KAWNG CHHIA SIAM DAN
Fûr laiin kawng chhia thawm ṭhat hmanhmawhthlak tak kan nei ṭhin a. Kawng chhe rau rauah pawh lirthei tân ṭhinna hmun bik a awm. Heng hmun bikte hi tui tái pûtna leh lei hnuaia tui awmna sang (high water table) a ni ṭhin. Chung kawng chhiat duhna bik chu thawm ṭhat vat a nih loh chuan a lo chhe zau zel a, kawng innghahna lei tuiin chiah zawpin, tunlai ṭawngkam takin kawng foundation ber lei chu tui hian a vaw dûp ta ṭhin a ni. Kawng khuar thûk hian lirthei accident a thlen fo avangin tlo zawk, senso sang lo tura siam dan lo tarlang ila.
Kawng chhuat tlo lo leh tui tamna hmun, lung tam tak han vawm luh hnu pawha rei vak lova lungte pil a, chhe leh zel ṭhin angte siam ṭhat nan hian man tlawm si, thir chhe hralha kan hralh ṭhin alkatra barrel leh lirthei ke (tyre) hluite hi hman theih a ni. Tin, hei bakah hian thing chhut luh (timber pile) hi ṭangkai takin a lema kan hmuh ang hian hman theih a ni.

Fig 1. Alkatra barrel hmanga kawng chhuat tihngheh dan
Alkatra barrel hi kawng chhuat leiah phûm tur a ni a, alkatra barrel chhunga lung rem khah aṭanga tui a pût chhuah theih nan barrel bangte hi a khât tawka chhun kuak tur a ni. Barrel rem tlar chungah hian GSB layer atan boulder lung dah a ni a, hei hi lei hnuai lam aṭanga tui kal chho tur lo dangtu (capillary cut off) a nih piah lamah, kawng thlang lama tui inpaih chhuahna (drainage layer) a ni nghal bawk.
Hetiang deuh chiah hian lirthei ke (tyre) hlui hi kawng chhuatah rem tlarin a chhungah lung kan rem khat leh ang a, a lema kan hmuh ang hian kawng hi phah chhunzawm tur a ni. Alkatra barrel leh tyre-te hian an chhunga lung kan dahte hi a sir zawng leh a hnuai aṭangin khawng takin an tuam ṭha a; tuamtu (confinement) ṭha an neih tâk avangin a chhunga lung kan rem khahte chu lung ban (stone column) angin hna an thawk a, hei hian kawng khuar belh emaw, lung pil zel tur emaw a veng nghal a ni.

Fig 2. Lirthei ke hlui (tyre) hmanga kawng chhuat tihngheh dan
Hemi piah lamah hian environmentalist-te’n an ngaih pawimawh pathum heng–hman nawn (reuse), hman tlem (reduce) leh siam nawn (recycle) tihte zinga pakhat, hmanrua ngai hman nawnna a ni bawk. Tin, heng hmanrua kan sawi tâkte awm remchan lohna hmunah chuan lei chhunga thing chhut luh (timber pile) hman theih a ni a. Thingte hian lirthei rihna chu lain, ṭha zawkin lirthei rihna thûk zawkah a lo sem rual theih avangin kawng khuar chhe zel tur a veng thei a ni.

Fig 3. Thing (timber pile) hmanga kawng chhuat tihngheh dan
- H Laldintluanga, MZU, 7005899512