Written by
- V. Lalchhanhima
Chhiahtlang

KAWNG KHAT ZAWH

Hetia hring fate kawng hrang hranga nuamsa taka kan khawsak leh nun theihna chhan hi harsatna leh hrehawm tam tak paltlanga kawng khat zawhtute zar kan zo ni hian ka hre ṭhin. Mizoramin heti hma kan sawn theihna tura a bul tumtu bera puh theih Chanchin Ṭha rawn thlentute khan harsatna hrang hrang an paltlang a, an zar kan zo ta a ni.

Scientists kan tihte pawh hian khawvelin a mamawh thil chi hrang hrang hmuchhuak/ siamchhuak turin beidawng leh kawng danga peng loa kawng khat an zawh ṭang ṭang avangin an hlawhtling a, mipuiten an kawng khat zawh zar kan lo zo theih phah ta a ni.

Politics-ah pawh hian mi bik leh thiam bik, ramin a mamawh avanga an tum lawk lem loha politics luhchilha thil ropui tak tak ti tate chu awm bawk tho mah se, a tam zawk chu ram leh mipuiten hma kan lo sawn theihna tura hlawhchhamna leh harsatna tam tak paltlanga politics kawng chauh zawh ṭang ṭangtute an ni.

Khawvel huapa zai thiam lar leh music thiam tak takte pawh hi thusawi lamah emaw politics lamah emaw inlet ta daih loin an theih chhung chu kawng khat thlan tawh zai leh music lam an zawh ngar ngar a; zai leh music khawvelah mi hlawhtling an lo nih theih phah ṭhin.

Mizotena kan thil chin ṭha lo tak chu kawng khat zawh duh tawk mai loa kawng khat aia tam he khawvel kan dam chhung reilotea kan zawh lawr vak ṭhin hi a ni. Mahni hna leh eizawnna aia khawtlang, kohhran leh pawl hrang hranga kan nihna te hi bansanin kan eizawnna leh hna, kan kawng thlan tawh hi zawh tlat zawk ila keimahni leh midangte tan pawh malsawmna kan nih zawk a rinawm. Hnamdang sumdawng kan tluk loh dan ngaihtuah hian a lang thei bawk; anni chuan an thlahtute aṭang daih tawhin eizawnna kawng khat an in hlan chhawng zel a ni.

Hmasawnna leh changkannain a ken tel lirthei leh khawlte hi a siam chhuah chu la hlat deuh mah ila a chhe siam chu thiam leh nal taka Mizote pawhina kan tih theih ve tur a ni a, uar zawka motor chhe siam lam kawng zawh turin Mizo ṭhalaite kan ramin min ko mek a ni! Ran vulh, a bikin kan sa duh ber mai vawk vulh lam kawng zawh tur pawh hian kan ramin Mizo ṭhalaite min au mek a, hlawk zawk leh changkang zawka vulha tu leh fate thleng pawha a vulh dan leh enkawl dan ṭha leh tlo rochun zel tlak hmuchhuak turin ṭan i la ang u. Kan nitin mamawh chawhmeh leh ei tur hrang hrang state dang aṭanga kan lak luh zozaite pawh hi ti ziaawm a, kan lo intodelh theih nan Mizo ṭhalaiten rilru i seng bawk ang u.

Kan ram hi kawng hrang hranga a damna tur chuan kan hna leh eizawnna hrang hranga kan kawng zawh ṭheuh hi kawng dangah pensan loin rinawm taka kan zawh a ngai. Bible-in, “Naupang chu a kalna awm kawngah chuan zirtir ula, a upat hun pawhin a thlah lovang” a tih angin kan zirna kalpui danah leh nu leh pa tena kan fate kan kaihhruai danah hian an kalna awm kawng taka an kal theihna tura hma kan lak a hun e.