Written by
- Lalnunmawia Hmar

RUIHHLO I DO TAK TAK ANG U (Dan hnuaiah zel ni se)

Ruihhlo khuahkhirhna dan NDPS Act, 1985 chuan ruihhlo (opium lam chi/Coca hnah hmanga siam/ Cannabis-Bis/trip leh doctor-te damdawi chawh ṭhin diazepam, clonazepam, methamphetamine, etc.) siam chhuah, kawl, hralh, lei, hman leh sumdawnna atana hman a khuahkhirh hle a. He dan bawhchhiate hremna pawh dan ṭha tak a zam reng a ni.

Mipuite pawh hemi kawngah hian kan ṭhangharh nasa a, ṭawngka maia do lovin kan pên chhuak tak tak ta a, a lawmawm tak zet zet a ni. NGO, kohhran, chhungkua, mimalte hei aia nasain i pên chhuak zel ila, tu’ma mitmei veng lovin theihtawp chhuah tlang ang u.

Nimahsela, dan hnuaiah zelin aw, dan hnuaiah zelin. Entir nan, hman ni deuhah heroin hawng 440 thâwm (Henry Chhundeng) a lian hle a, social media hrang hranga demna thawm a ring em emte kha a thlamuanthlak tak zet zet a. Ruihhlo tel lo ram nuam rim a nam a, dan hnuaiah na taka hrem ni se kan ti tlang em em mai te kha a va ṭha em!

He thila thil lawmawm em em dang lo lang chiang tak chu, khatia Henry-a te chhungkaw motor leh bike mipui sahâwk ṭhenkhatin an suasam chiam mai mipui tam takin huho tharum thawhna (mob rule) leh dan pêla chêtna kan dem em em kha a ni. Dan lamah mipui kan ṭhangharh tawh tih a lang a, a lawmawm em em a ni.

Dan hi lal ber zel rawh se. Hetih mek lai hian, ruihhlo dona anga lang si, dan pêla che, dan ngai pawimawh miah lova chete kha dan bawhchhia tho an ni, tih hi. A titua puh jail-a a tân mek lai leh chhui mek a nih laia a nupui fanau, a nu leh pa leh unaute mob rule hmanga an chhu zui kha a ni. Hetianga mipui kan chet hian dan nasa takin kan bawhchhia a ni (Protection of Human Rights Act 1993, Rights to Shelter and Dignity, BNS Sections 189, 191, 126, 239, 351).

Tun hun thleng pawha an awmna Dinthar veng khawtlang hruaitute'n an mahni in leh lo pawh luah lo tura an la ti zel nia sawi hi tak tak a nih ngai chuan, a chunga kan sawi ang khian dan pêl, dan bawhchhiatna nasa tak a ni. Tin, tun hnai mai pawhin Rengtekawn YMA-te hetiang anga an che leh hi a huatthlala tak zet a ni. Mipui dan zâwm lo hi i do let ngam ang u.

Tin, mipui/tlawmngai pawl ṭhahnemngai ṭhenkhatin ruihhlo kan lo man ve ringawt ṭhin pawh hi dan bawhchhiatna lian tak (NDPS Act-1985, BNSS Section 35-40) a ni a, dan hnuaiah chuan dan bawhchhe ve ve kan ni.

Kan ramah hian dan lal ber zel se, dan bawhchhiate hi dan anga na taka hrem zel turin mipuite i ṭangrual sauh sauh ang u.

- Lalnunmawia Hmar