Chibai doctor, mah se...
Doctor hmelhriat ka nei a, dawhkan pakhat kîlin chaw kan bar dun tawh tih mai loh chu damdawi thiamna lam hawi reng reng ah uanpui tur ka nei lo, kan ṭhian pakhat pawhin 'Doctor zirna-in lam hawi pawhin ka la zung lo' tiin doctor zirna lam kaihhnawiha a inhnimphum thuk lohzia a sawi ve bawk.
Mizoramah hian sorkar enkawl damdawiin 85 (Hospital, Community Health Centre, Primary Health Centre, Urban Health Centre) leh Health Sub-Centre 370 awmin doctor 438 an awm mek a.
1. Sorkar damdawiinah hian Out Patient Department-a inentir tur tan Registration card man Rs. 10/- a ni. (Below Poverty Line-tan a thlawn liau liau, mah se BPL Card erawh ken a ngai) Sorkar enkawl ni lo damdawiin 16 a awm a, chung zinga 11 chu Aizawl khawpui chhunga mi a ni (Statistical handbook Mizoram-2014)
May 2015 khân Civil Hospital, Aizawl-OPD ah inentir 31152-an awm a, Casualty-a enkawl mi 5531-an awm bawk. Sorkar damdawiin hi khawi hmunah pawh nise pantu nei tam ber, doctor pawh a thiam leh ṭha ber ber awmna a ni deuh zêl a, machine leh investigation tihna man a tlawm bawk avangin pantu pawh kan pun tual tual a rinawm. Civil Hospital Aizawl bikah pawh thla tin report-a a lan danin pantu kan pung deuh deuh tih a hriat a ni.
Civil Hospital, Aizawlah hian in entirna department/clinic 20 vel a awm a, department tinah hian doctor pahnih aia tam an awm vek a, department ṭhenkhatah chuan Unit I leh Unit II ah inṭhenin Thawhṭanni, Nilaini, Zirtawpni leh Thawhlehni, Ningani, Inrinni-ah an inṭhut chhawk ṭhin a ni. Zing dar kua aṭanga chawhnu dar hnih hi an ṭhut hun tura ruat a ni a, damlo an tam cháng chuan hun ruat aia rei pawh an ṭhu fo awm e! Unit (I emaw II) ah hian room pakhat chhúngah doctor pakhat emaw a aia tam an ṭhu ṭhin.
2. Kum 2011, January 7th khán kum 2013 December 15th thlèng dam tur (thla 24) ISO 9001:2008 certificate (certificate no. IRQS/1011025) chu North East India damdawiin zinga nei hmasa ber ni turin Civil Hospital Aizawl pek a ni.
3 Sawi leh ziahna reng reng ah ISO certified/certification ti lovin ISO 9001:2008 certified/certification tia a kum zat sawi/ziah tel zél tur a ni. Civil Hospital, Aizawl hi National Board of Examination-in subject pali - surgery, paediatrics, gynecology leh medicine-ah te training centre-a a pawm avangin state dang aṭangin post graduate zirlaite'n training an lo nei ṭhin bawk.
4. Unit I/II-a ṭhu tur hming hi inentirna pawnlam bangah a inziak ṭhin a, mahse a chunga kan ziah ang khian Unit I/II room chhungah doctor pakhat chauh ṭhu lovin doctor tam tak an ṭhu a. An dawhkan ṭheuhah khan an hming ziaka tár a nih loh avangin duat leh duhsak taka min entu hming kan hre lo ṭhin a ni. Doctor thusawi leh fuihna hi damna kailawn pakhat ni mahse an hming hriat hi damna a ni kher chuang lo mai thei. District Hospital pakhatah pawh sorkar-in mi rintlak ngei a ni tih a hriat Booth Level Officer atana a ruat, khawkhat parawn ni phak ngat chuan a inentirna doctor chu fel a tiin a fak khawp mai mahse a hming a hre lo tlat mai, hmeichhia a ni tih chiah a hria! Vantlàng chunglama mi mahin an hriat loh chuan mi nawlpui phei chuan an hming kan hre lo lehzual ngei ang tih chu - kan hrethiam ṭheuh awm e.
Lirthei-a designation plate tàr kan buaipui luai luai lai hian officer dang tihdan pèl pawh a ni lo a, duty huna dawhkana tàr/ hun mai theih tur doctor hming hi siam ni se. Damlo inentir tûr hming lamtu emaw doctor ṭanpui tura hnathawk remchang apiangin doctor ṭhu tur hming inziak kha va tàr/ hung ṭha ziah mai se, thil harsa lua a ni awm lo e. Thingtlang aṭanga kan lokal hian khawpuia kan chhungte hian kan inentir chanchin min zawt fo a, khawngaih leh lainatna nena min ena an damdawi sample hial min pe ṭhintu hming hi tunge a nih kan sawi thei lo fo ṭhin, kan mawl hmel lehzual hliah hliah bik asin! Sang nge tawi, ngo nge hang, ria nge thau, tarmit bung nge bun lo ti velin min zawta an doctor hriatsa hming nen kan thusawi chu an hmehbel kual vel mai mai ta ṭhin a ni. Zoram pum huapa doctor lar deuh pawh ni se an hming leh hmel hi kan hmehbel dik theih tlat ṭhin loh nachhan chu an dawhkanah hming ziak a awm ṭhin loh vang a ni.
Machine & Investigation (Endoscopy, X-ray adt.) kan tih hian min refer-tu doctor hming a inziak lo a, signature a awm a (a form-ah hian Doctor hming ziahna tur a awm kiau a), department ṭhenkhat phei chu a lo entu pawh khan a hming a ziak lem lo a. Indian Medical Council (Professional Conduct, Etiquette and Ethics) Regulations, 2002 Chapter 3 Duties of Physician in Consultation hnuaia 3.7.2 ah chuan heti hian a inziak a - "In government hospital where the patient-load is heavy, the name of the prescribing doctor must be written below his/her signature" tiin. Indian Medical Council (Professional Conduct, Etiquette and Ethics) Regulations, 2002 hi Part - III, Section 4 Gazette of India ah April 6th, 2002-a tihchhuah a nih aṭang khan khauh taka kenkawha hman ṭan nghal tura tih a ni.
5. Indian Medical Council (Professional Conduct, Etiquette and Ethics) Regulations, 2002 Chapter 3 Duties of Physician in Consultation 3.7.2-in a sawi ang hian dawhkanah doctor hming kan tàr/hung thei lo a nih pawhin inentirna lehkhaah tal hian doctor hming hi chiang deuh a ziah ni thei se aw!
Civil Hospital, Aizawl hi Clean and Green Hospital-ah siam kan tum anih chuan dawhkana doctor hming tàr/hun hi kan hmalakna tur kawng khat a ni dawn lawm ni. Tin, media lamah hian kan hospital neih ṭhat ber hming hi Civil Hospital Aizawl tih leh Aizawl Civil Hospital ti hian ziak/puan a ni fo a hemi chungchang pawh hi damdawiin thuneitu lam hian sawifiah chian deuh a ṭha awm e.
1. http://health.mizoram.gov.in/d...
2. http://health.mizoram.gov.in/o...
3. http://civilhospitalaizawl.org...