suh ila, hlim leh lawm takin, kan hnenah Lalpa a awm tih hriain huai takin i hmachhawn ang u. Kum thar chu eng ang pawh nise kan tan theuh malsawmna lo ni rawh se.