MAKPATE TIH TUR
Hmanlai aṭangin Mizote khawsak phungah hian chhiatni, ṭhatniah makpate hi an pawimawh em em a. Tu chhungkua pawhin chhiatni ṭhatni kan nei ṭheuh a, hetih hunah hian makpate an pawimawh ta em em a ni. Chuvangin, makpa nei ṭha lo deuhte pawhin an chipuite makpate kha makpa angin an hmang mai ṭhin. Entir nan, Hmar an nih chuan Hmar makpaho kha an makpaah ngaiin chhiatni ṭhatniah an hmang mai ṭhin a ni. Chuti anga mahni chipui makpate hmang thiam thiam chu, makpa nei ṭha an nihna chin a awm ve mai.
Chhiatni bikah hian makpate hi an pawimawh zual a, an mawhphurhnate pawh a sang hle. Tunlaiah chuan mitthi chhungte mamawh tur YMA bungrua lak khawm te, mitthi ruang sawngbawl leh kuang tur buaipui te, thlân vûrte leh thil dang mitthi kaihhnawiha thil ngai zawng zawng buaipui hi makpate hna, an hmahruaina hnuaia tih vek tur a ni; thil tenawm a ni emaw, tenawm lo a ni emaw pawh ni se, makpate kut zâla tla vek a ni ṭhin.
Hei lo pawh hi chhianni bikah chuan chhung leh khatte khualkhua leh veng dang aṭanga lo kalte ei leh in tur ngaihtuah leh buaipui te, mipui kal kawm zawng zawngte thingpui in tur bawlhlo leh bungbel lak khawmte pawh an kut a ni a. Heng bakah hian ruang thlak tuka thlan hung emaw thlan siamahte pawh makpate hi a khaipa ber an ni ṭhin.
Kan tunlai khawsak dana thil pawimawh em em pakhat chu khawhar in kal an ṭiak hnua YMA bungrua ṭhutthlengte thingpui lumna bungbel te, khung leh khawhar hla bu chen hian a dah let leh senghawi hi makpate mawh vek a ni tihte hi hriat a pawimawh hle mai. Heti ang bawkin ṭhatniah pawh thil pawimawh ṭul zawng zawng buaipuitu tur chu makpate an ni a. Ruai buatsaih a nih phei chuan tih tur a tam leh zual hle awm e. Hengte avang hian Mizo khawtlang nunah chuan makpa neih ṭhat hi chhung tin hian kan mamawh em em a, Chuvangin, chhiatni, ṭhatnia kan mualpho leh hming ṭhat pawh makpa neih ṭhat leh neih ṭhat lohah a innghat thui hle ṭhin a ni.
Tunlaiah hian chhiatni ṭhatniahte hian makpate tih tur zawng zawng hi YMA-te kutah kan nghat zo ta vek em aw, tih mai tur a ni ta. Hei hi kan ngaihtuah chian a ngai ta hle mai. YMA-te chuan tih tur chin chu an nei nangiang mai, amaherawhchu, thil tih tur awm zawng zawng YMA kuta kan nghah vek mai chuan Mizo chhungkuain inlaichinna ṭha tak kan neih ṭhin kha a chhe vek thei a ni. Chhiatni ṭhatnia makpaten an tih tur an tih ṭhin hian, an puzawnte nen an inzawmna leh kungkaihna a tinghet a, chhungkua a suih khawm ṭhat phah hle a ni. Chuvangin, makpa tih tur YMA ten an tih vek hi Mizote hian i phal lo teh ang u.
Kan khawtlangah hian hmeithai leh chhungkaw harsa YMA kuta awm lo thei lo chu an awm nangiang mai. Nimahsela, chhungkua hung tak, makpa pawh nei ṭha hle site YMA kuta engkim mai an nghah ve ringawt hi thil ṭha ber a ni lo a ni. A thu hrimah YMA-te buai em em a, mawng pawh hûng hman lova an awm laiin, an makpate erawh chu inchei em emin nghawngawrh nen thlalatu emaw in titlat a, thlalatua lo ṭang ta mai pawh a awm theih a; hmun tam takah pawh heng ang hi hmuh tur an awm tawh a ni. Kan Mizo khawtlang nuna makpate’n an tih tur an tih tak loh avangin chhungkaw ṭhenkhat chuan an ṭhatniah pavalai pawlte inhlawhfa a, ruai ta mai pawh hriat tur a awm ta hial mai. Chuvangin, kan Mizo khawtlang nun mawi leh ṭha tak mai kha, chhâwm nun zel a, makpa ten an tihtur an hriat chiana an tih ngei hi a ṭha hle a ni.
- Hausanga Hauzel