Written by
- Lalchawimawia

MIZORAM UNIVERSAL HEALTH CARE SCHEME



Mizoram sawrkar chuan state mipuite hmakhua ngai nia insawiin hospital hrang hranga damlo inenkawlte’n harsatna tawk lova sum pe lâwk lova an inenkawl theih nan scheme thar a duang a, hemi chhawrtute tan chuan a hluin a lawmawm hle awm e.

Sawrkarin he ruahmanna a siam hian hun hmasa lama hamṭhatna awm tawh sa thlakin ruahmanna thar a siam a. He scheme an ruahman hi a ṭha lo hrim hrim ni lovin, ruahmanna an siam dawna thurâwn an laknate hian thil an ngaihtuah ṭha duh lo nge, sawrkar chelh mektute hmakhua ngaihpui lo takin ruahmanna an siam emaw ni chu aw, tih mai palh awl tak turin ngaihtuah ngai tak tur a awm nual erawh a pawi hle.

Mizoram sawrkar hian a hnathawkte leh Healthcare hnuaia inziak lutte tan Mizoram chhunga hospital eng emaw zat leh phai lama hospital ṭhenkhatte a empanelled a. Chu’ng hospital-ah chuan damlote inenkawlin, sawrkara bill theite chuan re-imburse turin an bill ve leh ṭhin a ni. Heng hospital ṭhenkhatahte hian hun hla vak lo thleng khan credit facility (cashless kan tih mek ang hi) a ti thei deuh (?) leh eng emaw bik deuh chuan an la hmang a. Health department lamin an remtih a, an inenkawlna hospital-te’n an phal phawt chuan pawisa pek lâwk ngai lo hian phai lam hospital thleng pawh hian a inenkawl theih reng a ni.

Heng hospital empanelled sate hian credit/cashless facility an remtih lohna chhan ṭhin reng chu sawrkarin bill an bat rei ṭhin vang a ni. Hospital ṭhenkhatah phei chuan kumpui linglet teh meuh cheng maktaduai chuang an batsakin an sawi a, hospital tan harsatna a thlen ve theih hial avangin phai lam hospital-ah ngei pawh he cashless facility hi an lo hmang thei lo tawh a ni.

Chuvangin, hetia empanelled hospital ti thar kher lo hian empanelled tawh sa hospital-ah hian lei batsak lo va, an pek theih nghal zel tur thu sawrkar hian hrilh se, an batsak dawn loh na nâ nâ chuan duh lo hospital an awm lo vang. Amaherawhchu, hospital-te hian cashless theih leh theih loh an neih avangin bill theih hi tibo chuang lo se, chu chu Healthcare Office lamin uluk takin an lo check tho ṭhin a. Hospital lamin cashless-a an lo tihsak theih pangngai bak kha chu bill pangngai ang khan bill theih reng tho turin sawrkar hian ruahmanna siam se a duhawm hle.

MUHCS hi sawrkar hnathawk lo tan chuan a ṭha thlâwt a, sawrkar hnathawk leh an chhung te, hospital hrang hranga inenkawla bill thei ṭhintute tan erawh inhrêk behna nasa tak a ni ngei ang. Sawrkar hian a hnathawkte chungah chuan thu a nei nameuh a, democracy ramah hi chuan hriat ve reng ngai tho erawh chu sawrkar hnathawk leh an chhungte tho hi sawrkarna siam thei tura thlangtute tho kha an ni tih hi.

Sawrkar hnathawkte hian tunah hian lungsi vak lovin, hnial tak tak thei si lovin thla tin an hlawh aṭangin eng emaw zat sawrkarah an chhûng lut ta a, kâr lovah cheng maktaduai chuang a tling ta rêng a. Cashless-a inenkawl theih bâk bill tur chuan beih fêt a ngai thung ta si a ni. MUHCS hnuaia empanelled ni lo hospital-a inenkawl lah chuan–bill thei tura buaipui tur chuan damlo (serious deuh emaw boral hial pawh ni se) buaipui hman lo lêka darkar 48 chhunga approval la tura buaipui kual fel a ngai ta zel bawk si.

Kan sawrkar hian a hnathawk leh a khua leh tuite hi a ngai pawimawh tak meuh a nih si chuan ngaituah ṭha mektu Committee hian ruahmanna thar siam ṭha leh thuai se a duhawm hle. Sawrkar hnathawk leh thawk lote pawh an lawm ve vena tur nia lang chu:

1. He scheme thar–MUHCS hi a bik takin sawrkar hnathawk lo tan a hlu hle a, sawrkar hian bill a pek zel theih chhung chu kalpui zel ni se.

2. Sawrkar hnathawk leh an chhungte leh, sawrkar hnathawk kher lo pawh Healthcare-a inziak lut te, cashless beisei kher lote tluang taka an inenkawl theih nan empanelled hospital neih tawh sa kha tihnun leh ni se. Healthcare Office lamin an bill hi lo check vekin, a cover theih loh lo paihin, anmahni rate neih sain an lo tihhniam (cut) mai tho avangin bill uchuak eng mah a awm thei chuang si lo va.

He scheme hlawhtlin theih nana sawrkar hnathawkte hlawh cut sak pawh hi sawrkar hnathawkte zah tak chungin chhunzawm zel ni se. Sawrkar hnathawk leh an chhungte inenkawl nana an sum thawh hmang kher lo tan pawh inenkawl ngai lova an awm a nih chuan Pathian malsawmna ropui tak a ni si a.

- Lalchawimawia