Written by
C. Lalhriatpuia

GAS NEW CONNECTION CHUNG CHANG BAWK KHA...

Kum 2015-a article ka ziah tawh, ka thil tawn ngei behchhana Gas Connection chungchang ka ziah kha tun hnaiah (kum 2020 tawp lamah) an vawrh darh leh nasa mai a. Zawhfiahna te, hmalakpui tura ngenna te ka dawng tam hle. 
Mizoram hmun tam taka Agency ṭhenkhatte chet dan phei chu Pathian leh mipui zah lohna tawpkhawk niin a lang a, a rapthlak zawk hle. 

Amaherawhchu, Mizote zingah thil dik lo a taka beilet ngam kan awm loh ṭhin avangin hma inlakpui tak tak a har viau mai. Chutih rualin, Gas Agency tam takin new connection rate an ti hniam ta deuh niin a lang a, hmasawnna chi khat chu a ni reng reng e. Hma in lak pui vek theih a nih loh avangin hetianga buaina neite leh a taka hmala duhte tana a ṭangkai takin thurawn tlemazawng inpe ta ila a ṭha awm e. A hre zawkten belh zel ila... 
Thurawn
1. LPG New Connection ti thar (tur) reng rengin kan pawisa pek zat details tarlanna 'receipt' lak ngei ngei tur a ni. Hetah hian kan pawisa chawi dan engkim - connection fee, gas stove man, regulator man, endik man, etc engkim a chuang vek tur a ni bawk. Gas Agency tam takin an pawisa dawn zat ziah lanna receipt an pe ngai lo reng reng a, hemi avang hian khinglet duh tam takin ṭanchhan an neih loh phah thin a ni. An pawisa dawn zat tarlanna receipt hi an pechhuak duh lo a nih chuan Consumer Court-ah kal mai tur a ni bawk. Consumer-te hian receipt kan dawng ngei ngei tur a ni. 
2. Gas Agent-ten dik lo taka mipui pawisa ei nana an hman ber ṭhin chu Gas Stove (hot plate) hi a ni a. Gas agency hnen aṭanga gas stove lak kher hi compulsory a nih loh lai leh, bazar a mi kan duh ang kan thlan theih reng laiin Bazar rate-a Rs. 1000/- man pawh tling mang lo two burner-te an pechhuak a, a man pangngai aia sang fe an bill ta ṭhin a ni. 
Chuvangin, Gas Connec­tion kan lak reng rengin Gas Stove kha engzat man nge tih hriat a ngai a, MRP en ngei ngei tur a ni. MRP hriat theih loha an tichhia a nih chuan nasa takin dan an bawhchhia tihna a ni a, Consumer Court-ah emaw, Supply Department lamah emaw report ngei ngei tur a ni. Chutianga thil dik lo do let chu Kristian kan nih anga kan tih tur dik tak a ni.
3. Gas Agency-te hian sumdawnna dik lo (unfair trade practice) an kalpui a nih chuan dan an bawhchhia tihna a ni a, an license thlenga tih tawp sak theih an ni; chuvangin Consumer tan hlauh tur a ni reng reng lo. Hetianga anmahni kan complain avanga gas min pe tha duh lo a nih phei chuan thuneitu sang lama report a, na taka action lak tur a ni.
4. Gas Agency-te hian kum engemawzat chhung chu dik lo takin Mizoram mipui sum an lo ei sak tawh a, hei hi tih tawp a ngai a ni. Connection pakhata cheng sang tel an eiruk hian, Mizoram puma dik lo taka mipui sum luang ral zat chu vaibelchhe tam tak a ni dawn tihna a ni.
5. District tinah Consumer Redressal Forum (Consumer Court kan tih mai) hi a awm vek a. Ukil rawih buai pawh a ngai lo a, thil thlen dan chiang taka ziak a, docu­ment awm ang ang nen complain thehluh mai tur a ni. Amaherawhchu, a victim (a tuartu), connection latu hming emaw, Consumer Union hming emaw a com­plain thehluh tur a ni thung.
6. Kan hma a thil dik lo awm/ lo thleng beih let a, siamṭhat tuma beih hi misual nihna a ni lo a, Mizo Kristian kan nih anga kan tih ngei ngei tur a ni zawk. Hei hi ram siamṭhatna kawngah leh corruption dona kawnga Mizo mipuite mamawh ber a ni. Sual do hi midang tih tura dah mah mai a ni lo a, ka tih tur a ni tih hi kan pawm a ngai. 
7. Mizoramah private company dang (Bharat, etc) lo lut ve tan mah se, chhungkaw tam berin eirel nana kan rin pui ber chu sorkarin nasa taka subsidy a pekna INDANE (Indian Oil Corporation - IOC) tho an la ni a. Indane-ah hian consumer tam takin kan hman tlanglawn 14.2 kg rate-a chhutin Gas Double connection (a bur pahnih khat sain) senso atan hian Rs. 4500/- vel a ngai a, single a nih chuan Rs. 1150/- paih leh tur (as on January, 2021). Hei baka senso la awm tur chu Gas Stove man chauh a ni (an supply nghal chuan). Double connection-ah Rs. 8000/- kan chawi a nih chuan Rs. 4500 aia a tamna Rs. 3500/- kha Gas Stove man tihna a ni. 

Double connection-ah Rs. 7000/- kan chawi a nih chuan Rs. 4500/- aia a tamna Rs. 2500/- kha Gas stove man tihna a ni bawk. Gas stove Rs. 2500-3500 man chin chu an ṭha viau tura ngaih a ni. An gas stove pek che u kha a MRP han en ula... 

Chuvangin, an Agent ten min bum mai mai loh nan Indane LPG New Connection Fee hi a hnuaia link-ah hian mahni pawha lo en ve ṭhin nise. (Cylinder 14.2 kg security deposit, regulator deposit, card- DGCC man, installation leh endik man tlemte bak hi sen a ngai lo tih hriat a ṭha bawk ang e)

Link-ah hian a chiang viau e : https://cx.indianoil.in/webcenter/portal/Customer/pages_tariff-newconnection

- C. Lalhriatpuia